Άννα Παναγιωταρέα

Λες και ο αριθμός των ψηφισάντων θα τους εξαναγκάσει να αναθεωρήσουν τις -παρασάγγας απέχουσες- θέσεις τους. Ολοι έλαβαν «το ηχηρό μήνυμα που ξεπέρασε κάθε προσδοκία», αλλά ο καθένας δίνει δική του ερμηνεία. Θα εργαστούν «όλοι μαζί, με σύμπνοια, για την πολιτική αλλαγή» κι αυτά λέγονταν τη στιγμή που δεν είχε στεγνώσει το μελάνι της διαγραφής του Οδυσσέα Κωνσταντινόπουλου, από την Κοινοβουλευτική Ομάδα, ενώ συνεργάτες τους σχολίαζαν ότι ο primus inter pares** με κάθε απόφασή του «ανοίγει και νέα πηγή εσωστρέφειας».

Ενα γεγονός έμεινε ασχολίαστο: ο Κωνσταντινόπουλος έβαλε ψηλά τον πήχη. Δεν στεγάστηκε στους «άστεγους» της Βουλής, αλλά παρέδωσε την έδρα του στο κόμμα εκλογής του - έντιμο μάθημα προς όλες τις πτέρυγες. Είναι το πρώτο μεγάλο βήμα του Οδυσσέα. Για ένα, ακόμη, ζήτημα ποιούν την νήσσαν: η διαγραφή του Οδυσσέα Κωνσταντινόπουλου έγινε «για τα μάτια του Σάντσεθ» -το εξέλαβα ως δείγμα του ανδρουλάκειου χιούμορ- ή εξαιτίας της τηλεοπτικής συνέντευξής του στο OPEN, την οποία οι σφουγκοκωλάριοι ερμήνευσαν -βραδυφλεγώς- ως έγκλημα ιδεολογικής καθοσιώσεως; Ο τέως αντιπρόεδρος της Βουλής δεν είπε λέξη παραπάνω από αυτά που λέγονται, από τους περιφροντίδες και συνωμοτούντες, πίσω από τις κλειστές πόρτες του ΠΑΣΟΚ. Η διαγραφή Κωνσταντινόπουλου ήταν προειδοποίηση -έως απειλή- προς πάσα κατεύθυνση. Με το ΠΑΣΟΚ στα όριά του, ποιος να στηρίξει τις πομφόλυγες του προέδρου, του ετοίμου να αναλάβει τη διακυβέρνηση… «με μία ψήφο διαφορά»; Πολλώ δε μάλλον συναγωνιζόμενου τις φυσαλίδες του ΣΥΡΙΖΑ.

Στην οικονομική θεωρία του, ο νομπελίστας Αμάρτια Κουμάρ Σεν*** έχει μια παραδοχή: «Η φτώχεια δεν είναι μόνο οικονομική, αλλά, κυρίως, πενία δυνατοτήτων». Ας δώσουμε το πολιτικό περιεχόμενό της, με ένα εξέχον παράδειγμα: ο Γιώργος Παπανδρέου αναδείχθηκε πρωθυπουργός -Οκτώβριος 2009- με ποσοστό ισχυρότερο του πατρός του, 160 βουλευτές και ευοίωνες προοπτικές. Στερούμενος στρατηγικών και ηγετικών δυνατοτήτων, «κατάφερε», εντός εξαμήνου -Απρίλιος 2010- να θέσει την Ελλάδα υπό τον ζυγό του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ) και του μηχανισμού στήριξης της Ε.Ε., υποτονθορύζοντας ότι «η Μέρκελ του επέβαλε την προσφυγή στο ΔΝΤ επειδή δεν εμπιστευόταν την Κομισιόν, η οποία θα επέβλεπε την Ελλάδα»! Η επιλογή του Καστελόριζου -κατά την κρίση του- έφερε βαρύ συμβολισμό: «Θα αντιλαμβανόταν ο λαός την ανάγκη της εθνικής ενότητας»! Πώς το εισέπραξε ο λαός; Ρεαλιστικά: έναρξη της πιο δυσοίωνης και βαθύτερης οικονομικής και κοινωνικής κρίσης από Μεταπολιτεύσεως. Θυμάστε, λίγες μέρες μετά την ανάληψη της διακυβέρνησης, ο πρωθυπουργός Παπανδρέου έκανε «δώρο» 300 ευρώ σε κάθε προβεβηκότα τη ηλικία (δοτική, παρακαλώ), αποδεικνύοντας ότι κατοικούσε στη χώρα «του αλλού». Από τότε το ΠΑΣΟΚ, κατασπαταλώντας όλες τις λέξεις που αρχίζουν από «α» στερητικό, δεν επανήλθε. Ψηφίζοντας για τους συνέδρους ο Γιώργος Παπανδρέου δήλωσε: «Το ΠΑΣΟΚ, εκφράζοντας το αίτημα της μεγάλης αλλαγής, θα μεγαλουργήσει». Ακόμη κατοικεί στη χώρα «του αλλού»…

Ο διάδοχος του Γιώργου Παπανδρέου, Βαγγέλης Βενιζέλος, όχι μόνο δεν βρήκε ικανά κομματικά στηρίγματα -υπονομευόμενος εκ των έσω-, αλλά γνώρισε και ανήκουστες επιθέσεις λόγω του πατριωτισμού του. Εν τέλει το ΠΑΣΟΚ επέστρεψε στις παραδόσεις του, στην οικογενειοκρατία.

