Νικολά Γκιγιού: Ο δικαστής του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου που ο Τραμπ έχει μετατρέψει σε «ψηφιακό παρία»

Οι δασμοί και οι κυρώσεις είναι ίσως από τις πλέον αγαπημένες λέξεις ή και όπλα του Αμερικανού Προέδρου Τραμπ στον έναν και πλέον χρόνο που έχει επιστρέψει στον Λευκό Οίκο. Ο Αμερικανός Πρόεδρος δεν έχει μείνει μόνο σε «κούφιες» απειλές ή κενές περιεχομένου εξαγγελίες και έχει επί της ουσίας κηρύξει έναν παγκόσμιο οικονομικό πόλεμο από τους Κήπους των Ρόδων στον Λευκό Οίκο πριν από κάποιους μήνες.

Ο Ντόναλντ Τραμπ όμως δεν έχει καμία αναστολή όμως να βάλει στο στόχαστρό του και οντότητες – φυσικά πρόσωπα – ακόμη κι αν αυτά είναι πολίτες τρίτων χωρών και μάλιστα χωρίς καμία απολύτως εμπλοκή με ζητήματα που άπτονται της ασφάλειας αλλά και τον εθνικών συμφερόντων των ΗΠΑ… Μία τέτοια περίπτωση είναι ένας 50χρονος δικαστής του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου της Χάγης που ζει ως «ψηφιακός παρίας» σε μία πραγματικότητα που κάθε άλλο από εύκολη και απλή είναι.

Ο Νικολά Γκιγιού, ένας από τους 18 εν ενεργεία δικαστές του δικαστηρίου και εντάχθηκε πέρυσι στη λίστα κυρώσεων των ΗΠΑ, μετά την έκδοση εντάλματος σύλληψης σε βάρος του πρωθυπουργού του Ισραήλ Μπέντζαμιν Νετανιάχου για φερόμενα εγκλήματα πολέμου στη Γάζα.

Σήμερα αναμένεται να συναντηθεί με τον Επίτροπο Οικονομίας Βάλντις Ντομπρόβσκις και την Επίτροπο Χρηματοπιστωτικών Υπηρεσιών Μαρία Λουίς Αλμπουκέρκε, προκειμένου να συζητήσουν την υπόθεσή του και πιθανά αντίμετρα απέναντι σε αυτό που ο ίδιος χαρακτηρίζει πολιτική παρέμβαση στο έργο του δικαστηρίου.

«Έχει αποτρεπτικό αποτέλεσμα και είναι απολύτως στοχευμένο», δήλωσε ο Γκιγιού σε συνέντευξη που παραχώρησε στο Politico από το γραφείο του στο σύγχρονο συγκρότημα της Χάγης που στεγάζει το δικαστήριο.

Τα μέτρα εντάσσονται σε ευρύτερο κύμα αμερικανικών κυρώσεων και ταξιδιωτικών απαγορεύσεων που στοχοποιούν 11 δικαστές και εισαγγελείς του ΔΠΔ, καθώς και πέντε Ευρωπαίους υπηκόους - μεταξύ των οποίων και ο πρώην Επίτροπος Τιερί Μπρετόν - για αποφάσεις που έλαβαν στο πλαίσιο των επίσημων καθηκόντων τους.

Η χρήση κυρώσεων από τον Πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ με στόχο την άσκηση πίεσης σε εθνικούς και διεθνείς δικαστές άλλων χωρών είναι πρωτοφανής, τόσο ως προς τη φύση όσο και ως προς την κλίμακά της, υποστήριξε ο Γκιγιού.

«Είναι η πρώτη φορά που δικαστές τίθενται υπό κυρώσεις με ένα σαφές μήνυμα: ότι πρέπει να “διορθωθούμε”», ανέφερε.
Οι κυρώσεις εις βάρος του - που του απαγορεύουν τη χρήση συστημάτων πληρωμών όπως Visa και Mastercard, καθώς και υπηρεσιών όπως Amazon, Airbnb και Booking.com - συνιστούν «ένα είδος πολιτικού θανάτου» και εργαλειοποιούνται για να υπονομεύσουν τα θεμέλια των ευρωπαϊκών δημοκρατιών, είπε.

«Ο μεγαλύτερος κίνδυνος για τη δημοκρατία είναι η εσωτερίκευση του φόβου», σημείωσε. «Όταν οι δημόσιοι αξιωματούχοι - δικαστές, βουλευτές, υπουργοί - αρχίζουν να αυτολογοκρίνονται και δεν εφαρμόζουν τον νόμο όπως οφείλουν. Έτσι λειτουργούν συνήθως τα δικαστικά συστήματα σε αυταρχικές χώρες».

Κατά τον ίδιο, η υπόθεσή του εντάσσεται σε ένα ευρύτερο μοτίβο άσκησης πίεσης μέσω κυρώσεων σε δικαστές εκτός ΗΠΑ.
Πέρυσι, η κυβέρνηση Τραμπ επέβαλε κυρώσεις και σε Βραζιλιάνο δικαστή που ηγήθηκε ερευνών κατά του πρώην προέδρου Ζαΐχ Μπολσονάρο, τις οποίες ήρε λίγους μήνες αργότερα, μετά την ψήφιση αμφιλεγόμενου νομοσχεδίου που μείωνε την ποινή φυλάκισης του Μπολσονάρο.

