Παντελής Καψής

Οι γονείς των θυμάτων αλλά και όλοι μας χρειαζόμαστε απαντήσεις για κάθε πλευρά του δυστυχήματος και των αιτίων που οδήγησαν σε τόσους θανάτους. Αν κάποιοι επέτρεψαν να μεταφερθούν παράνομα επικίνδυνα υλικά, χωρίς τις προβλεπόμενες διαδικασίες ασφαλείας, θα πρέπει να λογοδοτήσουν. Ενδεχομένως και να τιμωρηθούν πολύ αυστηρά γιατί παραβιάζοντας συνειδητά τα πρωτόκολλα, προκάλεσαν, όπως υποστηρίζουν οι εμπειρογνώμονες, τουλάχιστον 5 θανάτους.

Για την ώρα η κυβέρνηση χειρίστηκε επικοινωνιακά την ιστορία με ακατανόητη φοβικότητα. Γύρισε έτσι μπούμερανγκ και έδωσε λαβή σε επικρίσεις για συγκάλυψη. Δεν έχει λόγο όμως. Αν πράγματι παραβιάστηκαν οι όροι ασφαλείας, θα ενισχύσει αυτό που εξ αρχής υποστηρίζουν πολλοί, ότι η κύρια αιτία του δυστυχήματος είναι ο ανθρώπινος παράγοντας. Είτε από αμέλεια, ανικανότητα και πελατειακή νοοτροπία είτε επειδή κάποιοι έκαναν τα στραβά μάτια με το αζημίωτο. Τα στοιχεία που είχαν έρθει στο φώς με αφορμή τα Τέμπη, για διαφθορά στον τομέα του cargo, ήταν εξαιρετικά αποκαλυπτικά. Τίποτα λοιπόν δεν μπορεί να αποκλειστεί. Και βέβαια πάντα υπάρχει η πιθανότητα το μπάζωμα να έγινε επειδή ήταν αναγκαίο να σταθεροποιηθεί το έδαφος ώστε να μπορέσουν οι γερανοί να σηκώσουν τα κατεστραμμένα βαγόνια και να αποκατασταθούν οι γραμμές. Είναι και το πιο πιθανό. Διαφορετικά, και ιδίως αν υπήρξε πράγματι απόπειρα συγκάλυψης, θα πρέπει να δεχθούμε ότι υπήρχε ένα κύκλωμα που ξεκινούσε από τους υπαλλήλους τους αρμόδιους για τη φόρτωση της αμαξοστοιχίας και έφτανε μέχρι τον περιφερειάρχη, τον υπουργό ή τέλος πάντων όποιον πήρε την απόφαση να γίνουν οι εργασίες μπαζώματος.

Αλλά αυτά, όπως είπαμε, είναι υπόθεση της δικαιοσύνης να τα βρει. Στην πραγματικότητα περιμένουμε από αυτή να ξελασπώσει και το πολιτικό σύστημα. Γιατί βέβαια ο τρόπος που λειτούργησε η εξεταστική επιτροπή της Βουλής μόνο απογοήτευση προκαλεί. Σε ένα τόσο σοβαρό ζήτημα, όχι μόνο δεν μπήκε στα ζητήματα ουσίας αλλά αντίθετα αποτέλεσε ένα ακόμα θέατρο μικροκομματικού ανταγωνισμού. Κι αυτό επειδή κανείς δεν ενδιαφέρεται να βάλει το μαχαίρι στο κόκκαλο. Από μια επιτροπή της Βουλής θα περιμέναμε απαντήσεις για παράδειγμα, στο γιατί μια σύμβαση η οποία υπογράφηκε το 2014, με χρόνο υλοποίησης τα δύο χρόνια, δεν είχε υλοποιηθεί το 2023. Να αναδείξει δηλαδή όλες τις παθογένειες του δημόσιου τομέα: Τα συμφέροντα που παρεμβαίνουν αλλά και τις δομικές αδυναμίες των υπηρεσιών μαζί και τις πολιτικές ευθύνες των υπουργών. Σε μια σοβαρή χώρα θα κατέληγε και σε προτάσεις αναμόρφωσης. Ποιος όμως θα είχε πολιτικό όφελος από κάτι τέτοιο; Ξεμπερδεύεις λοιπόν με μια «κυβέρνηση δολοφόνων» και δίνεις τροφή για τους χουλιγκάνους των γηπέδων. Όσο για το πόρισμα της Επιτροπής θα βρει τη θέση του εκεί που πήγαν και όλα τα άλλα πορίσματα της Βουλής: στο καλάθι των αχρήστων.

Σε χώρες με κοινοβουλευτική παράδοση, κορυφαίες μεταρρυθμίσεις έχουν ξεκινήσει από πορίσματα τέτοιων επιτροπών. Το μεγάλο τους πλεονέκτημα είναι ότι προσφέρουν μια βάση πάνω στην οποία μπορεί να επιτευχθεί μια ευρύτερη συναίνεση των πολιτικών δυνάμεων. Να βάλουν δηλαδή τις προϋποθέσεις όχι μόνο για να υπερψηφιστούν οι αλλαγές από μια συγκυριακή πλειοψηφία, αλλά και για να αντέξουν σε βάθος χρόνου. Εδώ παρά την κρίση που ταπείνωσε όλους μας, ακόμα θεωρούμε τη συναίνεση απαγορευμένη λέξη. Έφτασε μάλιστα πρώην πρωθυπουργός, ο Αντώνης Σαμαράς, να τη θεωρεί προοίμιο συνθηκολόγησης στα ζητήματα εξωτερικής πολιτικής. Όχι τυχαία, είναι ο ίδιος που όταν ξέσπασε η οικονομική κρίση και βρεθήκαμε με την πλάτη στον τοίχο, αρνήθηκε τη συναίνεση. Τώρα λέει πώς ίσως είχε λάθος. Εκ των υστέρων όπως πάντα, όπως συμβαίνει σε όλα τα μεγάλα ζητήματα.