Νταν Γιέρενσεν

Ωστόσο, ένας απαράδεκτα μεγάλος αριθμός ανθρώπων, όταν μπαίνουν στο σπίτι τους, τους περιμένουν αβεβαιότητα, συνωστισμός και υγρασία στους τοίχους ή δεν έχουν καν σπίτι για να μπουν.

Την τελευταία δεκαετία οι τιμές των κατοικιών αυξήθηκαν πάνω από 60% σε ολόκληρη την Ευρώπη, ενώ τα ενοίκια αυξήθηκαν κατά περίπου 20%. Αυτή η πραγματικότητα έχει ανθρώπινο κόστος: σχεδόν το 17% των Ευρωπαίων ζει σε κατοικίες με συνθήκες συνωστισμού, ένα στα δέκα άτομα στην Ευρώπη δεν έχει την οικονομική δυνατότητα να διατηρήσει το σπίτι του ζεστό, ενώ περίπου ένα εκατομμύριο άνθρωποι δεν έχουν καν σπίτι.

Δεν πρόκειται για κάποια ανεπάρκεια της αγοράς, αλλά για μια σοβαρή κοινωνική κρίση. Οικογένειες αναγκάζονται να επιλέξουν μεταξύ ενοικίου και θέρμανσης. Νέοι άνθρωποι αποκλείονται από τη στεγαστική αγορά προτού καν ξεκινήσουν την ενήλικη ζωή τους. Εργαζόμενοι και εργαζόμενες που είναι καθοριστικής σημασίας για τις κοινότητές μας -εκπαιδευτικοί, νοσηλεύτριες και νοσηλευτές, αστυνομικοί υπάλληλοι- αναγκάζονται να αναζητούν κατοικία όλο και πιο μακριά από εκεί που υπηρετούν. Και πολύ συχνά, άνθρωποι μένουν άστεγοι επειδή κανείς δεν παρεμβαίνει εγκαίρως.

Ευρωπαϊκό σχέδιο

Δεν μπορούμε να αποδεχτούμε αυτή την κατάσταση στην Ευρώπη!

Γι’ αυτόν τον λόγο, τον Δεκέμβριο του 2025 παρουσίασα το πρώτο Ευρωπαϊκό Σχέδιο για Οικονομικά Προσιτή Στέγαση, ένα σχέδιο που καλεί τις κυβερνήσεις, τους επενδυτές, τον κλάδο και τις κοινότητες να αναλάβουν δράση άμεσα και από κοινού.

Η στεγαστική πολιτική παραμένει πρώτα και κύρια αρμοδιότητα των εθνικών και τοπικών αρχών. Ωστόσο, η Ευρώπη δεν στέκεται πλέον στο περιθώριο. Η Ευρωπαϊκή Ενωση (Ε.Ε.) αυξάνει τη δυναμική, τον συντονισμό και την κλίμακα των προσπαθειών της για επίλυση του ζητήματος.

Πρώτα απ’ όλα, πρέπει να επενδύσουμε - και να επενδύσουμε γρήγορα. Για να διευκολύνουμε τις επενδύσεις καταστήσαμε πιο χαλαρούς τους κανόνες για τις κρατικές ενισχύσεις έτσι ώστε οι δημόσιες επενδύσεις για οικονομικά προσιτή στέγαση να μπορούν να πραγματοποιηθούν από τα κράτη-μέλη τώρα, όχι έπειτα από χρόνια. Επίσης, σε επίπεδο Ε.Ε. έχει ήδη κινητοποιηθεί χρηματοδότηση πάνω από 43 δισ. ευρώ, ποσό που θα αυξηθεί ακόμη περισσότερο. Παράλληλα, μαζί με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και τις εθνικές αναπτυξιακές τράπεζες εγκαινιάζουμε μια πανευρωπαϊκή επενδυτική πλατφόρμα για την κινητοποίηση δημόσιων και ιδιωτικών κεφαλαίων με στόχο την οικονομικά προσιτή και βιώσιμη στέγαση, τη φοιτητική στέγαση και την αντιμετώπιση της αστεγίας.

Δεν θα πρέπει να ξεχνάμε, όμως, ότι οι επενδύσεις θα πρέπει να εξυπηρετούν τους ανθρώπους, όχι τους κερδοσκόπους.
Η Ευρώπη χρειάζεται επενδυτές με αίσθημα ευθύνης, που κατασκευάζουν ποιοτικά σπίτια σε δίκαιες τιμές. Δεν χρειάζεται επενδυτές που βγάζουν κέρδος από την έλλειψη στέγης. Για να το αποτρέψουμε αυτό θα μελετήσουμε την κερδοσκοπία στον τομέα της στέγασης σε ολόκληρη την Ευρώπη και θα αναλάβουμε δράση εκεί όπου οι αγορές δεν λειτουργούν σωστά. Θα προωθήσουμε επενδυτικά μοντέλα που βάζουν τους ανθρώπους πάνω από το βραχυπρόθεσμο κέρδος.

