Ο Καβάφης «συνομιλεί» με τους περαστικούς στον πεζόδρομο της Διονυσίου Αρεοπαγίτου - Δείτε βίντεο και φωτογραφίες

«Αγαπώ τόσω πολύ τας Αθήνας» έγραφε ο Κ.Π Καβάφης το 1903. Πράγματι, ήταν μια πόλη στην οποία επέστρεφε συχνά, εμπνεόταν, έγραφε...Σε αυτήν την πόλη λοιπόν επέστρεψε σήμερα, 29 Απριλίου, ανήμερα της επετείου γέννησης και θανάτου. Το φυσικού μεγέθους γλυπτό από χαλκό του Αλεξανδρινού ποιητή, έργο του Πραξιτέλης Τζανουλίνου, το οποίο παραδόθηκε χθες από το Ίδρυμα Ωνάση στον Δήμο Αθηναίων, στέκει πλέον αγέρωχο στον πεζόδρομο της Διονυσίου Αρεοπαγίτου και κοσμεί τον δημόσιο χώρο μπροστά από την Ωνάσειο Βιβλιοθήκη, ενώνοντας το χθες με το σήμερα.

Μετά τα εγκαίνια του Αρχείου Καβάφη, τον Νοέμβριο του 2023, επίσης από το Ίδρυμα Ωνάση, το εντυπωσιακής ζωντάνιας γλυπτό, που τον αναπαριστά να κάθεται σε ένα παγκάκι, γέρνοντας ελαφρά στο πλάι, κρατώντας το χαρακτηριστικό καπέλο του στο χέρι – στάση εμπνευσμένη από φωτογραφία του αρχείου Καβάφη που τον απεικονίζει καθιστό σε ανάκλιντρο στο διαμέρισμά του στην οδό Λέψιους 10, στην Αλεξάνδρεια -, ζωντανεύει, συμβολικά, τη μορφή και κυρίως το πνεύμα του.

Το γλυπτό αυτό δεν έχει καμία σχέση με ένα κλασικό, στατικό άγαλμα που θα μπορούσε να τοποθετηθεί οπουδήποτε μέσα στον αστικό ιστό. Είναι με τέτοιο τρόπο φιλοτεχνημένο ώστε να εντάσσεται απολύτως φυσικά και αρμονικά στο συγκεκριμένο, ιδιαίτερο σημείο της πόλης, να αποτελεί ζωντανό κομμάτι της που συνομιλεί με τον κόσμο που περνά από εκεί καθημερινά και έχει την ευκαιρία να καθίσει στο παγκάκι, δίπλα στον Καβάφη. Ο δε υπέροχος φωτισμός της πολυβραβευμένης Ελευθερίας Ντεκώ προσδίδει ακόμη μεγαλύτερη γοητεία αλλά και ζωντάνια στο γλυπτό κατά τις νυχτερινές ώρες.

«Στον Έντουαρντ Μόργκαν Φόρστερ χρωστάμε την ωραία εικόνα για τον “Έλληνα κύριο με καπέλο που στέκει απολύτως ακίνητος, ελαφρώς λοξά προς το σύμπαν”, που διατυπώθηκε τον Απρίλιο του 1919. Μαζί με το φωτογραφικό υλικό με τη μορφή του Καβάφη –και όπως ο ίδιος έγραψε απευθυνόμενος στον εαυτό του: “Προσπάθησε να τα φυλάξεις ποιητή,/ όσο και αν είναι λίγα αυτά που σταματιούνται./ Του ερωτισμού σου τα οράματα./ Βάλ’ τα, μισοκρυμένα, μες τες φράσεις σου”– προκύπτουν οι αφορμές που συνετέλεσαν καθοριστικά ώστε το έργο να αρχίσει και «Ο ποιητής, εν μέρει αποκρύπτων, εν μέρει αποκρυπτόμενος…» να εμφανιστεί μπροστά μου μέσα από το εύπλαστο υλικό του πηλού αρχικά και αργότερα στο υλικό του χαλκού. Έτσι, φιλοτεχνήθηκε η μορφή του· προσεγγίζοντάς την όχι μιμητικά, αλλά εκφράζοντας την εικόνα και το είναι του ποιητικού του κόσμου» εξηγεί ο δημιουργός του γλυπτού Πραξιτέλης Τζανουλίνος.

