Πώς οργανώθηκε η σκοτεινή «ομάδα αυτοβελτίωσης» NXIVM που ήταν αίρεση με σκλάβες του σεξ - Τα χιλιάδες δολάρια, οι διάσημοι «πελάτες» και η δομή

Ξεκίνησε στα τέλη της δεκαετίας του ’90 ως ένα υποτιθέμενο «πρόγραμμα ηγεσίας και αυτοβελτίωσης». Πλέον η συγκεκριμένη οργάνωση, η NXIVM, θεωρείται ως ένα από τα πιο ανησυχητικά φαινόμενα σύγχρονης χειραγώγησης και ψυχολογικού ελέγχου. 

Πρόκειται για μια αίρεση που πίσω από τη βιτρίνα της προσωπικής ανάπτυξης έκρυβε ένα δίκτυο σεξουαλικής εκμετάλλευσης, εκβιασμού και εξουσίας.

Η NXIVM ιδρύθηκε το 1998 από τον Κιθ Ρανιέρι, έναν αυτοαποκαλούμενο «γκουρού της επιτυχίας», και τη συνεργάτιδά του Νάνσι Σάλτσμαν.

Το πρόγραμμα ονομαζόταν αρχικά Executive Success Programs και προσέφερε σεμινάρια ηγεσίας, αυτοπειθαρχίας και επιχειρηματικής ανάπτυξης.

Οι συμμετέχοντες πλήρωναν χιλιάδες δολάρια για να παρακολουθήσουν «εντατικά μαθήματα» με στόχο –όπως τους έλεγαν– να ανακαλύψουν τον καλύτερο εαυτό τους.

Ο Ρανιέρι, που παρουσίαζε τον εαυτό του ως «βιρτουόζο της ηθικής», έστησε ένα δίκτυο με πυραμιδική δομή.

Στην κορυφή βρισκόταν εκείνος, γνωστός μέσα στην οργάνωση ως «Vanguard» (Πρωτοπόρος), ενώ κάθε μέλος όφειλε να φέρνει καινούργιους «μαθητές» για να ανεβαίνει στην ιεραρχία.

Η γλώσσα και οι πρακτικές του θυμίζουν πολλές τεχνικές «life coaching» – ωστόσο, σύμφωνα με μαρτυρίες πρώην μελών, πίσω από το προσωπείο της ενδυνάμωσης κρυβόταν ένα σύστημα ελέγχου, εξευτελισμού και πλήρους υποταγής.

Η μυστική οργάνωση DOS και το «σύστημα των σκλάβων»

Η πιο σκοτεινή πτυχή της NXIVM αποκαλύφθηκε μέσα από τη δράση της DOS (Dominus Obsequious Sororium), μιας μυστικής υπο-ομάδας που φέρεται να ιδρύθηκε το 2015.

Η DOS παρουσιαζόταν ως «αδελφότητα γυναικών που ενδυναμώνουν η μία την άλλη». Στην πραγματικότητα, όμως, λειτουργούσε ως πυρήνας σεξουαλικής εκμετάλλευσης, υπό τον πλήρη έλεγχο του Ρανιέρι και των στενών του συνεργατών – ανάμεσά τους και η ηθοποιός Άλισον Μακ, γνωστή από τη σειρά Smallville.

Τα μέλη της DOS όφειλαν να παραδίδουν στον «μέντορά» τους «collateral», δηλαδή στοιχεία εκβιασμού – προσωπικές φωτογραφίες, ερωτικές επιστολές ή βίντεο. Σε περίπτωση ανυπακοής, τα υλικά αυτά μπορούσαν να δημοσιοποιηθούν.

Οι γυναίκες ήταν υποχρεωμένες να υπακούουν στις εντολές του Ρανιέρι, να ακολουθούν αυστηρές δίαιτες και να υπομένουν πράξεις «πειθαρχίας».

Κάποιες από αυτές σημαδεύονταν με πυρωμένο σίδερο στα πόδια ή την κοιλιά με τα αρχικά του ιδρυτή.

«Ήταν σαν μια τελετή πίστης. Μόνο αργότερα συνειδητοποιήσαμε ότι ήταν μια πράξη υποδούλωσης», έχει περιγράψει η πρώην πιστή Σάρα Έντμοντσον, η οποία αποκάλυψε πρώτη την υπόθεση το 2017 στους New York Times.

