Δημήτρης Π. Σωτηρόπουλος

Ίσως, εκείνο που όντως θα άξιζε να επισημανθεί θα ήταν ότι η ΝΔ του Κυριάκου Μητσοτάκη πέτυχε κάτι που μόνο άλλη μια φορά έχει συμβεί στις εκλογικές αναμετρήσεις της μεταπολιτευτικής περιόδου: να αυξήσει το ποσοστό της μετά από μια ολόκληρη κυβερνητική θητεία 4 ετών -και μάλιστα, μια θητεία με απανωτές και μάλιστα εξωγενείς, κρίσεις. Μόνο το ΠΑΣΟΚ του Κώστα Σημίτη μπορεί να επαίρεται για κάτι τέτοιο στις εκλογές του 2000, αλλά με οριακή διαφορά από την τότε ΝΔ του Κώστα Καραμανλή.

Από την άλλη, ο ΣΥΡΙΖΑ κατέγραψε το δικό του ρεκόρ, αν και πολύ αρνητικό: είναι το μόνο κόμμα της Γ' Ελληνικής Δημοκρατίας το οποίο, παρότι βρισκόταν θεωρητικά στο απυρόβλητο της αξιωματικής αντιπολίτευσης, “κατάφερε” να χάσει το ένα τρίτο της δύναμής του (πάνω από 11%). Μοναδικό για τα μεταπολιτευτικά δεδομένα ήταν πάντως και το επίπεδο της διαφοράς ανάμεσα στα δύο πρώτα κόμματα, με σχεδόν 21%.

Τέτοια θηριώδης διαφορά είχε να καταγραφεί από τις εκλογές του 1974 και τη νεοσύστατη ΝΔ του Κωνσταντίνου Καραμανλή (η διαφορά της από την Ένωση Κέντρου-Νέες Δυνάμεις έφθασε τότε το 34%) αλλά και πάλι σε απολύτως ειδικές ιστορικές συνθήκες, αμέσως μετά την πτώση της δικτατορίας και το κυπριακό δράμα.

Για το δε ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ του Νίκου Ανδρουλάκη εκείνο που θα πρέπει να επισημανθεί είναι ότι η αύξηση της δύναμής του κατά 30% είναι μεν αξιοπρόσεκτη αλλά όχι μοναδική στην μεταπολιτευτική ιστορία των εκλογών (πχ βλ. ΠΑΣΟΚ του Ανδρέα Παπανδρέου, τη δεκαετία του '70 ή τον ΣΥΡΙΖΑ της περασμένης δεκαετίας όπου σε αμφότερες τις περιπτώσεις η εκτόξευση που είχαν καταγράψει σε ελάχιστο διάστημα ήταν πολύ πιο εντυπωσιακή).

Νίκησε η σταθερότητα, η ασφάλεια και η ανάπτυξη

Με απολύτως ξεκάθαρους και αδιαμφισβήτητους λοιπόν τους νικητές και τους ηττημένους σε επίπεδο πολιτικών δυνάμεων, έχει ακόμη μεγαλύτερη σημασία να σταθούμε στους πιο απρόσωπους θριαμβευτές αυτών των εκλογών, εννοώντας εκείνες τις αξίες και τα μηνύματα της κοινωνίας που αναδείχτηκαν εμφατικά μέσα από το πρωτοφανές και εν πολλοίς αναπάντεχο αυτό αποτέλεσμα.

Το πρώτο ήταν χωρίς αμφιβολία η ανάγκη για κυβερνητική σταθερότητα και ασφάλεια. Ήταν ο μεγάλος κερδισμένος της κάλπης. Οι ψηφοφόροι διατράνωσαν με τον πλέον εντυπωσιακό τρόπο εκείνο που είναι το σημαντικότερο αιτούμενο της ελληνικής κοινωνίας, ύστερα από μια δεκαετία αστάθειας και κρίσεων.

Μετά λοιπόν από μια μακρά και πολύ επώδυνη οικονομική περιπέτεια αλλά και μετά από απανωτές εξωγενείς κρίσεις (προσφυγικό, πανδημία, Έβρος, κλιματική κρίση, Ουκρανία, ενεργειακό, πληθωρισμός), οι πολίτες αυτής της μικρής χώρας που μαζί με τα άλλα έλαχε να κατοικούν σε μια περιοχή έντονης γεωπολιτικής ανασφάλειας, με την ελληνοτουρκική ένταση πάντα παρούσα, επιζητούν μια σταθερή και στιβαρή διακυβέρνηση που να μπορεί να εγγυηθεί ότι το καράβι θα αντέξει τις συνεχείς φουρτούνες. Διότι η εποχή αυτή παγκοσμίως θα συνεχίσει να είναι μια εποχή απρόβλεπτων κρίσεων που το μόνο σταθερό θα πρέπει να είναι ηγεσίες ικανές να τις αντιμετωπίσουν.

