Πάνος Λουκάκος

Εις ό,τι αφορά τον Αντώνη Σαμαρά τα πράγματα είναι κάπως σαφή. Εάν ιδρύσει πάλι νέο κόμμα, μετά την Πολιτική Ανοιξη, σε αυτή τη προκεχωρημένη μάλιστα ηλικία, θα απευθυνθεί με τα γνωστά εθνικολαϊκιστικά του επιχειρήματα στον χώρο της Ακροδεξιάς, που βρίσκεται είτε εντός της Νέας Δημοκρατίας, είτε στα διάφορα εκ δεξιών της πολιτικά μορφώματα.

Ωστόσο, ο Αντώνης Σαμαράς δεν θα έχει εύκολο ρόλο αν αποφασίσει να ιδρύσει νέο κόμμα, καθώς θα του λείπει εμφανώς το πολιτικό αφήγημα. Θα πρέπει δηλαδή να πείσει ότι το προσωπικό του μίσος εναντίον του Μητσοτάκη και η επιθυμία του να του αφαιρέσει ψήφους δεν αποτελούν το μοναδικό του κίνητρο για να επανεμφανιστεί ως αρχηγός κόμματος στα δεξιά της Νέας Δημοκρατίας. Θα πρέπει επίσης να απαντήσει σε ερωτήματα που έρχονται από το παρελθόν:

■ Γιατί και πώς ανέτρεψε την κυβέρνηση του Κώστα Μητσοτάκη το 1996;
■ Γιατί και πώς απέτρεψε πρόωρες εκλογές το 1995 που με βεβαιότητα θα κέρδιζε τότε η Νέα Δημοκρατία και έδωσε το φιλί της ζωής στην κυβέρνηση του Ανδρέα Παπανδρέου, προτείνοντας ο ίδιος και υπερψηφίζοντας την υποψηφιότητα του Κωστή Στεφανόπουλου για την Προεδρία της Δημοκρατίας, με αποτέλεσμα να αποτραπεί η διάλυση της Βουλής;
■ Γιατί και πώς υπήρξε αυτός o αρχιερέας του αντιμνημονιακού αγώνα μετά το 2010 και άνοιξε έτσι διάπλατα τον δρόμο για τον Αλέξη Τσίπρα όταν εγκατέλειψε κατόπιν τα ανεκδιήγητα Ζάππεια και τις σχετικές θεωρίες του και έγινε από το 2012 πιστός εφαρμοστής των μνημονιακών επιταγών;
Ομολογουμένως δύσκολες οι απαντήσεις στα ερωτήματα αυτά και ακόμη δυσκολότερο να βρει ένα κόμμα Σαμαρά πειστικό πολιτικό αφήγημα πέραν εκείνου της εκδικητικής πολιτικής εξόντωσης του Κυριάκου Μητσοτάκη.

Εξίσου δύσκολες είναι οι απαντήσεις που πρέπει να δώσει και ο Αλέξης Τσίπρας προκειμένου να βρει ένα πειστικό πολιτικό αφήγημα με ευρύτερο βεληνεκές, πέραν εκείνου της επικολυρικής πολιτικής σαπουνόπερας του έτοιμου προς κυκλοφορία βιβλίου του. Είναι σαφές ότι ο χώρος στον οποίο μπορεί να απευθυνθεί είναι εκείνος που εκτείνεται από ένα τμήμα της αριστερής πτέρυγας του ΠΑΣΟΚ, απογοητευμένο από την πορεία του Νίκου Ανδρουλάκη, έως ό,τι έχει απομείνει από τον ΣΥΡΙΖΑ και τα διάφορα εντός και εκτός Βουλής αποκόμματά του. Αλλά και αυτός πρέπει να βρει απαντήσεις σε δύσκολα ερωτήματα, με τα οποία αναγκαστικά θα βρεθεί αντιμέτωπος:

■ Ποιον ακριβώς ρόλο -χωρίς μισόλογα- είχε ο ίδιος στη σκευωρία της Novartis, αλλά και στον τραγέλαφο των τηλεοπτικών αδειών;
■ Με ποια λογική παρέδωσε στον Βαρουφάκη την Οικονομία, στον Παπαγγελόπουλο τη Δικαιοσύνη, στον Παππά τον έλεγχο του κράτους και τη διαχείριση των Μέσων Ενημέρωσης, στον Λαφαζάνη την Ενέργεια, στην Κωνσταντοπούλου το σύνολο της λειτουργίας του Κοινοβουλίου;
■ Πώς από ο σκληρότερος αντιμνημονιακός, που θα έσκιζε τα μνημόνια με έναν νόμο και ένα άρθρο, μεταβλήθηκε στον πιο πειθήνιο εφαρμοστή των μνημονιακών δεσμεύσεων, αφού προηγουμένως οδήγησε τη χώρα ένα βήμα πριν από την καταστροφή με το δημοψήφισμα και το ενδεχόμενο εκδίωξής της από την Ευρωπαϊκή Ενωση;
■ Ποιον ακριβώς ρόλο έπαιξε ο ίδιος στη διάλυση του ΣΥΡΙΖΑ;

Ομολογουμένως δύσκολες οι απαντήσεις στα ερωτήματα αυτά και ακόμη δυσκολότερο να βρεθεί ένα νέο πολιτικό αφήγημα και για τον Αλέξη Τσίπρα, καθώς δεν υφίστανται πια οι συνθήκες που τον εκτόξευσαν έως την πρωθυπουργία. Διότι το επιχειρούμενο μείζον άλμα από την τότε Ριζοσπαστική Αριστερά στα σημερινά φληναφήματα περί «νέου πατριωτισμού» και «δημοκρατικού καπιταλισμού» είναι δύσκολο να συναντήσουν ευρύτερη απήχηση πέραν του χώρου των ήδη οπαδών του του παρελθόντος.

Τέλος, και με τον οφειλόμενο σεβασμό στο προσωπικό της δράμα, το τρίτο πρόσωπο των ενδεχόμενων πολιτικών ανακατατάξεων είναι η Μαρία Καρυστιανού. Από όσα λέει και όσα πράττει μέχρι τώρα είναι σαφές πως μπορεί να απευθυνθεί μόνο στον ευρύτερο αντισυστημικό χώρο της Ακρας Δεξιάς, της Ακρας Αριστεράς και της Αποχής. Η ίδια δηλώνει άλλωστε πως «δεν είμαι ούτε κεντρώα, ούτε δεξιά, ούτε αριστερή. Είμαι με αυτό που πρέπει να γίνει για να σωθεί η χώρα». Εστιάζει στη ρήξη με το συνολικά σάπιο πολιτικό σύστημα, τους διεφθαρμένους πολιτικούς, την ανύπαρκτη Δικαιοσύνη-υπηρέτη της κυβέρνησης και θέτει ως στόχο τη δημιουργία ενός νέου κράτους απαλλαγμένου από όλους αυτούς και όλα αυτά, με τη συμβολή μιας ομάδας καλών και έντιμων ανθρώπων που θα έχει λύσεις για όλα τα προβλήματα. Είναι όμως φανερό ότι και στην περίπτωση αυτή δεν μπορεί να υπάρξει πειστική πολιτική πρόταση, καθώς η οργή, η συγκινησιακή φόρτιση, ο ισοπεδωτικός λαϊκισμός και η αιθεροβάμων ακραία απλουστευτική σύλληψη του πολιτικού σύμπαντος δεν αρκούν για τη συγκρότηση σοβαρού πολιτικού αφηγήματος, ακόμη κι αν αυτό προσωρινά ελκύσει ένα μεγάλο τμήμα της αντισυστημικής ψήφου, αποσπώντας την από την Κωνσταντοπούλου και τον Βελόπουλο.