Οι διεθνείς επιθεωρητές πυρηνικών εγκαταστάσεων θα επιστρέψουν στο Ιράν στο πλαίσιο της συμφωνίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες για τον τερματισμό του πολύμηνου πολέμου στη Μέση Ανατολή, ξεκαθάρισε, σε δηλώσεις που έκανε ο Τζέι Ντι Βανς.
«Ναι, απολύτως», απάντησε ο Αμερικανός αντιπρόεδρος σε συνέντευξή του στο NBC News. «Στην πραγματικότητα, ένα από τα βασικά σημεία της συμφωνίας είναι ότι ο Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας (IAEA) και οι Ηνωμένες Πολιτείες θα βοηθήσουν το Ιράν να καταστρέψει το απόθεμα ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού και αυτό περιγράφεται με απόλυτη σαφήνεια στο μνημόνιο κατανόησης», πρόσθεσε.
Το κείμενο του μνημονίου κατανόησης (MOU) — ενός πλαισίου για τον τερματισμό του πολέμου που έχει συμφωνηθεί από τις δύο χώρες — θα δοθεί στη δημοσιότητα μετά την επίσημη τελετή υπογραφής που θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή στην Ελβετία, δήλωσε ο Βανς, επιβεβαιώνοντας το χρονοδιάγραμμα που είχε ανακοινώσει ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ.
«Υπάρχουν ορισμένες τεχνικές λεπτομέρειες που πρέπει να διευθετηθούν, όχι σε σχέση με το ίδιο το κείμενο του μνημονίου, αλλά με την εφαρμογή του», ανέφερε ο αντιπρόεδρος όταν ρωτήθηκε γιατί το έγγραφο δεν μπορεί να δημοσιοποιηθεί νωρίτερα.
«Συζητήσαμε με τους Ιρανούς και συμβουλευτήκαμε αρκετούς παράγοντες στην περιοχή. Οι Καταριανοί και οι Πακιστανοί βοήθησαν σημαντικά στη διαμεσολάβηση αυτής της συγκεκριμένης συμφωνίας και τότε ο πρόεδρος αποφάσισε ότι ήθελε να προχωρήσει στην ανακοίνωσή της», πρόσθεσε.
Επιθεωρήσεις πυρηνικών εγκαταστάσεων
Ο Βανς ανέφερε ότι την Παρασκευή ενδέχεται να καθοριστεί και το χρονοδιάγραμμα επανέναρξης των πυρηνικών επιθεωρήσεων.
«Η εκτίμησή μας είναι ότι, επειδή υπάρχει ευρεία συμφωνία επί του θέματος και δεν υπάρχουν σοβαρές διαφωνίες, αυτό θα συμβεί πολύ γρήγορα», σημείωσε.
«Εάν οι Ιρανοί συμμορφωθούν, θα αποκομίσουν τα αντίστοιχα οφέλη και αυτό είναι που ελπίζουμε να δούμε. Θέλουμε να συμπεριφέρονται ως μια φυσιολογική χώρα. Θέλω να έχουν μια επιτυχημένη χώρα, αλλά μόνο εφόσον κάνουν όσα απαιτούνται για να δεσμευτούν μακροπρόθεσμα ότι δεν θα κατασκευάσουν πυρηνικό όπλο», υπογράμμισε.
Η απάντηση στον Ομπάμα
Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ κλήθηκε επίσης να σχολιάσει τις πρόσφατες επιφυλάξεις που διατύπωσε ο πρώην πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα.
Σε συνέντευξή του στο «Good Morning America» του ABC, ο Ομπάμα είχε εκφράσει αμφιβολίες ότι οποιαδήποτε συμφωνία της κυβέρνησης Τραμπ με το Ιράν θα ήταν «σημαντικά διαφορετική ή ουσιαστική βελτίωση» σε σχέση με τη συμφωνία που είχε διαπραγματευθεί η δική του κυβέρνηση το 2015. Ο Τραμπ είχε αποσύρει τις ΗΠΑ από τη λεγόμενη Κοινή Ολοκληρωμένη Δράση (JCPOA) κατά την πρώτη του θητεία.
«Πρώτα απ’ όλα, θεωρώ ότι αυτό είναι θεμελιωδώς λανθασμένο», απάντησε ο Βανς. «Αν επιστρέψετε στη συμφωνία JCPOA του Ομπάμα, εκείνο που έκανε ήταν να αντιμετωπίσει ένα ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα που είχε επιταχυνθεί και ουσιαστικά να δωροδοκήσει τους Ιρανούς για να το περιορίσουν. Εμείς βρισκόμαστε σε εντελώς διαφορετική θέση. Το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα έχει καταστραφεί πλήρως και αυτό που λέμε είναι: δεσμευθείτε μακροπρόθεσμα ότι δεν θα το ξαναχτίσετε και τότε θα λάβετε τα οφέλη που συνοδεύουν αυτή τη δέσμευση».
Τα τέλη διέλευσης στα Στενά του Ορμούζ
Ο Βανς υποβάθμισε επίσης τη σημασία των σχεδίων του Ιράν να επιβάλει χρεώσεις στα πλοία που διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ. Η επαναλειτουργία της θαλάσσιας οδού χωρίς διόδια θεωρείται κομβικής σημασίας για τη βιωσιμότητα της συμφωνίας.
«Καταρχάς, η συμφωνία προβλέπει ότι για τις 60 ημέρες κατά τις οποίες θα διεξάγονται διαπραγματεύσεις για την τελική συμφωνία, θα υπάρχει ελεύθερη διέλευση χωρίς τέλη από και προς τα Στενά του Ορμούζ», δήλωσε.
«Είναι ξεκάθαρο ότι ορισμένοι κύκλοι μέσα στο Ιράν θα προσπαθήσουν να δώσουν έμφαση ή ακόμη και να υπερτονίσουν τα οφέλη που αποκομίζει η χώρα τους, ενώ θα υποβαθμίζουν τα οφέλη που εξασφαλίζουν οι Ηνωμένες Πολιτείες», πρόσθεσε.
Η θέση της Τεχεράνης
Σε ανακοίνωση που δημοσίευσε τη Δευτέρα στην πλατφόρμα X, ο πρόεδρος του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν, χαρακτήρισε το πλαίσιο της συμφωνίας «σημαντικό βήμα για τον τερματισμό του πολέμου και την έναρξη διαπραγματεύσεων».
Παράλληλα, τόνισε ότι «μια οριστική συμφωνία δεν έχει ακόμη διαμορφωθεί», υπογραμμίζοντας ότι οι συνομιλίες βρίσκονται ακόμη σε εξέλιξη.