Η «ακτινογραφία» του ανασχηματισμού στην Κύπρο: Το κεντροδεξιό αποτύπωμα, ο κρίσιμος ρόλος του νέου υπουργού Ενέργειας, ποια χαρτοφυλάκια άλλαξαν χέρια

Σε περιορισμένης έκτασης ανασχηματισμό της κυβέρνησής του προχώρησε το απόγευμα ο Κύπριος Πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης, αμέσως μετά την επιστροφή του από το ταξίδι στο Κίεβο. Τέσσερα υπουργεία και ένα υφυπουργείο αλλάζουν χέρια, ενώ ο μέχρι σήμερα Υπουργός Δικαιοσύνης μετακινείται στη θέση του Επιτρόπου Προεδρίας, για ανθρωπιστικά θέματα.

Το νέο σχήμα έχει σαφές κεντροδεξιό αποτύπωμα και ενισχύει την παρουσία των κεντρώων πολιτικών κομμάτων (ΔΗΚΟ – ΔΗΠΑ) που στήριξαν την εκλογή Χριστοδουλίδη.

Ο αιφνιδιασμός έγκειται στο γεγονός ότι ο ανασχηματισμός ανακοινώνεται μόλις τρεις εβδομάδες πριν από την ανάληψη από την Κύπρο της Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ για το πρώτο εξάμηνο του 2026.

Μετά από μήνες φημών

Οι φήμες για ανασχηματισμό κυκλοφορούσαν για μήνες, αλλά ο Νίκος Χριστοδουλίδης επέλεξε τελικά να «πατήσει το κουμπί» με την επιστροφή του από την Ουκρανία. Ακόμα και στενοί του συνεργάτες ενημερώθηκαν με την επίσημη ανακοίνωση.
Από την κυβέρνηση αποχωρούν ο Γιώργος Παπαναστασίου (Υπουργός Ενέργειας), ο Γιάννης Παναγιώτου (Υπουργός Εργασίας) και η Μαριλένα Ευαγγέλου (Υφυπουργός Κοινωνικής Πρόνοιας), ενώ ένας Υπουργός, ο Μάριος Χαρτσιώτης μετακινείται σε θέση που κατείχε Δημόσιος Υπάλληλος. Στη θέση αυτών που αποχωρούν μπαίνουν άτομα με πιο έντονη κομματική αναφορά, αλλά και πρόσωπα που προέρχονται από το στενό πολιτικό και υποστηρικτικό περιβάλλον του Κύπριου Προέδρου.

Ενισχυμένο το ΔΗΚΟ, ικανοποιημένη η ΔΗΠΑ

Με τον ανασχηματισμό, το ΔΗΚΟ βγαίνει σαφώς ενισχυμένο. Έχει στην κυβέρνηση δύο αντιπροέδρους του κόμματος, τον Μιχάλη Δαμιανό και τον Νεόφυτο Χαραλαμπίδη, οι οποίοι βρίσκονται πλέον ταυτόχρονα στο υπουργικό συμβούλιο, κάτι που δύσκολα μπορεί να θεωρηθεί ως «σύμπτωση».

Ο Μιχάλης Δαμιανός αφήνει το υπουργείο Υγείας και αναλαμβάνει το Υπουργείο Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας, στη θέση του Γιώργου Παπαναστασίου. Ο Νεόφυτος Χαραλαμπίδης μπαίνει στη κυβέρνηση ως νέος Υπουργός Υγείας. Πρόκειται για σαφή κίνηση ικανοποίησης του ΔΗΚΟ, μετά την απόφαση να μην παραμείνει στην κυβέρνηση ο Παπαναστασίου, ο οποίος προερχόταν από τον ευρύτερο κεντρώο χώρο αλλά δεν ανήκε στον σκληρό κομματικό πυρήνα.

