Η Aramco αλλάζει τις ροές του πετρελαίου – Οι τρεις δρόμοι-φορτία εκτός Ορμούζ μέσω Fujairah

Η κρίση στα Στενά του Ορμούζ δεν αλλάζει πλέον μόνο τις πορείες των δεξαμενόπλοιων. Αρχίζει να αλλάζει τον ίδιο τον δρόμο που ακολουθεί το πετρέλαιο από τα κοιτάσματα της Μέσης Ανατολής μέχρι τα διυλιστήρια της Ασίας.

Η Saudi Aramco αναζητεί τρόπους ώστε μέρος του σαουδαραβικού αργού να φτάνει στους πελάτες της χωρίς τα πλοία των αγοραστών να χρειάζεται να εισέρχονται στον Περσικό Κόλπο. Η τελευταία κίνηση αφορά τη Fujairah, στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, η οποία αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία στον ενεργειακό χάρτη της περιοχής.

Σύμφωνα με πληροφορίες του Reuters, η Aramco βρίσκεται σε συζητήσεις με ασιατικά διυλιστήρια για παραδόσεις φορτίων Arab Medium και Arab Heavy μέσω μεταφορτώσεων από πλοίο σε πλοίο, των γνωστών STS operations, ανοικτά της Fujairah. Μέρος των συζητήσεων αφορά φορτία του Σεπτεμβρίου, ενώ η σαουδαραβική εταιρεία δεν έχει σχολιάσει τις σχετικές πληροφορίες.

Η αλλαγή μπορεί αρχικά να φαίνεται τεχνική. Στην πραγματικότητα, όμως, έχει πολύ μεγαλύτερη σημασία.

Μέχρι τώρα, ένα tanker που παραλάμβανε σαουδαραβικό πετρέλαιο από τον Κόλπο έπρεπε να περάσει από το Ορμούζ τόσο για να φτάσει στο σημείο φόρτωσης όσο και για να επιστρέψει στην ανοικτή θάλασσα. Με το νέο μοντέλο, το φορτίο μπορεί να μεταφερθεί πρώτα προς τη Fujairah και εκεί να περάσει σε άλλο δεξαμενόπλοιο που θα συνεχίσει προς την Ασία.

Με απλά λόγια, η Aramco επιχειρεί να φέρει το πετρέλαιο στον αγοραστή, αντί να αναγκάζει τον αγοραστή να στείλει το πλοίο του μέσα στη ζώνη υψηλού κινδύνου.

Η επιλογή αυτή αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα μετά τη δραματική υποχώρηση της εμπορικής κίνησης στα Στενά. Σύμφωνα με στοιχεία της Kpler που μετέδωσε το Reuters, το Σάββατο πέρασαν μόλις πέντε commodity vessels, ενώ την Κυριακή δεν καταγράφηκε καμία αντίστοιχη διέλευση. Το αμέσως προηγούμενο Σαββατοκύριακο είχαν περάσει 31 πλοία. Πριν από την πολεμική κρίση, η ημερήσια κίνηση βρισκόταν σε εντελώς διαφορετικά επίπεδα, ξεπερνώντας τις 130 διελεύσεις.

Τρεις διαφορετικοί δρόμοι

Η Fujairah είναι το νεότερο κομμάτι ενός παζλ που σχηματίζεται σταδιακά. Η Σαουδική Αραβία έχει ήδη αξιοποιήσει περισσότερο το Yanbu, στην Ερυθρά Θάλασσα, μεταφέροντας προς τα δυτικά φορτία Arab Light. Παράλληλα, η Aramco έχει προσφέρει φορτία μέσω του Sidi Kerir, στις μεσογειακές ακτές της Αιγύπτου. Διαμορφώνονται έτσι τρεις διαφορετικές επιλογές: Fujairah για την κατεύθυνση προς την Ασία, Yanbu στην Ερυθρά Θάλασσα και Sidi Kerir στη Μεσόγειο.

Αυτό είναι ίσως και το σημαντικότερο στοιχείο της υπόθεσης. Οι εναλλακτικές οδοί δεν αντιμετωπίζονται πλέον μόνο ως λύσεις έκτακτης ανάγκης για λίγες ημέρες. Όσο η κρίση παρατείνεται, αποκτούν μεγαλύτερη επιχειρησιακή σημασία και εντάσσονται στον σχεδιασμό των ίδιων των παραγωγών.