Οι διάσημοι που στρατολογήθηκαν

Η NXIVM προσέλκυσε στελέχη επιχειρήσεων, αποφοίτους κορυφαίων πανεπιστημίων, καλλιτέχνες και ανθρώπους των media.

Μεταξύ αυτών, οι κληρονόμοι της αυτοκρατορίας Seagram, Σάρα και Κλερ Μπρόνφμαν, χρηματοδότες του Ρανιέρι, καθώς και η ίδια η Άλισον Μακ, που είχε αναλάβει τη στρατολόγηση νέων γυναικών μέσω του κύρους και της αναγνωρισιμότητάς της.


Πολλοί από τους συμμετέχοντες μιλούσαν για «πνευματική αφύπνιση» και για μια μέθοδο που θα άλλαζε τον κόσμο. Στην πραγματικότητα, όμως, βρέθηκαν εγκλωβισμένοι σε ένα σύστημα απόλυτου ελέγχου, με ψυχολογικές τεχνικές που στόχευαν στην αποδόμηση της βούλησης και της προσωπικότητας.

Η αποκάλυψη της φρίκης και η κατάρρευση

Το 2017, πρώην μέλη της οργάνωσης άρχισαν να δημοσιοποιούν τις εμπειρίες τους, φέρνοντας στην επιφάνεια το πραγματικό πρόσωπο της NXIVM. Το 2018, ο Ρανιέρι συνελήφθη στο Μεξικό και εκδόθηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ κατηγορήθηκε για σωματεμπορία, εκβιασμό, απάτη και σύσταση εγκληματικής οργάνωσης.

Το 2019 κρίθηκε ένοχος για επτά αδικήματα και καταδικάστηκε σε 120 χρόνια κάθειρξη, ποινή που θεωρείται συμβολική για την έκταση των εγκλημάτων.

Η Άλισον Μακ παραδέχθηκε την ενοχή της για συνωμοσία και σωματεμπορία, καταδικάστηκε σε τρία χρόνια φυλάκιση και αποφυλακίστηκε το 2023, εκφράζοντας δημόσια μετάνοια για τον ρόλο της.

Η ιστορία μέσα από το «The Vow»

Το ντοκιμαντέρ του HBO The Vow κατέγραψε εκ των έσω την πορεία της οργάνωσης, από τα πρώτα σεμινάρια μέχρι τη διάλυση.

Οι δημιουργοί του, Jehane Noujaim και Karim Amer, συμμετείχαν παλαιότερα σε προγράμματα της NXIVM και προσφέρουν μια μοναδική ματιά στο πώς οι τεχνικές «προσωπικής ανάπτυξης» μετατράπηκαν σε μέθοδο ελέγχου και υποταγής.

«Δεν πρόκειται για μια απλή αίρεση. Είναι μια ιστορία για το πώς καταχράται κανείς την εξουσία και τη γοητεία του “να βοηθήσεις άλλους”», δήλωσε η Noujaim.

Το ντοκιμαντέρ αποκάλυψε ηχητικά και οπτικά ντοκουμέντα από τα μαθήματα και τις ιδιωτικές συναντήσεις του Ρανιέρι, φωτίζοντας το εύρος της χειραγώγησης.

Ένα φαινόμενο με βαθύτερες ρίζες

Η υπόθεση της NXIVM έχει προκαλέσει διεθνές ενδιαφέρον όχι μόνο για τη φρίκη των πράξεων, αλλά και για την ψυχολογία πίσω από την πλάνη.

Τα μέλη της δεν ήταν άνθρωποι περιθωριοποιημένοι ή ευάλωτοι – πολλοί είχαν υψηλή μόρφωση, κοινωνική θέση και φιλοδοξία. Αυτό, όπως σημειώνουν ειδικοί, δείχνει πώς ακόμη και επιτυχημένοι άνθρωποι μπορούν να εγκλωβιστούν σε μηχανισμούς εξουσίας που πατούν πάνω στην ανάγκη για νόημα, αποδοχή και «βελτίωση».

Η NXIVM λειτούργησε ως καθρέφτης μιας εποχής που λατρεύει τη θετική σκέψη, τη «βελτίωση του εαυτού» και την επιτυχία – μέχρι να αποδειχθεί ότι πίσω από τις λέξεις αυτές μπορεί να κρύβεται μια εξουσία πολύ πιο επικίνδυνη από οποιαδήποτε αίρεση του παρελθόντος.