Βίκυ Καλπάκα - Δάφνη Καφετζή: Το θέατρο είναι ομαδικό άθλημα

Η Βίκυ και η Δάφνη πίσω από τη σπιρτάδα του βλέμματός τους βιώνουν από επιλογή ένα ειλικρινές μοίρασμα. Δεν πρωταγωνιστούν απλώς στην παράσταση «Εσύ και τα σύννεφά σου», σε σκηνοθεσία Κώστα Φιλίππογλου, που ολοκληρώνει σήμερα τις παραστάσεις στο Θέατρο Μετς. Στην εποχή των social media και των σχέσεων με ημερομηνία λήξης, εκείνες επιμένουν να ζουν κάθε καλλιτεχνική πρόκληση σαν μία ύπαρξη.

GALA: Πώς γνωριστήκατε;
ΒΙΚΥ ΚΑΛΠΑΚΑ - ΔΑΦΝΗ ΚΑΦΕΤΖΗ: Το 2011, όταν συνεργαστήκαμε με τον Ορέστη Τάτση στη «Μαρκησία Ντε Σαντ». Η παράσταση έκανε τον κύκλο της, η καθεμία τράβηξε τον δρόμο της, αλλά η αίσθηση ότι ανάμεσά μας υπήρχε μια ισχυρή ζωντανή σύνδεση στη σκηνή και στη ζωή παρέμενε. Οταν ξαναβρεθήκαμε το 2017 σε μια παράσταση κουκλοθέατρου για παιδιά, ήταν πολύ εύκολο να παραδεχτούμε η μία στην άλλη ότι θα μπορούσαμε να δημιουργήσουμε το δικό μας θεατρικό σύμπαν.

G.: Είναι τέχνη δύο άνθρωποι να διατηρούν κοινό όραμα;
Β.Κ. - Δ.Κ.: Αρχικά να πούμε ότι ήταν ξεκάθαρο στην καθεμία ξεχωριστά ότι θέλαμε να καλλιεργήσουμε τη χημεία που είχε αναπτυχθεί ανάμεσά μας. Δημιουργήσαμε το δικό μας πλαίσιο συνεργασίας, την Ομάδα ΒίΔα. Το όνομα βγήκε απλά, από εμάς τις δύο, Βίκυ και Δάφνη. Από τότε είμαστε αχώριστες. Ονειρευόμαστε, γράφουμε, σκηνοθετούμε, παίζουμε και ταυτόχρονα αναλαμβάνουμε το δύσκολο κομμάτι των θεατρικών μας παραγωγών.

G.: Ο ναρκισσισμός είναι πρώτο όνομα στη μαρκίζα της ζωής μας και πλέον η ιδέα της δίκαιης σχέσης φαντάζει αβάσταχτη. Εσείς, καλλιτεχνικά, πώς το βιώνετε όλο αυτό;
Β.Κ. - Δ.Κ.: Το θέατρο είναι, πάνω απ’ όλα, ένα ομαδικό άθλημα. Αν το δεις έτσι, τα πάντα γίνονται πιο εύκολα. Δημιουργήσαμε την Ομάδα ΒίΔα, Βίκυ και Δάφνη, ακριβώς για να πάμε κόντρα στον ατομικισμό και την ένταση του ανταγωνισμού που ακουμπά σχεδόν όλα τα επαγγέλματα. Μέσα σε αυτή τη συνεργασία υπάρχει και ο χώρος για τη ζωή: να κάνουμε οικογένεια, να μεγαλώνουμε παιδιά και να φροντίζουμε η μία την άλλη όταν αυτό είναι απαραίτητο.

G.: Η «μοιρασιά» σε μια σχέση είναι ρόλος;
Β.Κ. - Δ.Κ.: Η σχέση είναι ίσως ο μεγαλύτερος ρόλος. Χωρίς αυτήν δεν υπάρχει κανένας άλλος.

G.: Η παράστασή σας, «Εσύ και τα σύννεφά σου», εγκαινίασε το Θέατρο Μετς σε σκηνοθεσία Κώστα Φιλίππογλου. Τι σήμαινε για εσάς αυτή η συνάντηση με το έργο, τον χώρο και τον σκηνοθέτη;
Β.Κ. - Δ.Κ.: Με τον Κώστα Φιλίππογλου υπήρξε από την αρχή μια έντονη κοινή αισθητική. Το εργαστήριό του στο σωματικό θέατρο μάς έφερε πιο κοντά στη μέθοδό του και τώρα αυτή η συνάντηση πέρασε στη σκηνή. Το Θέατρο Μετς είναι ένας νέος χώρος πολιτισμού, δημιουργημένος με αγάπη από τον Σωτήρη Τσαφούλια και την Αννα Μενενάκου. Είναι σημαντικό που άνοιξε ένας τέτοιος χώρος στο Παγκράτι. Το έργο μάς το σύστησε ο Γιάννης Βαρβαρέσος. Στο κέντρο του βρίσκονται δύο ισχυροί γυναικείοι χαρακτήρες. Αφηγείται μια σκοτεινή ιστορία μέσα από ένα φίλτρο που συχνά γίνεται κωμικό. Παρότι πρόκειται για μια ακραία ιστορία, ο θεατής μπορεί εύκολα να αναγνωρίσει μέσα της κομμάτια του εαυτού του και της δικής του ζωής. Διαβάζοντάς το δυσκολεύεσαι να το κατατάξεις: είναι ρεαλισμός; Φαντασία; Δράμα; Κωμωδία;