Ταυτόχρονα, πρέπει να χτίσουμε περισσότερες κατοικίες - και να τις χτίσουμε με πιο έξυπνο τρόπο. Η Ευρώπη διαθέτει το εργατικό δυναμικό, τα υλικά και την τεχνογνωσία. Αυτό που χρειαζόμαστε είναι ταχύτητα και συντονισμός. Μέσω μιας Ευρωπαϊκής Στρατηγικής για την Κατασκευή Κατοικιών θα βοηθήσουμε στη μετακίνηση ειδικευμένων εργαζομένων και πόρων εκεί όπου χρειάζονται περισσότερο, στην εναρμόνιση των προτύπων, στη μείωση της γραφειοκρατίας και στην κλιμάκωση καινοτόμων λύσεων για κατασκευές και ανακαινίσεις.

Ωστόσο, από μόνη της η κατασκευή κατοικιών δεν θα δώσει τέλος στην κρίση. Ενα ακόμη κρίσιμο ζήτημα, του οποίου η επίλυση θα άλλαζε τα δεδομένα, είναι ότι ενώ τόσοι άνθρωποι σήμερα δεν έχουν σπίτι, πάρα πολλά σπίτια παραμένουν άδεια. Περίπου το 20% του αποθέματος κατοικιών της Ευρώπης δεν κατοικείται Η κατάσταση αυτή είναι απαράδεκτη. Καλούμε τις εθνικές και τοπικές αρχές να αναλάβουν δράση ώστε τα άδεια σπίτια να ανακαινιστούν, να αναπροσαρμοστεί η χρήση τους και να ξανακατοικηθούν. Η Ευρώπη θα τις στηρίξει στο έργο αυτό.

Πρέπει επίσης να προστατεύσουμε τις κοινότητες που αντιμετωπίζουν προβλήματα στέγασης. Οι άνθρωποι δεν θα πρέπει να εξαναγκάζονται να εγκαταλείπουν τις πόλεις και τις γειτονιές τους. Γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο θα ρυθμίσουμε τις βραχυχρόνιες μισθώσεις ώστε να δώσουμε στις Αρχές τα εργαλεία που χρειάζονται για να επεμβαίνουν εκεί όπου τα προβλήματα στέγασης είναι οξύτερα χωρίς να απαγορεύουμε τον υπεύθυνο τουρισμό.

Προτεραιότητα ο άνθρωπος

Στην προσπάθεια αυτή, πρέπει να βάλουμε τους ανθρώπους πάνω απ’ όλα.

Καλούμε τα κράτη-μέλη να εντείνουν τις προσπάθειές τους για την καταπολέμηση της αστεγίας και να δώσουν προτεραιότητα στην πρόσβαση των νέων, των φοιτητών και φοιτητριών στη στέγαση. Η Ευρώπη θα συνδράμει τις προσπάθειες αυτές με στοχευμένη χρηματοδότηση και στήριξη, ωστόσο είναι εξαιρετικά σημαντικό να υπάρξουν ηγετικές πρωτοβουλίες σε όλα τα επίπεδα.

Το σχέδιο αυτό θα πετύχει μόνο αν διαλέξουμε την ενότητα αντί για τον κατακερματισμό και τη δράση αντί για την αναβλητικότητα. Γι’ αυτόν τον λόγο δημιουργούμε μια Ευρωπαϊκή Συμμαχία για τη Στέγαση και διοργανώνουμε φέτος μια Ευρωπαϊκή Σύνοδο Κορυφής για τη Στέγαση.

Οι ηγέτες και οι ηγέτιδες σε ολόκληρη την Ευρώπη πρέπει να προχωρήσουν όχι μόνο με δηλώσεις, αλλά με αποφάσεις. Η στεγαστική κρίση δεν είναι ανυπέρβλητη. Είναι αποτέλεσμα επιλογών. Και μπορεί να λυθεί με τις κατάλληλες επιλογές.
Εχουμε τώρα μια ευκαιρία που δεν έχουμε την πολυτέλεια να χάσουμε.

Τώρα είναι η στιγμή που πρέπει να αρχίσουμε πραγματικά να συνεργαζόμαστε στην Ευρώπη. Για να δώσουμε ελπίδα στις νέες και τους νέους μας· να βοηθήσουμε τις εργαζόμενες οικογένειές μας· για να μπορεί κάθε άνθρωπος να έχει σπίτι.

Νταν Γιέρενσεν, Επίτροπος Ενέργειας και Στέγασης της Ευρωπαϊκής Ενωσης