Δύο Γερμανίες στις κάλπες: Το οικονομικό θαύμα του Μεκλεμβούργου και η στεγαστική κρίση του Βερολίνου, τι θα κρίνει τις εκλογικές μάχες της Κυριακής

Δύο... διαφορετικές Γερμανίες προσέρχονται στις κρίσιμες κάλπες της Κυριακής. Στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία, ένα κρατίδιο που για χρόνια θεωρούνταν σύμβολο της ανατολικογερμανικής υστέρησης, η οικονομία αλλάζει πρόσωπο με επενδύσεις, τουρισμό, ενέργεια και νέες βιομηχανικές προοπτικές.

Στο Βερολίνο, την ίδια ώρα, η ανάπτυξη φέρνει ένα διαφορετικό πρόβλημα: μια πόλη που προσελκύει ανθρώπους και κεφάλαια, αλλά δυσκολεύεται πλέον να προσφέρει προσιτή στέγη στους κατοίκους της.

Οι δύο εκλογικές μάχες αναδεικνύουν το μεγάλο κοινωνικό ερώτημα της σημερινής Γερμανίας, σύμφωνα με την Deutsche Welle: αρκεί η οικονομική πρόοδος για να αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη των πολιτών ή δημιουργεί νέες ανισότητες, όταν δεν μεταφράζεται σε καλύτερη καθημερινότητα;

Ο Φρίντριχ Μερτς καλείται ν' απαντήσει στο ερώτημα, καθώς η γερμανική κυβέρνηση βρίσκεται αντιμέτωπη με μια ολοένα αυξανόμενη πίεση στο εσωτερικό της χώρας. Η άνοδος του AfD, σε συνδυασμό με τις επιδόσεις της CDU/CSU στις δημοσκοπήσεις, έχουν επαναφέρει στο προσκήνιο ερωτήματα για τη σταθερότητα της κυβέρνησης και την πολιτική τύχη του Γερμανού καγκελάριου.

Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στις εκλογές που διεξάγονται την Κυριακή στο Βερολίνο και το Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία. Τα αποτελέσματά τους δεν πρόκειται να κρίνουν άμεσα την τύχη της ομοσπονδιακής κυβέρνησης, μπορούν όμως να λειτουργήσουν ως βαρόμετρο για τη δυναμική των κομμάτων και να ενισχύσουν ή να περιορίσουν τις πιέσεις προς τον Μερτς, έπειτα και από την πρόσφατη επικράτηση του AfD στη Σαξονλια-Άνχαλτ.

Το Μεκλεμβούργο αφήνει πίσω την εικόνα της «ξεχασμένης Ανατολής»

Για δεκαετίες, το Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία ήταν συνώνυμο των δυσκολιών που αντιμετώπισαν πολλά κρατίδια της πρώην Ανατολικής Γερμανίας μετά την επανένωση.

Υψηλότερη ανεργία από τον εθνικό μέσο όρο, χαμηλότερα εισοδήματα και η αίσθηση ότι η οικονομική σύγκλιση με τη Δυτική Γερμανία δεν ολοκληρώθηκε ποτέ, διαμόρφωσαν μια βαθιά κοινωνική δυσαρέσκεια.

Όμως, η σημερινή εικόνα είναι πολύ διαφορετική.

Από το 2020 μέχρι σήμερα η τοπική οικονομία έχει καταγράψει ανάπτυξη που ξεπερνά τον εθνικό μέσο όρο, ενώ το κρατίδιο έχει καταφέρει να αξιοποιήσει τα δικά του πλεονεκτήματα. Η αγροτική παραγωγή μεγάλης κλίμακας, ο τουρισμός στη Βαλτική, η ναυπηγική βιομηχανία, οι ενεργειακές υποδομές και οι επενδύσεις στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας δημιουργούν μια νέα οικονομική πραγματικότητα.

Το Μεκλεμβούργο δεν είναι πλέον μόνο η περιοχή που ζητά στήριξη από το Βερολίνο. Επιχειρεί να γίνει ένας νέος οικονομικός κόμβος.

Από τον Nord Stream στην ενεργειακή νέα εποχή

Η ενέργεια αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες της αλλαγής. Το κρατίδιο είχε βρεθεί στο επίκεντρο της γερμανικής ενεργειακής πολιτικής λόγω των υποδομών φυσικού αερίου και του αγωγού Nord Stream. Η διακοπή της ρωσικής ενεργειακής εξάρτησης άλλαξε τα δεδομένα, όμως η περιοχή επιχειρεί να μετατρέψει την κρίση σε ευκαιρία.

Νέα τερματικά υγροποιημένου φυσικού αερίου, επενδύσεις στις ανανεώσιμες πηγές και η ανάπτυξη της ναυπηγικής βιομηχανίας δημιουργούν ένα διαφορετικό οικονομικό μοντέλο. Παράλληλα, μεγάλες επενδύσεις στον τομέα των δεδομένων και των νέων τεχνολογιών δείχνουν ότι το Μεκλεμβούργο δεν θέλει πλέον να θεωρείται απλώς μια περιοχή που ακολουθεί τις εξελίξεις.

Το μεγάλο ερώτημα των εκλογών, ωστόσο, είναι γιατί η οικονομική βελτίωση δεν έχει εξαφανίσει την πολιτική αμφισβήτηση. Η άνοδος του ακροδεξιού AfD στην περιοχή βασίστηκε σε μεγάλο βαθμό στην αίσθηση μιας μερίδας των πολιτών ότι η χώρα αλλάζει, χωρίς εκείνοι να έχουν πάντα λόγο στις εξελίξεις.