Ο κ. Αντώνης Σ. Παπαδημητρίου, Πρόεδρος του Ιδρύματος Ωνάση, δήλωσε: «Για το Ίδρυμα Ωνάση όλα είναι πολιτισμός – και σίγουρα ο πολιτισμός δεν περιορίζεται στους θεσμικούς χώρους. Αντιθέτως, αποτελεί μέρος της καθημερινής ζωής στον δρόμο, στον αστικό ιστό, στον χώρο των κοινών εμπειριών. Με το πνεύμα αυτό παραδίδουμε στην ήδη αναπλασμένη Διονυσίου Αρεοπαγίτου το γλυπτό έργο του Πραξιτέλη Τζανουλίνου που απεικονίζει τον Κ. Π. Καβάφη. Θυμίζοντας τον πολιτισμό της καθημερινότητας και εντάσσοντας την ποίηση στις καθημερινές διαδρομές μας».

Από την πλευρά της η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, σημείωσε: «Η Διονυσίου Αρεοπαγίτου είναι ίσως ο πιο κοσμοπολίτικος δρόμος της Αθήνας, το ιδανικό σημείο για την τοποθέτηση του γλυπτού του Κωνσταντίνου Καβάφη. Εδώ συναντώνται συμβολικά η κλασική Αθήνα και η Ρώμη, ενώ καθημερινά περνούν άνθρωποι από όλο τον κόσμο. Ο Πραξιτέλης Τζανουλίνος απέδωσε με εξαιρετική ευαισθησία τη μορφή του ποιητή. Και αυτό που θεωρώ ιδιαίτερα σημαντικό είναι ότι ο Καβάφης δεν παρουσιάζεται ως μια συμβατική προτομή ή ένας ανδριάντας, αλλά καθισμένος σε ένα παγκάκι, προσκαλώντας τον καθένα να καθίσει δίπλα του, να διαβάσει, να σκεφτεί και να συνομιλήσει μαζί του. Πρόκειται για ένα ξεχωριστό τοπόσημο, το τρίτο που δημιουργείται για τον Καβάφη με τη συμβολή του Ιδρύματος Ωνάση, μετά το Aρχείο και την οικία του στην Αλεξάνδρεια. Ένα έργο που μας καλεί όλους να πλησιάσουμε τον ποιητή και να ανακαλύψουμε ξανά τη φωνή του μέσα από τα ποιήματά του».

Τον δήμαρχο Αθηναίων Χάρη Δούκα εκπροσώπησε ο αντιδήμαρχος Οικονομικού Προγραμματισμού, Γιώργος Γιάνναρος, μεταφέροντας το μήνυμά του: «Κάθε γωνιά της Αθήνας μπορεί να γίνει ένα σημείο αναφοράς. Αρκεί να υπάρχει σχέδιο και έμπνευση. Με το γλυπτό παγκάκι του Καβάφη και την ηπιοποίηση της οδού Αισχίνου, το εμβληματικό τοπόσημο της Διονυσίου Αρεοπαγίτου αποκτά νέα ταυτότητα. Σε συνεργασία με το Ίδρυμα Ωνάση, κινηθήκαμε γρήγορα και αποτελεσματικά. Εξασφαλίσαμε όλες τις απαραίτητες εγκρίσεις και άδειες, ώστε το έργο να προχωρήσει χωρίς καθυστερήσεις και να αναδειχθεί ο δημόσιος χώρος ως χώρος πολιτισμού και καθημερινής ζωής».