Την ίδια στιγμή, η ΔΗΠΑ παίρνει αυτό που περίμενε εδώ και καιρό. Ο βουλευτής του κόμματος Μαρίνος Μουσιούττας αναλαμβάνει Υπουργός Εργασίας, στη θέση του Γιάννη Παναγιώτου. Για τη ΔΗΠΑ η υπουργοποίηση Μουσιούττα λειτουργεί ως επιβεβαίωση ότι παραμένει κρίσιμος εταίρος της κυβέρνησης και κατοχυρώνει έναν χώρο με έντονο κοινωνικό και πολιτικό βάρος. Η τοποθέτηση Μουσιούττα έχει και μια δόση κληρονομικότητας καθώς ο πατέρας του υπήρξε Υπουργός Εργασίας για πολλά χρόνια σε διάφορες κυβερνήσεις.

Περίοδος κρίσιμων αποφάσεων για Ενέργεια

Η μετακίνηση του Μιχάλη Δαμιανού στο Υπουργείο Ενέργειας δεν είναι απλώς αλλαγή προσώπου. Στο γραφείο του θα συσσωρευτούν όλα τα ανοιχτά μέτωπα της κυπριακής ενεργειακής πολιτικής, όπως η διαχείριση των γεωτρήσεων και των κοιτασμάτων φυσικού αερίου στην ΑΟΖ, ο GSI, το τερματικό LNG, άλλες ενεργειακές διασυνδέσεις, ηλεκτρισμός, ΑΠΕ, βιομηχανία κλπ.

Ο Μιχάλης Δαμιανός, δικηγόρος και αντιπρόεδρος του ΔΗΚΟ, καλείται να διαχειριστεί ένα υπουργείο που συνδέεται άμεσα με την ευρωπαϊκή ατζέντα για την ενέργεια, την πράσινη μετάβαση αλλά και τις γεωπολιτικές ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο. Η αποχώρηση του τεχνοκράτη Γιώργου Παπαναστασίου, δείχνει ότι ο Πρόεδρος προτιμά πλέον πολιτικό πρόσωπο σε ένα χαρτοφυλάκιο με σαφές πολιτικό βάρος.

Στο Υπουργείο Εργασίας ένας πολιτικός του διαλόγου

Το Υπουργείο Εργασίας τα τελευταία χρόνια βρέθηκε συνεχώς στο επίκεντρο κρίσιμων συζητήσεων, για την ΑΤΑ, τον κατώτατο μισθό, τις εργασιακές σχέσεις, τις κοινωνικές ασφαλίσεις, τις συντάξεις κλπ. Ο Γιάννης Παναγιώτου βρέθηκε σε διαπραγματευτικά διασταυρούμενα πυρά με συνδικαλιστές και εργοδότες, να συγκρούονται με τον ίδιο να επιχειρεί να κάνει τον διαιτητή και μεσολαβητή.

Η επιλογή του Μαρίνου Μουσιούττα φέρνει στο υπουργείο έναν έμπειρο πολιτικό, με διαδρομή σε ΔΗΚΟ και ΔΗΠΑ, και οικογενειακή παράδοση με προσόντα ανθρώπου που μπορεί να κάνει διάλογο. Για την κυβέρνηση, αυτή η κίνηση θα κριθεί από την ικανότητα να κλείνει μέτωπα αντί να τα ανοίγει. Για τη ΔΗΠΑ, είναι μια αναβάθμιση που της επιτρέπει να δείξει έργο στον πιο κοινωνικά φορτισμένο χώρο, σε μια περίοδο που οι δημοσκοπήσεις δείχνουν πως θα δυσκολευτεί στις εκλογές του Ιουνίου να ξαναμπεί στη Βουλή.