G.: Κάποια στιγμή, σε μια παλαιότερη συνέντευξη, ο Κώστας Φιλίππογλου μου είχε πει πως λάτρευε το θέατρο του Πίτερ Μπρουκ: ετερόκλητοι χώροι ως θέατρα, σώματα που συμμετέχουν στον θεατρικό διάλογο. Η αγάπη του για το σωματικό θέατρο τι σήμαινε στη δική σας περίπτωση;
Β.Κ. - Δ.Κ.: Ο Φιλίππογλου έχει μια μέθοδο που χρησιμοποιεί πολύ το σώμα και λιγότερο το μυαλό. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι στην πρόβα παύει κανείς να είναι ένα σκεπτόμενο ον, αλλά ότι η σκέψη περνάει από μία άλλη διαδρομή, διαφορετική από τη συνηθισμένη.
Το σώμα γίνεται το όργανο σκέψης, ο τόπος παραγωγής σκέψης. Το κορμί δεν είναι πια ο εκτελεστής των εντολών του μυαλού. Αυτή η μέθοδος έχει ως αποτέλεσμα οι ηθοποιοί να συνδέονται ουσιαστικά, με μια πιο οργανική σχέση με τον ρόλο και την ιστορία. Με αυτή τη μέθοδο μας σκηνοθέτησε και έτσι αβίαστα βγήκε το έργο μας, χωρίς καλά-καλά να το καταλάβουμε. Κάποια στιγμή συνειδητοποιήσαμε ότι είχαμε την παράσταση έτοιμη, πράγμα μαγικό.

G.: Ενας ηθοποιός πώς αποχωρίζεται μια παράσταση που αγαπά, με την οποία έχει ταυτιστεί, για να προχωρήσει παρακάτω;
Β.Κ. - Δ.Κ.: Πάντα υπάρχει ένα μικρό πένθος όταν ολοκληρώνονται οι παραστάσεις. Ωστόσο κουβαλάς μαζί σου στοιχεία του ρόλου, αλλά και του έργου, γιατί τις ιστορίες που ζούμε το σώμα τις θυμάται. Οι εμπειρίες αυτές γίνονται εργαλεία για τα επόμενα βήματα.

G.: Την περασμένη χρονιά ανεβάσατε βρεφικό θέατρο. Τι σας οδήγησε σε αυτό το είδος;
Β.Κ. - Δ.Κ.: Το βρεφικό θέατρο υπήρξε για εμάς μια πραγματική αποκάλυψη. Η ιδέα προέκυψε επειδή θέλαμε να δημιουργήσουμε μια παράσταση για τα δικά μας μωρά, καθώς εκείνη την περίοδο ήμασταν και οι δύο έγκυες. Η απλότητα και η συμπύκνωση του νοήματος ώστε μια ιστορία να γίνεται κατανοητή από ένα βρέφος κάνουν το είδος αυτό μοναδικό. Με έναν τρόπο μοιάζει με την ποίηση.

G.: Tattoo artist, nail artist, make-up artist. Συχνά σκέφτομαι ότι περπατάμε προς την εποχή όπου όλοι θα αυτοαποκαλούνται καλλιτέχνες. Είναι έτσι;
Β.Κ. - Δ.Κ.: Καλλιτέχνης είναι εκείνος που αφήνει το αποτύπωμά του σε αυτό που κάνει. Μιλάμε για εκείνον που επηρεάζει τους ανθρώπους, που ανοίγει νέους δρόμους ελευθερίας και διαλόγου. Στην ουσία δεν έχει σημασία πώς αυτοπροσδιοριζόμαστε, αλλά αν αυτό που εκφράζουμε και δημιουργούμε έχει αντίκτυπο στους άλλους. Η έννοια της τέχνης δεν είναι στατική. Δεν ήταν ποτέ.

G.: Το 1962, η «Ομορφη Πόλη» του Μίκη Θεοδωράκη και η «Οδός Ονείρων» του Μάνου Χατζιδάκι ανέβηκαν σχεδόν ταυτόχρονα και δίχασαν το κοινό της Αθήνας. Υπάρχει σήμερα χώρος για τη «μεγάλη παράσταση», εκείνη που θα μείνει στην Ιστορία;
Β.Κ. - Δ.Κ.: Μακάρι να γίνονται πάντα τέτοιες μάχες. Οι μεγάλες παραστάσεις θέλουν μεγάλους δημιουργούς και μεγάλο κοινό. Παραστάσεις δυνατές γίνονται ακόμα, ναι. Αλλες γίνονται ευρέως γνωστές και άλλες χάνονται στο πλήθος, δεν τις μαθαίνει το κοινό. Το γνωστό όμως δεν ταυτίζεται πάντα με το ποιοτικό. Υπάρχουν «αθόρυβες» παραστάσεις που μπορούν να μετακινήσουν τα πράγματα ◆