Παντελής Καψής

Όχι γενικώς και αορίστώς αλλά αυτά τα οποία προβλέπει ο νόμος Πιερακάκη. Καλώς την. Από εκεί και πέρα το ΠΑΣΟΚ λέει ότι θα αλλάξει το νόμο για να θέσει αυστηρά ποιοτικά κριτήρια. Όσα δεν εκπληρώνουν τις επαυξημένες προϋποθέσεις θα κλείσουν. Αλλά ταυτόχρονα θα σεβαστεί τα δικαιώματα όσων φοιτούν. Άρα -κατά πάσα πιθανότητα- δεν θα κλείσουν. Εκτός πάλι και αν η Κοινοβουλευτική Ομάδα αποφασίσει διαφορετικά γιατί όπως μας είπε η κ. Γιαννακοπούλου δεν έχει συζητήσει το θέμα της αλλαγής του νόμου. Έτσι τελικά ο νόμος μπορεί να μείνει ως έχει. Όσο για το άρθρο 16 θα ψηφίσει την αλλαγή του για να διασφαλίσει ότι θα είναι μη κερδοσκοπικά. Ότι ακριβώς προβλέπει δηλαδή ο νόμος Πιερακάκη.

Η ΕΛΑΣ πάλι, αποδέχεται και αυτή τα ιδιωτικά μη κερδοσκοπικά πανεπιστήμια. Θα αλλάξει και αυτή το νόμο για να θέσει πιο αυστηρά κριτήρια. Θέλει δηλαδή να γίνουν καλύτερα τα ιδιωτικά πανεπιστήμια. Αλλά αυτό δεν θα είναι πρόβλημα επειδή, όπως μας είπε η αρμόδια τομεάρχης, τα στοιχεία δείχνουν ότι τα ιδιωτικά δεν ανταγωνίζονται τα δημόσια πανεπιστήμια. Παρόλα αυτά δεν θα ψηφίσει την αλλαγή του άρθρου 16 για να προστατεύσει τη δημόσια εκπαίδευση. Η οποία απειλείται άραγε από τα ιδιωτικά πανεπιστήμια;

Αν αυτό σας δίνει την αίσθηση ενός αλαλούμ δεν θα έχετε άδικο. Είναι το κόστος της προσγείωσης στην πραγματικότητα. Τίποτα δεν διατίθεται δωρεάν. Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο ωστόσο είναι η στροφή του κόμματος Τσίπρα. Ως τώρα η απόλυτη εχθρότητα προς κάθε άνοιγμα προς τον ιδιωτικό τομέα στην ανώτατη εκπαίδευση ήταν η ιδεολογική του σημαία. Βρισκόταν στον πυρήνα της πολιτικής και ιδεολογικής του ταυτότητας. Ξαφνικά με το πρόσχημα «έτσι είναι η ζωή» κάνει στροφή 180 μοιρών. Κι εκεί που είχε στο στόχαστρο το ΠΑΣΟΚ για νεοφιλελεύθερη υποχωρητικότητα στην παιδεία, ουσιαστικά το υποχρεώνει τώρα να ξεκαθαρίσει ότι θα σεβαστεί τα νέα δεδομένα του νόμου της ΝΔ! Θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι βγήκε από τα δεξιά στο ΠΑΣΟΚ.

Αυτό φάνηκε πολύ πιο καθαρά στον τομέα της οικονομίας. Μετά από κάποια πυροτεχνήματα από επίδοξους πολιτευτές για νέους φόρους, ο αρμόδιος τομεάρχης των οικονομικών διευκρίνισε ότι μια κυβέρνηση της αριστεράς θα σεβαστεί ευλαβικά τους δημοσιονομικούς κανόνες της Ένωσης. Την ίδια δέσμευση επανέλαβε με κατηγορηματικό τρόπο και ο Αλέξης Τσίπρας. Αυτό κι αν είναι «νεοφιλελεύθερη στροφή» και «υποταγή στις συνταγές της λιτότητας» για να χρησιμοποιήσουμε την τρέχουσα αριστερή ορολογία.