Ναύαρχος E.A. στο Υπουργείο Δικαιοσύνης

Η πιο συμβολική ίσως κίνηση είναι στο Υπουργείο Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως. Ο απόστρατος υποναύαρχος Κώστας Φυτιρής, πρώην διοικητής του Κέντρου Συντονισμού Έρευνας και Διάσωσης «Ζήνων» και των ΟΥΚ, με εμπειρία στη διαχείριση κρίσεων, αναλαμβάνει ένα υπουργείο που βρίσκεται μονίμως στην πρώτη γραμμή της κριτικής λόγω αύξησης σοβαρών εγκληματικών ενεργειών, έντονου δημόσιου διαλόγου για την αποτελεσματικότητα της αστυνομίας, αλλά και για το χάος που επικρατεί στις Φυλακές. Είναι ένα μεγάλο στοίχημα για τον Κώστα Φυτιρή, αφού το Υπουργείο Δικαιοσύνης «τρώει» σχεδόν όλους του Υπουργούς που βρέθηκαν στην ίδια καρέκλα. Ταυτόχρονα, ο Μάριος Χαρτσιώτης αποχωρεί από το Υπουργείο Δικαιοσύνης, χωρίς όμως να απομακρύνεται από τον προεδρικό κύκλο, αφού αναλαμβάνει Επίτροπος Προεδρίας κάτι ου αποτελεί σαφή υποβάθμιση και τιμητική αποστρατεία.

Ο αντιπρόεδρος του ΔΗΚΟ στο Υπουργείο Υγείας

Στο Υπουργείο Υγείας, ο Νεόφυτος Χαραλαμπίδης, δικηγόρος και αντιπρόεδρος του ΔΗΚΟ, αναλαμβάνει ένα από τα πιο δύσκολα χαρτοφυλάκια. Το ΓεΣΥ (Γενικό Σύστημα Υγείας), οι λίστες αναμονής, τα δημόσια νοσηλευτήρια και ο ΟΚΥπΥ (Οργανισμός Κρατικών Υπηρεσιών Υγείας), οι πιέσεις από γιατρούς και ασθενείς, είναι όλα θέματα πρώτης γραμμής. Η επιλογή Χαραλαμπίδη δεν είναι τεχνοκρατική, είναι καθαρά πολιτική, καθώς ένας κομματικός παράγοντας καλείται να βάλει τάξη σε ένα πεδίο που επηρεάζει άμεσα την καθημερινότητα των πολιτών και ταυτόχρονα να κρατήσει ισορροπίες με επαγγελματικές ομάδες που έχουν ισχύ, όπως οι γιατροί και οι νοσηλευτές, αλλά και οι οργανωμένοι ασθενείς. Ο Νεόφυτος Χαραλαμπίδης, Αντιπρόεδρος του ΔΗΚΟ, διαδέχεται τον Μιχάλη Δαμιανό… Αντιπρόεδρο του ΔΗΚΟ.

Φρεσκάρισμα στo Υφυπουργείο Κοινωνικής Πρόνοιας

Στο Υφυπουργείο Κοινωνικής Πρόνοιας, η Μαριλένα Ευαγγέλου αποχωρεί και τη θέση της αναλαμβάνει η Κλέα Χατζηστεφάνου Παπαέλληνα, μέλος της ακαδημαϊκής κοινότητας με έντονη παρουσία στον χώρο του αθλητισμού και της Ολυμπιακής οικογένειας, αλλά και στενούς δεσμούς με γνωστή επιχειρηματική οικογένεια. Η τοποθέτησή της διαβάζεται ως προσπάθεια του Προεδρικού να αναβαθμίσει το προφίλ της κοινωνικής πολιτικής και ταυτόχρονα να στείλει μήνυμα επαναπροσέγγισης προς τον επιχειρηματικό κόσμο.

Το γεγονός ότι η δημοσιογράφος Μαριλένα Ευαγγέλου δεν τοποθετείται σε άλλη θέση δείχνει ότι η κυβέρνηση αναγνωρίζει πως στο πεδίο της Πρόνοιας άνοιξαν πληγές, από τη στέγαση και τα επιδόματα μέχρι την αντιμετώπιση ευάλωτων ομάδων, και επιλέγει καθαρή αλλαγή σελίδας.