Γι' αυτό και οι υπεύθυνες ηγεσίες ήταν ο άλλος κερδισμένος των εκλογών, κυρίως όπως αυτό εκφράστηκε στην ευρεία αποδοχή της ικανότητας του Κυριάκου Μητσοτάκη να διαχειρίζεται μια ασταθή εποχή σε μια ταραγμένη γειτονιά, επενδύοντας στις σωστές συμμαχίες και στην ενίσχυση της χώρας στο διεθνές στερέωμα. Ο ΚΜ άλλωστε υπήρξε εκείνος που νικούσε διαρκώς κατά κράτος τον Αλέξη Τσίπρα αλλά και οποιονδήποτε άλλο αρχηγό στις μετρήσεις που αφορούσαν τον ικανότερο ηγέτη ήδη πριν το 2019 αλλά και σε όλη τη διάρκεια της κυβερνητικής του θητείας.

Και τούτο παρά τις εσωτερικές κρίσεις που πέρασε η κυβέρνησή του. Την κρίσιμη διαφορά την έκανε μάλλον εδώ η δυνατότητά του να παραδέχεται τα όποια λάθη του και να τολμά να ζητάει δημοσίως συγγνώμη γι' αυτά. Αυτή τη ενσυναισθητική ικανότητα είναι που τον διαφοροποιούσε πάντοτε ειδικά από τον Αλέξη Τσίπρα που ακόμη και σήμερα, παρά την συντριπτική του ήττα, αρνείται να παραδεχτεί ευθαρσώς τις προσωπικές του ευθύνες, ρίχοντας την μπάλα στην εξέδρα.

Μεγάλη είναι όμως η επένδυση της κοινωνίας και στη συνέχεια της οικονομικής ανάπτυξης που έχει ξεκινήσει ήδη πριν και παρά την πανδημία, και που φαίνεται να εξελίσσεται με ευοίωνες προοπτικές πάνω από τους ευρωπαϊκούς μέσους όρους. Τα τεράστια κονδύλια του Ταμείου Ανάπτυξης και του ΕΣΠΑ, η τουριστική έκρηξη, οι ξένες επενδύσεις και η άνοδος των εξαγωγών προοιωνίζουν ένα τοπίο που θα αντανακλάται και στη βελτίωση των αμοιβών και του επιπέδου ζωής του μέσου πολίτη, την οποία έχει απόλυτη ανάγκη μετά τις αιματηρές απώλειες εισοδημάτων την δεκαετία των μνημονίων.

Εκτός από ψήφο στην ανάπτυξη δόθηκε όμως ψήφος και στη συνέχεια των μεταρρυθμίσεων: στην ολοκληρωση της ψηφιοποίησης του κράτους, στην βελτίωση της Υγείας, της Δικαιοσύνης, της Εκπαίδευσης, των Μεταφορών, στην ενδυνάμωση των δικαιωμάτων και του Κράτους Δικαίου, στις περισσότερες ευκαιρίες στους νέους, στη μεγαλύτερη συμπεριληπτικότητα των πιο αδύναμων. Με τέτοια πολιτική ηγεμονία της ΝΔ και του Κ. Μητσοτάκη δεν χωρούν πλέον εκπτώσεις και καθυστερήσεις. Το αίτημα είναι παραπάνω από σαφές: ρήξεις με το προβληματικό παρελθόν και με τις αντιεκσυγχρονιστικές αντιστάσεις από όπου κι αν προέρχονται.

Ηττήθηκε ο λαϊκισμός και η τοξικότητα

Διότι τέτοιες αντιστάσεις θα συνεχίσουν να υπάρχουν αλλά είναι πλέον βέβαιο ότι είναι όλο και πιο αποδυναμωμένες για να τις υπολογίζει κανείς περισσότερο από αυτό που είναι. Γι' αυτό και η ψήφος της 21ης Μαϊου ήταν και μια σαφής καταδίκη του λαϊκισμού και του αντισυστημισμού, που φαίνεται πια διασπασμένος να βρίσκει καταφύγιο σε μικρότερα πολιτικά σχήματα -όπως άλλωστε ενδέχεται να καταντήσει και ο ΣΥΡΙΖΑ αν επιμείνει στον ίδιο λαϊκιστικό δρόμο των τελευταίων 15 ετών.

Μαζί με όλα τούτα, εξάλλου, καταψηφίστηκε και η τοξικότητα και ο διχαστικός λόγος που κυριάρχησαν εκείνο το διάστημα. Αντιθέτως, το ανέλπιστα ήπιο κλίμα της προεκλογικής περιόδου κατέδειξε ότι η ελληνική κοινωνία προτιμά πλέον τη συναίνεση, τη σύνθεση και την διαλακτικότητα στο δημόσιο διάλογο, που είναι και τα μόνα χαρακτηριστικά που ταιριάζουν σε μια πολιτισμένη δημοκρατία.

Τελικώς, αυτό που υπερψηφίστηκε ήταν η ανάγκη για τεκμηριωμένο λόγο, και ρεαλιστικά, κοστολογημένα προγράμματα που δεν υπόσχονται ούτε λαγούς με πετραχήλια ούτε και φλερτάρουν με επικίνδυνα κοινωνικά και οικονομικά πειράματα. Και αν ισχύει αυτό στο επίπεδο της πολιτικής κουλτούρας, θα πρόκειται για το οριστικό τέλος μιας μεγάλης περιόδου καταστροφικών ψευδαισθήσεων της κοινωνίας και μιας εγκληματικής και συνειδητής παραπλάνησής της από την πλευρά ενός ανεύθυνου μέρους του κομματικού συστήματος.