Έχει ενδιαφέρον ότι παρά το ότι εμφανίζεται ως δημοσιονομικά υπεύθυνο, τέτοια κατηγορηματική διατύπωση δεν έχει υπάρξει από την πλευρά του ΠΑΣΟΚ. Αυτό δεν σημαίνει ότι διαφωνεί. Το βάρος της επικοινωνιακής του πολιτικής ωστόσο δεν ήταν σε αυτή την κατεύθυνση. Ο ανταγωνισμός ήταν στις παροχές. Τώρα μπαίνει ένας νέος παράγοντας, η δημοσιονομική πειθαρχία. Το επόμενο βήμα για μια «νεοφιλελεύθερη συναίνεση» θα ήταν να συμφωνήσουν τα κόμματα στην πρόταση του πρωθυπουργού να υποβάλλονται τα προεκλογικά προγράμματα στο Δημοσιονομικό Συμβούλιο της Βουλής για κοστολόγηση.

Θα επηρεάσουν όλα αυτά το πώς θα διεξαχθεί ο προεκλογικός αγώνας; Θα έχουμε μια μετατόπιση του κέντρου βάρους προς το πολιτικό κέντρο; Μένει να το δούμε. Κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει αν ο Τσίπρας εννοεί αυτά που λέει ή αν πρόκειται για πυροτεχνήματα. Αν πράγματι θέλει να εγκαταλείψει τη ρητορική και τις ιδεοληψίες της αριστεράς. Άλλωστε μόλις προχθές επικαλούνταν τον Βελουχιώτη και έλεγε ότι θα έπρεπε να είχε κλείσει τις τράπεζες. Ένας τέτοιος ξαφνικός έρωτας για τους ψηφοφόρους του κέντρου ωστόσο θα ήταν το λογικό επακόλουθο και της στροφής στην κυβερνητική πολιτική. Όσο πάει προς τα δεξιά για να αντιμετωπίσει το κόμμα Σαμαρά, τόσο η αντιπολίτευση θα έχει χώρο για άνοιγμα προς τους μετριοπαθείς ψηφοφόρους. Αυτούς τους οποίους ως σήμερα μονοπωλεί ο Μητσοτάκης.

Από μια τέτοια αναδιάταξη αυτό που κινδυνεύει να βγει περισσότερο χαμένο είναι το ΠΑΣΟΚ. Αυτόν τον χώρο θα έπρεπε να τον έχει ήδη κατοχυρώσει. Δύο χρόνια ως αξιωματική αντιπολίτευση είχε την ευκαιρία. Έκανε το αντίθετο. Ακολουθούσε τον Σύριζα και την παλαβή αντιπολίτευση σε πλειοδοσία ρητορικής αδιαλλαξίας. Τώρα ξαφνικά μπορεί να βρεθεί στην ανάγκη να ανταγωνιστεί ένα κόμμα το οποίο θα θελήσει να βάλει την κυβερνησιμότητα και την υπευθυνότητα στο επίκεντρο της προεκλογικής του τακτικής. Αυτό αλλλωστε, η εμπειρία στη διακυβέρνηση, είναι ένα από τα βασικά πλεονεκτήματα που διατυμπανίζει ο Τσίπρας. Μέχρι στιγμής ο τρόπος που αντιδρά το ΠΑΣΟΚ δείχνει αμηχανία: διοργανώνει παρουσιάσεις του προεκλογικού του προγράμματος σε επί μέρους θέματα. Προτάσεις ενδιαφέρουσες οι οποίες ωστόσο είναι αμφίβολο αν και σε ποιο βαθμό φτάνουν ή πολύ περισσότερο επηρεάζουν τους ψηφοφόρους.

Εννοείται ότι και για τον Τσίπρα μια τέτοια τακτική θα έχει ρίσκο. Έχει γαλουχήσει τους παραδοσιακούς του ψηφοφόρους σε μια πολύ διαφορετική λογική. Θα πρέπει να κρατήσει κάποιες λεπτές ισορροπίες αν δεν θέλει να αποξενωθεί από τον πυρήνα των οπαδών του. Φυσικά πάντα μπορεί να υπολογίζει στους άγαρμπους χειρισμούς των επιγόνων του. Η απόφαση της Δούρου να μην παραστεί στη γιορτή της Δημοκρατίας είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα βουτιάς στο περιθώριο. Από την άλλη πλευρά ξέρουμε τι μπορεί να πάθει όποιος πατά σε δύο βάρκες. Η κυβερνώσα αριστερά μπορεί να αποδειχθεί αντίφαση εξ ορισμού.