Η τελευταία δημοσκόπηση της DW δείχνει μια ιδιαίτερα αμφίρροπη μάχη, με το SPD της Μανουέλα Σβέζιγκ να περνά οριακά μπροστά από την Εναλλακτική για τη Γερμανία.  Σχολιάζει, δε, πως οι μετρήσεις δείχνουν ότι η ψήφος δεν καθορίζεται μόνο από τους οικονομικούς δείκτες, αλλά και -κυρίως- από το αν οι πολίτες αισθάνονται ότι η ανάπτυξη αφορά πραγματικά τη δική τους ζωή.

Το άλλο πρόσωπο της επιτυχίας: Στο Βερολίνο οι κάτοικοι δεν βρίσκουν σπίτια

Χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά από τις αγροτικές εκτάσεις και τα λιμάνια του Μεκλεμβούργου, το Βερολίνο αντιμετωπίζει μια διαφορετική κρίση. Η γερμανική πρωτεύουσα αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους πόλους ανάπτυξης στην Ευρώπη. Νέες επιχειρήσεις, τεχνολογία, εργαζόμενοι από ξένες χώρες και συνεχής εισροή πληθυσμού έχουν αλλάξει την πόλη.

Όμως, η επιτυχία αυτή έχει ένα μεγάλο τίμημα: την εκτόξευση των ενοικίων. Η στεγαστική κρίση έχει γίνει το κυρίαρχο θέμα της προεκλογικής αντιπαράθεσης, καθώς πολλοί κάτοικοι αισθάνονται ότι η πόλη στην οποία ζουν, γίνεται ολοένα πιο απρόσιτη.

Η συζήτηση πλέον δεν αφορά μόνο στην ανάπτυξη, αλλά στο ποιος μπορεί να παραμείνει μέρος της. Έτσι, η στεγαστική πίεση έχει ενισχύσει τη συζήτηση γύρω από την κρατική παρέμβαση στην αγορά ακινήτων.

Η Αριστερά (Die Linke) έχει θέσει στο επίκεντρο την πρόταση για κρατικοποίηση μεγάλων εταιρειών ακινήτων, υποστηρίζοντας ότι μόνο ένας ισχυρότερος δημόσιος έλεγχος μπορεί να συγκρατήσει τις τιμές. Η νομικός Έλιφ Εράλπ, επικεφαλής υποψήφια του Die Linke, γεννημένη στο Μόναχο από γονείς που εγκατέλειψαν την Τουρκία μετά το στρατιωτικό πραξικόπημα του 1980, μεγάλωσε σε πολιτικοποιημένο περιβάλλον με έντονη συνδικαλιστική και σοσιαλιστική παράδοση.

Η νομικός ζει στο Βερολίνο με τον σύζυγο και τα δύο παιδιά της, είναι μέλος του Die Linke από το 2017 και τα τελευταία πέντε χρόνια βουλευτής στο τοπικό Κοινοβούλιο. Στόχος της, όπως τον περιγράφει, είναι χιλιάδες κατοικίες που ανήκουν σε μεγάλους ιδιωτικούς ομίλους να περάσουν, με αποζημίωση των ιδιοκτητών, στον έλεγχο του κρατιδίου του Βερολίνου, μέσω ενός δημόσιου φορέα διαχείρισης κατοικιών.

Κατά την ίδια, η κρατικοποίηση των ακινήτων θα επιτρέψει στον δήμο να συγκρατήσει τις τιμές των ενοικίων, να επηρεάζει συνολικά την αγορά κατοικίας και να αποτρέψει την κερδοσκοπία γύρω από τη στέγαση. Όπως υποστηρίζει, το κόστος του εγχειρήματος μπορεί να περιοριστεί μεταξύ 8 και 18 δισεκατομμυρίων ευρώ. Η χρηματοδότηση, σύμφωνα με το σχέδιό της, θα προέλθει κυρίως από μακροπρόθεσμο δανεισμό, ο οποίος θα αποπληρώνεται από τα μελλοντικά έσοδα των ενοικίων, καθώς και από μια αρχική δημόσια ενίσχυση προς τον φορέα που θα αναλάβει τη διαχείριση των κατοικιών.

Οι επικριτές της πρότασης, ωστόσο, θέτουν ερωτήματα για το κόστος και την εφαρμογή της.

Δύο κάλπες, ένα μεγάλο ερώτημα για τη Γερμανία

Το Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία και το Βερολίνο παρουσιάζουν δύο διαφορετικές όψεις της ίδιας χώρας.

Η μία δείχνει μια περιοχή που κατάφερε να μετατρέψει την κρίση σε ανάπτυξη, αλλά ακόμη αναζητά πολιτική εμπιστοσύνη. Η άλλη δείχνει ότι ακόμη και η επιτυχία μπορεί να δημιουργήσει νέες κοινωνικές πιέσεις, όταν η ανάπτυξη δεν συνοδεύεται από προσιτή καθημερινότητα.

Οι εκλογές της Κυριακής δεν θα κρίνουν μόνο τοπικές κυβερνήσεις. Θα δείξουν πώς αντιλαμβάνονται οι Γερμανοί την οικονομική αλλαγή: ως υπόσχεση για το μέλλον ή ως μια νέα πηγή ανασφάλειας.


Πηγή: Deutsche Welle