Εξετάστηκε επίσης - σύμφωνα με δημοσιεύματα - το ενδεχόμενο επιβολής κυρώσεων σε Γάλλους δικαστές που καταδίκασαν την ακροδεξιά ηγέτιδα Μαρίν Λεπέν σε πενταετή αποκλεισμό από εκλογές για υπεξαίρεση κονδυλίων της ΕΕ, αν και το Στέιτ Ντιπάρτμεντ διέψευσε τις σχετικές πληροφορίες.

Ο Γκιγιού καλεί τους Ευρωπαίους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής να μειώσουν την εξάρτηση της Ευρώπης από τις αμερικανικές χρηματοπιστωτικές και τεχνολογικές υποδομές. Υποστηρίζει ότι οι κυρώσεις είναι αποτελεσματικές επειδή κρίσιμες υπηρεσίες - από τα συστήματα πληρωμών έως τις ψηφιακές πλατφόρμες - ελέγχονται από αμερικανικές εταιρείες. Ζητεί την ανάπτυξη ανεξάρτητων ευρωπαϊκών εναλλακτικών και την υιοθέτηση κανόνων που θα περιορίζουν την αμερικανική κυριαρχία σε καίριους τομείς.

Ως βραχυπρόθεσμο μέτρο, προτείνει την ενεργοποίηση του λεγόμενου «Blocking Statute» - μηχανισμού της δεκαετίας του 1990 που προστατεύει πρόσωπα και εταιρείες της ΕΕ από τις επιπτώσεις εξωευρωπαϊκών κυρώσεων - κίνηση που υποστηρίζει και η Γαλλία.

Μεσοπρόθεσμα, επισημαίνει ότι η ΕΕ πρέπει να διασφαλίσει ανθεκτική υποδομή πληρωμών ανεξάρτητη από αμερικανικούς παρόχους, επιταχύνοντας μεταξύ άλλων το έργο για το ψηφιακό ευρώ και την καλύτερη διασύνδεση των εθνικών συστημάτων πληρωμών.

«Αυτή η διακυβέρνηση μέσω του φόβου πρέπει να απορριφθεί απολύτως», τόνισε. «Όλοι πρέπει να κρατήσουν τη γραμμή στον ρόλο τους, αλλά για να γίνει αυτό απαιτείται αλληλεγγύη».

Ψηφιακός παρίας

Ο 50χρονος Γκιγιού βρισκόταν με ποδήλατο στη γενέτειρά του, τη Βρετάνη, κοντά στο χωριό Λα Φορέ-Φουεσνάν, όταν ενημερώθηκε από το γαλλικό υπουργείο Εξωτερικών ότι εντάχθηκε στη λίστα κυρώσεων των ΗΠΑ.

Δεν αιφνιδιάστηκε πλήρως - αρκετοί συνάδελφοί του είχαν ήδη στοχοποιηθεί σε προηγούμενα κύματα κυρώσεων. Ωστόσο ήταν η πρώτη φορά που δικαστές από παραδοσιακούς συμμάχους των ΗΠΑ και χώρες της G7 - όπως ο ίδιος και η Καναδή δικαστής Κίμπερλι Προστ - περιλαμβάνονταν στη λίστα.

Σταδιακά διαπίστωσε τον αντίκτυπο στην καθημερινότητά του, όταν πληρωμές απορρίπτονταν ή αιτήματα για διαδικτυακές υπηρεσίες μπλοκάρονταν. Οι κυρώσεις καθιστούν παράνομη κάθε επιχειρηματική συναλλαγή αμερικανικής οντότητας ή πολίτη μαζί του, μετατρέποντάς τον ουσιαστικά σε «ψηφιακό παρία».

Με καριέρα σε δύο ηπείρους και σε υποθέσεις υψηλού προφίλ - από εγκλήματα πολέμου στο Κόσοβο έως τη συμμετοχή του στο Ειδικό Δικαστήριο του ΟΗΕ για τον Λίβανο - ο Γκιγιού υπηρέτησε και ως δικαστικός ακόλουθος στην Ουάσιγκτον, ενώ επισκέφθηκε δύο φορές το Γκουαντάναμο.

Όπως λέει, έχει προσαρμοστεί - χρησιμοποιεί φυσικά καταστήματα για αγορές και τηλεφωνεί απευθείας σε ξενοδοχεία για κρατήσεις.

Μιλά, ωστόσο, κυρίως από ανησυχία για τη δημοκρατία και τη δυνατότητα των δικαστών να εφαρμόζουν το κράτος δικαίου.
«Εμείς οι δικαστές δεν επιλέγουμε τις υποθέσεις που λαμβάνουμε», καταλήγει. «Εφαρμόζουμε τον νόμο στα γεγονότα».