Η Ρωσία φέρεται να εξοπλίζει ξανά το Ιράν μέσω Κασπίας: Στέλνει TNT, πυρομαχικά και εξαρτήματα για drones

Μια νέα γραμμή ανεφοδιασμού στρατιωτικού υλικού του Ιράν από τη Ρωσία μέσω της Κασπίας Θάλασσας αποκαλύπτει ευρωπαϊκό κυβερνητικό έγγραφο, που επικαλείται το NBC News.

Σύμφωνα με το έγγραφο, το περιεχόμενο του οποίου επιβεβαίωσε Δυτικός αξιωματούχος, η Ρωσία μεταφέρει στο Ιράν εκρηκτικές ύλες, εξαρτήματα για μη επανδρωμένα αεροσκάφη και πυρομαχικά, συμβάλλοντας στην προσπάθεια της Τεχεράνης να αναπληρώσει μέρος του στρατιωτικού υλικού που έχασε κατά τη διάρκεια του πολέμου με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ.

Μεταξύ των φορτίων περιλαμβάνεται τρινιτροτολουόλιο (TNT), εκρηκτική ύλη που μπορεί να χρησιμοποιηθεί, μεταξύ άλλων, για την κατασκευή πολεμικών κεφαλών.

Η έκταση των μεταφορών και το πόσο έχει προχωρήσει η ανασυγκρότηση του ιρανικού οπλοστασίου παραμένουν άγνωστα, καθώς οι δυτικές υπηρεσίες πληροφοριών δεν έχουν δημοσιοποιήσει σχετικές εκτιμήσεις.

Γιατί η Κασπία αποτελεί «ασφαλή διάδρομο»

Ιδιαίτερη σημασία έχει η διαδρομή που φέρεται να επέλεξαν Μόσχα και Τεχεράνη για τη μεταφορά του συγκεκριμένου υλικού. Η Κασπία είναι μια περίκλειστη θάλασσα, στις ακτές της οποίας βρίσκονται αποκλειστικά η Ρωσία, το Ιράν, το Καζακστάν, το Τουρκμενιστάν και το Αζερμπαϊτζάν.

Το νομικό καθεστώς της Κασπίας δεν επιτρέπει την παρουσία ενόπλων δυνάμεων χωρών που δεν βρέχονται από αυτήν. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι αμερικανικά ή άλλα δυτικά πολεμικά πλοία δεν μπορούν να αναπτυχθούν εκεί για να αναχαιτίσουν φορτία που κινούνται μεταξύ ρωσικών και ιρανικών λιμανιών.

Παράλληλα, τα πλοία μπορούν να απενεργοποιούν τους αναμεταδότες του συστήματος αυτόματης αναγνώρισης (AIS), καθιστώντας δυσκολότερη την παρακολούθηση των κινήσεών τους.

Η συγκεκριμένη οδός επιτρέπει, έτσι, στις δύο χώρες να παρακάμπτουν θαλάσσια περάσματα και σημεία στα οποία οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους διαθέτουν πολύ μεγαλύτερες δυνατότητες επιτήρησης.

Στόχος η ανασυγκρότηση του ιρανικού προγράμματος drones

Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται στα εξαρτήματα για drones που περιλαμβάνονται στα φορτία.

Πριν από τον πόλεμο, το Ιράν είχε αναπτύξει ένα από τα σημαντικότερα προγράμματα μη επανδρωμένων αεροσκαφών στην περιοχή, με επίκεντρο τα Shahed, τα οποία είχε προμηθεύσει σε μεγάλους αριθμούς και στη Ρωσία για χρήση στον πόλεμο της Ουκρανίας.

Οι αμερικανικές και ισραηλινές επιθέσεις έπληξαν σημαντικό μέρος των ιρανικών στρατιωτικών δυνατοτήτων. Η επαναφορά της παραγωγής drones απαιτεί τόσο τα απαραίτητα εξαρτήματα όσο και εκρηκτικές ύλες για τις πολεμικές κεφαλές τους – υλικά που, σύμφωνα με το ευρωπαϊκό έγγραφο, περιλαμβάνονται στις ρωσικές αποστολές.

