Ανάλυση του BBC: Οι ήττες του Μερτς υπονομεύουν τη σταθερότητα όχι μόνο στη Γερμανία, αλλά σε όλη την Ευρώπη που μπαίνει σε εκλογική χρονιά

Τη μία εκλογική αποτυχία μετά την άλλη συσσωρεύει ο Φρίντριχ Μερτς, με τελευταία τη βαριά ήττα στο Μεκλεμβούργο-Προπομερανία, που άφησε το CDU εκτός της κρατιδιακής Βουλής.

Αντίθετα, η Εναλλακτική για τη Γερμανία, για την οποία ο Μερτς είχε υποσχεθεί να περιορίσει δραστικά την επιρροή της όταν διεκδικούσε την ηγεσία της CDU, είχε θεαματικές επιδόσεις.

Κατέστη η μεγαλύτερη πολιτική δύναμη σε δύο από τις τρεις πρόσφατες περιφερειακές εκλογές και έχει πλέον την ευκαιρία να αναλάβει τη διακυβέρνηση στην Σαξονία-Άνχαλτ, παρά το γεγονός ότι οι γερμανικές Αρχές την χαρακτηρίζουν εν μέρει αντιδημοκρατική και ακροδεξιά. Στο Βερολίνο, αντίθετα, πρώτη δύναμη αναδείχτηκε η Αριστερά.

Ο ίδιος ο Μέρτς έσπευσε να διαψεύσει το ενδεχόμενο να παραιτηθεί, αλλά κανένας δεν μπορεί να διαφωνήσει ότι οι ήττες δεν αποσταθεροποιούν την κυβέρνησή του, αλλά δυνητικά και όλη την Ευρώπη.

Και δεν είναι μόνο οι αποτυχίες στην κάλπη: το 13% της δημοτικότητας του Μερτς είναι το χαμηλότερο που έχει καταγραφεί για οποιονδήποτε Γερμανό καγκελάριο από τότε που άρχισαν οι δημοσκοπήσεις, γράφει σε ανάλυσή του το BBC.

Ο ενθουσιασμός των Γερμανών ψηφοφόρων ήταν εξαρχής… χλιαρός και «κρύωσε» ταχύτερα από ό,τι για οποιονδήποτε προκατόχό του. Μετά από 16 μήνες στην καγκελαρία, οι συμπατριώτες του βλέπουν τον Μέρτς αλαζονικό και αποκομμένο από τα προβλήματά τους.

Αντίθετα, το AfD βρίσκεται στην κορυφή των δημοσκοπήσεων σε εθνικό επίπεδο, ένα ιδιαίτερα ευαίσθητο ζήτημα για τη Γερμανία μετά το ναζιστικό της παρελθόν, όπως σημειώνει το BBC.

H AfD απορρίπτει τον χαρακτηρισμό «ακροδεξιά» και επιμένει ότι είναι αυτό που λέει το όνομα του κόμματος, μια «Εναλλακτική για τη Γερμανία». Αυτό ακριβώς, όπως ισχυρίζονται, θέλουν πλέον οι ψηφοφόροι.

Μετά τις τελευταίες νίκες, η συμπρόεδρος της AfD, Άλις Βάιντελ, δήλωσε τη Δευτέρα ότι το κόμμα της είχε ουσιαστικά αντικαταστήσει την κεντροδεξιά CDU ως το πραγματικό λαϊκό κόμμα (Volkspartei) που συγκεντρώνει όλες τις τάξεις του λαού.

Η AfD κατηγορεί τον Μερτς ότι δεν τήρησε τις βασικές προεκλογικές του υποσχέσεις για τη βελτίωση της γερμανικής οικονομίας (που κάποτε θεωρούνταν η ατμομηχανή της Ευρώπης) και για την εξεύρεση λύσεων έναντι στους φόβους των ψηφοφόρων σχετικά με τη μετανάστευση και την ασφάλεια.

Κινδυνεύει η θέση του Μερτς;

Με αυτά τα δεδομένα, η θέση του Μερτς στην καγκελαρία φαίνεται επισφαλής.

Εδώ και εβδομάδες, συνεχίζει το BBC, κυκλοφορούν φήμες για ένα επικείμενο «παλατινό πραξικόπημα» οπότε και θα αντικατασταθεί από έναν πιο δημοφιλή πολιτικό της CDU. Κυκλοφορούν ονόματα πιθανών υποψηφίων, αλλά κανείς δεν θα εκθέσει δημόσια τη θέση του μέχρι να βεβαιωθεί ότι έχει την υποστήριξη του κόμματος.

Είναι σε κάθε περίπτωση μια ασυνήθιστη εικόνα για τη χώρα που έχει εμμονή με τη σταθερότητα.

