Η τέχνη της πέτρας: Η γνώση του χθες στα χέρια της νέας γενιάς

Με επιτυχία ολοκληρώθηκε στον Πεντάλοφο Βοϊου Κοζάνης το πολυήμερο εργαστήριο παραδοσιακής δόμησης και τέχνης της πέτρας. Μια δράση που έφερε κοντά φοιτητές, έμπειρους μάστορες, εισηγητές, κατοίκους και φορείς γύρω από έναν κοινό στόχο: τη διατήρηση και τη μετάδοση μιας γνώσης που αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της πολιτιστικής ταυτότητας του τόπου.

Η γνώση της πέτρας μέσα από τη θεωρία και την πράξη
Το πρόγραμμα περιλάμβανε θεωρητική κατάρτιση γύρω από την παραδοσιακή αρχιτεκτονική και τις τεχνικές δόμησης, τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και τις δυνατότητες της πέτρας και τα παραδοσιακά κονιάματα, ενώ αναδείχθηκε η στενή σχέση της παραδοσιακής δόμησης με το φυσικό και γεωλογικό περιβάλλον και η αποτύπωσή της στη φυσιογνωμία του Πενταλόφου. Στις εισηγήσεις συμμετείχε, μεταξύ άλλων, ο Ομότιμος Καθηγητής του ΕΜΠ Βασίλης Γκανιάτσας, ενώ σημαντικό μέρος του εργαστηρίου αποτέλεσε η βιωματική εκπαίδευση.

Στο βιωματικό μέρος, οι συμμετέχοντες εργάστηκαν δίπλα σε έμπειρους μάστορες, πετράδες και εξασκήθηκαν στο πελέκημα, στη λιθοδομή και στην ξερολιθιά, ενώ μέσα από το εργαστήριο λιθογλυπτικής γνώρισαν την τεχνική δημιουργίας λιθανάγλυφων και είχαν την ευκαιρία να εξασκηθούν οι ίδιοι, δουλεύοντας πάνω στη δική τους πέτρα. Το πρόγραμμα ολοκληρώθηκε με περιηγήσεις στον παραδοσιακό οικισμό του Πενταλόφου, μέσα από τις οποίες αναδείχθηκε η σύνδεση της παραδοσιακής δόμησης με την αρχιτεκτονική και τη φυσιογνωμία του οικισμού. Η πραγματοποίηση του εργαστηρίου εντάσσεται στη διαχρονική συνεργασία με τα Άνθη της Πέτρας και τη στήριξη της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας, του Δήμου Βοΐου, της Τοπικής Κοινότητας Πενταλόφου και του Πολιτιστικού Συλλόγου Πενταλόφου.

Από τη μετάδοση της γνώσης στη δημιουργία Σχολών Πέτρας
Η μεγαλύτερη σημασία τέτοιων δράσεων βρίσκεται στη συνέχεια που μπορούν να δημιουργήσουν. Η τέχνη της πέτρας χρειάζεται συστηματική μαθητεία, θεσμική στήριξη και ουσιαστική συνεργασία μεταξύ φορέων, ώστε να περάσει στους νεότερους όχι μόνο ως πολιτιστική κληρονομιά, αλλά και ως μια ζωντανή πρακτική με θέση στο σήμερα και στο αύριο.

Σε αυτή την κατεύθυνση εντάσσεται και ο κεντρικός στόχος για τη δημιουργία και λειτουργία Σχολών Πέτρας στον Πεντάλοφο Κοζάνης και στα Λαγκάδια Αρκαδίας. Μάλιστα για το συγκεκριμένο σκοπό, τον Πεντάλοφο είχε επισκεφθεί η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, η οποία ενημερώθηκε για την προσπάθεια διατήρησης και μετάδοσης της παραδοσιακής τέχνης της πέτρας και εξήγγειλε την ίδρυση Σχολής Πέτρας και Παραδοσιακών Μορφών Δόμησης.

Το εργαστήριο ολοκληρώθηκε, αλλά η προσπάθεια συνεχίζεται.
Γιατί η τέχνη της πέτρας δεν είναι απλώς ένα κομμάτι του παρελθόντος. Είναι μια ζωντανή γνώση που αξίζει να αποκτήσει μέλλον.