Αντιστροφή ρόλων μεταξύ Μόσχας και Τεχεράνης

Η εξέλιξη θεωρείται σημαντική και για έναν ακόμη λόγο: αντιστρέφει σε έναν βαθμό τους ρόλους που είχαν μέχρι πρόσφατα Ρωσία και Ιράν στη στρατιωτική συνεργασία τους.

Για χρόνια, η ροή στρατιωτικού υλικού κινούνταν κυρίως από την Τεχεράνη προς τη Μόσχα. Το Ιράν παρείχε στη Ρωσία drones, καθώς και τεχνική βοήθεια για την ανάπτυξη σχετικών γραμμών παραγωγής σε ρωσικό έδαφος, προς ενίσχυση της Μόσχας στο ουκρανικό μέτωπο.

Τώρα, σύμφωνα με τις νέες πληροφορίες, η Ρωσία είναι εκείνη που ανεφοδιάζει στρατιωτικά το Ιράν.

Για τη Μόσχα, η ενίσχυση της Τεχεράνης εξυπηρετεί και ευρύτερους στρατηγικούς στόχους. Μια ισχυρότερη στρατιωτικά Τεχεράνη μπορεί να αναγκάσει τις ΗΠΑ να διατηρούν περισσότερες δυνάμεις και πόρους στη Μέση Ανατολή, περιορίζοντας δυνητικά την προσοχή και τα μέσα που μπορούν να διαθέσουν στην Ουκρανία.

Το Ισραήλ είχε χτυπήσει τη διαδρομή τον Μάρτιο

Η συγκεκριμένη γραμμή ανεφοδιασμού είχε ήδη βρεθεί στο στόχαστρο του Ισραήλ.

Σύμφωνα με τους Times of Israel, ισραηλινές αεροπορικές επιδρομές τον Μάρτιο του 2026 έπληξαν το λιμάνι Μπαντάρ Ανζαλί, στη βόρεια ακτή του Ιράν στην Κασπία.

Από τις επιθέσεις καταστράφηκαν υποδομές του λιμανιού και πλοία του ιρανικού Πολεμικού Ναυτικού, με Ισραηλινούς αξιωματούχους να υποστηρίζουν ότι στόχος ήταν η διατάραξη της συγκεκριμένης γραμμής εφοδιασμού.

Ωστόσο, τα στοιχεία του ευρωπαϊκού εγγράφου που επικαλείται τώρα το NBC News υποδεικνύουν ότι οι μεταφορές είτε συνεχίστηκαν είτε επαναλήφθηκαν μετά τα ισραηλινά πλήγματα.

Η επίθεση στο Μπαντάρ Ανζαλί φαίνεται συνεπώς ότι προκάλεσε περισσότερο μια προσωρινή διακοπή ή αλλαγή διαδρομής παρά το οριστικό κλείσιμο της γραμμής.

Δύσκολο να ανακοπεί η ροή

Η γεωγραφία της Κασπίας περιπλέκει ακόμη περισσότερο οποιαδήποτε προσπάθεια αναχαίτισης των μεταφορών. Οι πέντε παράκτιες χώρες διαθέτουν σειρά λιμανιών, γεγονός που επιτρέπει τη διαφοροποίηση των διαδρομών και καθιστά δυσκολότερη την εξουδετέρωση του δικτύου με πλήγματα εναντίον μίας μόνο εγκατάστασης.

Μόσχα και Τεχεράνη δεν έχουν σχολιάσει δημοσίως τις συγκεκριμένες αποστολές. Παραμένει επίσης ασαφές εάν η ποσότητα του ρωσικού υλικού είναι αρκετή ώστε να αντισταθμίσει τις απώλειες που υπέστη το ιρανικό οπλοστάσιο από τα αμερικανικά και ισραηλινά πλήγματα.