Ο Νίκος Ανδρουλάκης δεν είχε, βέβαια, «τις ποιότητες, τις δεξιότητες, την πνευματικότητα, τη σκευή ενός Βενιζέλου», αλλά είχε ένα ακαταμάχητο προσόν: ως «παιδί του κομματικού σωλήνα» δεν χρειαζόταν το παράδειγμα του ευπατρίδη μέντορός του. Πολύ προτού διαδεχθεί τη Φώφη Γεννηματά έλεγχε τους αρμούς του κόμματος, επενδύοντας σε ισχυρούς περιφερειακούς δεσμούς. Οι ίδιοι τον τροφοδοτούν σήμερα. Οι ίδιοι εξέλεξαν τους συνέδρους της επιλογής του. Οι ίδιοι θα τον επευφημήσουν -Ave Niko- στο συνέδριο. Γερουλάνος, Διαμαντοπούλου, Δούκας θα παρίστανται. Στο τέλος, ως είθισται, θα κάνουν δηλώσεις, περίπου σαν αυτές: «Πάμε ενωμένοι για τη μεγάλη νίκη της δημοκρατικής παράταξης». «Ολοι μαζί για την αλλαγή, που περνά μέσα από την ήττα της Νέας Δημοκρατίας». Εκείνο το σοφό «πού πας, κατακαημένε, Καραμήτρο» δεν περνά από τον νου των τριών εν δυνάμει «ηγετών». Ο Δούκας θέλει να πάει με τον ΣΥΡΙΖΑ. Ο αστός Γερουλάνος έλκεται από… σειρήνες πέραν της νυν Αριστεράς. Η Διαμαντοπούλου «απ’ την Κική και την Κοκώ ποια να διαλέξει». Την επόμενη μέρα του σκληρού Απρίλη του 2027, που το τετραπρόσωπο της ηγεσίας του ΠΑΣΟΚ θα έρθει πρόσωπο με πρόσωπο με το αποτέλεσμα της κάλπης, θα διαπιστώσει ότι η καλή μέρα από το πρωί φαινόταν: από τον Ιανουάριο 2010 ως και τον Απρίλη 2027 -17 συναπτά έτη- το ΠΑΣΟΚ δεν θα έχει ξεπεράσει ούτε ΜΙΑ φορά στις δημοσκοπήσεις τη Ν.Δ. Για τις εκλογές ; Ζητείται ελπίς!

Στοχαστική μετεκλογική προσαρμογή θα ήταν η συντεταγμένη επιλογή πολιτικής αγρανάπαυσης. Ο κάτοχος «του DNA του πρωταθλητή» κουράστηκε, γέρασε και δεν αρέσει. Όταν αναλάβει ο επερχόμενος πρόεδρος, στη μετανδρουλάκειο εποχή, μπορεί να γράψει Ιστορία, ετοιμάζοντας, συστηματικά, το νέο σύγχρονο ΠΑΣΟΚ της εποχής του ή όπως θα το λένε τότε…
Σημειώσεις

* Η φράση «το ΠΑΣΟΚ έχει το DNA του πρωταθλητή» ή «πολιτικό γονιδίωμα» αποτελεί κεντρικό αφήγημα των στελεχών του. Αλλά το DNA υφίσταται φθορά, βλάβες και τροποποιήσεις που ερμηνεύονται ως κόπωση…
** Στο πλαίσιο της φιλοσοφικής σκέψης του Σεν, η «πενία αντίληψης του ηγέτη» αποτελεί επικίνδυνη μορφή πολιτικής φτώχειας, οδηγώντας σε γνωσιακή αποτυχία (epistemic failure), αδυναμία αντίληψης των πραγματικών προβλημάτων και αποσύνδεση από την πραγματικότητα με λαθεμένες προτεραιότητες.

*** Ο όρος «primus inter pares» -πρώτος ανάμεσα σε ίσους- δημιουργήθηκε από τον Οκταβιανό Αύγουστο (Gaius Iulius Caesar Octavianus Augustus) περιγράφοντας, ως ρωμαϊκή κρατική δομή, το νομικό καθεστώς της ηγεμονίας του.