Για τη Fujairah, η συγκεκριμένη εξέλιξη δεν έρχεται σε κενό έδαφος. Η ADNOC των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων έχει ήδη χρησιμοποιήσει το ίδιο πλεονέκτημα: τη δυνατότητα να φέρνει φορτία σε σημείο έξω από τα Στενά και να τα παραδίδει εκεί σε άλλους αγοραστές.

Σύμφωνα με το Reuters, η εταιρεία έχει πραγματοποιήσει μέσω tenders πωλήσεις που ξεπερνούν συνολικά τα 100 εκατ. βαρέλια, αξιοποιώντας μεταξύ άλλων τη μεγαλύτερη ευελιξία που της προσφέρει η μεταφορά αργού προς ασφαλέστερα σημεία παράδοσης.

Η Fujairah βρίσκεται πλέον σε ιδιαίτερα προνομιακή θέση. Ήταν ήδη ένας από τους σημαντικότερους κόμβους ανεφοδιασμού και αποθήκευσης καυσίμων παγκοσμίως. Η κρίση του Ορμούζ μπορεί να προσθέσει έναν ακόμη ρόλο: αυτόν του ενδιάμεσου σταθμού όπου φορτία από τον Κόλπο αλλάζουν πλοίο πριν συνεχίσουν προς την Ασία.

Η αλλαγή έχει άμεσο ναυτιλιακό ενδιαφέρον. Εάν οι μεταφορτώσεις αυτού του τύπου αυξηθούν, θα χρειάζονται πλοία που θα αναλαμβάνουν το πρώτο σκέλος της μεταφοράς και άλλα που θα παραλαμβάνουν το φορτίο έξω από το Ορμούζ για το μεγάλο ταξίδι προς την Ασία. Ένα ταξίδι που μέχρι σήμερα μπορούσε να πραγματοποιηθεί από ένα tanker μπορεί, σε ορισμένες περιπτώσεις, να χωρίζεται πλέον σε δύο κομμάτια. Αυτό δεν σημαίνει αυτομάτως μεγαλύτερα τονομίλια. Μπορεί όμως να σημαίνει περισσότερη απασχόληση πλοίων, περισσότερες STS επιχειρήσεις, μεγαλύτερες ανάγκες για βοηθητικά σκάφη και αυξημένη ζήτηση για χωρητικότητα που θα λειτουργεί ως «γέφυρα» μεταξύ του Περσικού Κόλπου και των εξωτερικών σημείων παράδοσης.

Ταυτόχρονα, το μοντέλο έχει κόστος. Οι μεταφορτώσεις απαιτούν χρόνο, κατάλληλες καιρικές συνθήκες, εξειδικευμένο εξοπλισμό, αυστηρά μέτρα ασφαλείας και διαθεσιμότητα δύο πλοίων στο σωστό σημείο και τη σωστή στιγμή. Πρόκειται επομένως για μία ακριβότερη και πιο σύνθετη αλυσίδα από την απευθείας μεταφορά.

Το γεγονός ότι εξετάζεται παρ' όλα αυτά από έναν παραγωγό του μεγέθους της Aramco δείχνει πόσο έχει αλλάξει η εξίσωση του κινδύνου στην περιοχή. Το μεγάλο ερώτημα είναι τι θα συμβεί εάν η ένταση στο Ορμούζ διατηρηθεί για μήνες. Στην αρχή της κρίσης, οι αλλαγές στις διαδρομές αντιμετωπιζόταν ως έκτακτες κινήσεις. Τώρα αρχίζει να διαμορφώνεται κάτι διαφορετικό. Παραγωγοί, traders, διυλιστήρια και ναυτιλιακές εταιρείες προσαρμόζουν σταδιακά τον τρόπο με τον οποίο οργανώνουν τις μεταφορές τους. Και όσο περισσότερες υποδομές, πλοία και εμπορικές συμφωνίες χτίζονται γύρω από αυτές τις εναλλακτικές διαδρομές, τόσο δυσκολότερο γίνεται να θεωρηθούν απλώς προσωρινές.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η κίνηση της Aramco αποκτά σημασία πολύ μεγαλύτερη από μερικές φορτώσεις του Σεπτεμβρίου. Fujairah, Yanbu και Sidi Kerir αρχίζουν να σχηματίζουν έναν εναλλακτικό χάρτη για το σαουδαραβικό πετρέλαιο. Και όσο το Ορμούζ παραμένει περιοχή υψηλού κινδύνου, αυτός ο χάρτης μπορεί να επηρεάσει όχι μόνο το πού φορτώνεται και παραδίδεται το αργό, αλλά και ποια πλοία θα χρειάζονται, πού θα απασχολούνται και πόσο θα κοστίζει τελικά η μεταφορά του.