Αλλά ακόμη και αν ο Τραμπ καταφέρει να διασωθεί, τα περιθώρια ελιγμών που θα έχει εκ των πραγμάτων θα είναι περιορισμένα.

Χθες Κυριακή, πριν ακόμη επιβεβαιωθούν τα αποτελέσματα των περιφερειακών εκλογών, ο Μερτς διαβεβαίωσε ότι θα προχωρήσει με φορολογικές, κοινωνικές και οικονομικές μεταρρυθμίσεις για να επιτύχει την ευημερία. Χρειάζονται, όπως είπε, «σθένος, σταθερότητα και υπομονή».

Όμως, η υπομονή των Γερμανών εξαντλείται.

Οι ψηφοφόροι στη Γερμανία, όπως και σε μεγάλο μέρος της Ευρώπης, έχουν εκλέξει επανειλημμένα μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο κόμματα του κεντροαριστερού χώρου, όπως το SPD, ή του κεντροδεξιού, όπως τη CDU. Ωστόσο, αισθάνονται όλο και περισσότερο απογοητευμένοι και εκνευρισμένοι, καθώς φοβούνται για το οικονομικό τους μέλλον.

Η δυσαρέσκεια των ψηφοφόρων άρχισε πραγματικά να εντείνεται μετά την οικονομική κρίση του 2008, όταν αυτά τα παραδοσιακά κόμματα θεωρήθηκε ότι διέσωζαν τις μεγάλες τράπεζες, ενώ οι οικογένειες ένιωθαν ότι οι αποταμιεύσεις και το βιοτικό τους επίπεδο μειώνονταν.

Στη συνέχεια ήρθε η μεταναστευτική κρίση του 2015, όταν περισσότεροι από ένα εκατομμύριο πρόσφυγες και άλλοι μετανάστες έφτασανστην Ευρώπη, συχνά με τα πόδια, προσπαθώντας να εγκατασταθούν σε πλουσιότερες χώρες όπως η Γερμανία και η Σουηδία. Μόνο η Γερμανία δέχτηκε ένα εκατομμύριο άτομα.

Η ένταξη στη γερμανική κοινωνία είχε ανάμεικτα αποτελέσματα και οι Γερμανοί έχουν συγκλονιστεί και τρομοκρατηθεί από μια σειρά επιθέσεων, οι οποίες διαπράχθηκαν από μετανάστες, μερικοί από τους οποίους είχαν ιστορικό ψυχικής ασθένειας, ενώ άλλοι συνδέονταν από τις γερμανικές αρχές με ισλαμιστικές εξτρεμιστικές ομάδες ή ιδεολογίες.

Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022 είχε και αυτή καταστροφική επίπτωση.

Οι Γερμανοί πληρώνουν ακριβά την ενέργεια, περισσότερο από άλλες χώρες στην Ευρώπη. Η απώλεια πρόσβασης στη φθηνή ρωσική ενέργεια, στην οποία βασίζονταν τα γερμανικά εργοστάσια αυτοκινήτων και άλλοι βιομηχανικοί κλάδοι, σε συνδυασμό με τους εμπορικούς δασμούς του Ντόναλντ Τραμπ και τον επιθετικό οικονομικό ανταγωνισμό από την Κίνα, έχουν επιφέρει βαρύ τίμημα στην οικονομία της χώρας, η οποία βασίζεται στις εξαγωγές.

Η Γερμανία εξακολουθεί να είναι η μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης και, κατά συνέπεια, της ευρωζώνης. Ωστόσο, τα οικονομικά της Γερμανίας βρίσκονται σε δυσχερή θέση και η χώρα στρέφεται προς τα μέσα λόγω της πολιτικής κρίσης.

Μεταξύ άλλων, ο Μερτς ασκεί έντονη πίεση, μαζί με μια ομάδα άλλων πλουσιότερων χωρών της ΕΕ, για να μειώσουν δραστικά τις συνεισφορές τους στον προϋπολογισμό της Ένωσης, σε μια εποχή που η ΕΕ επιθυμεί να δαπανήσει περισσότερα για κοινά αμυντικά προγράμματα, τη μετανάστευση, την τεχνητή νοημοσύνη και την τεχνολογία.

Και ακόμη περισσότερο: τους επόμενους μήνες έρχονται εκλογές σε όλες τις μεγάλες δυνάμεις της Ευρώπης, τη Γαλλία, την Ιταλία, την Ισπανία και την Πολωνία, με τη Ρωσία και την Κίνα να παρακολουθούν συνεχώς.

Το 2027 δεν είναι μακριά και μια άλλη Ευρώπη μπορεί να μην απέχει πολύ.