Η είδηση δεν είναι μόνο ότι ένα ακόμη εμπορικό
πλοίο χάθηκε στη
Μαύρη Θάλασσα. Είναι κυρίως το σημείο στο οποίο βυθίστηκε. Το
Progress IV δεν χτυπήθηκε έξω από την Οδησσό, το Νοβοροσίσκ ή κάποιο άλλο λιμάνι που βρίσκεται εδώ και μήνες στον χάρτη των
πολεμικών επιχειρήσεων. Βυθίστηκε μέσα στην
Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη της Ρουμανίας, περίπου 15-20 ναυτικά μίλια από το Σφάντου Γκεόργκε, κοντά στις εκβολές του Δούναβη. Το περιστατικό δημιουργεί έτσι μια νέα και πολύ πιο ανησυχητική εικόνα: ο
πραγματικός κίνδυνος για την εμπορική ναυτιλία φαίνεται να απλώνεται δυτικότερα στη Μαύρη Θάλασσα, προς τις θαλάσσιες ζώνες μιας χώρας-μέλους του
ΝΑΤΟ και δίπλα σε έναν κρίσιμο εμπορικό διάδρομο.
Το general cargo Progress IV εξέπεμψε σήμα κινδύνου στις 17:55 τοπική ώρα την Πέμπτη 27 Αυγούστου. Ακολούθησε
πυρκαγιά και το πλοίο υπέστη τόσο σοβαρές ζημιές ώστε λίγες ώρες αργότερα χάθηκε στη θάλασσα. Η επίσημη ναυτική προειδοποίηση της
Ρουμανίας καταγράφει τη βύθισή του στις 22:04, ενώ προειδοποιεί παράλληλα τα διερχόμενα πλοία για containers που επιπλέουν στην περιοχή.
Στο
πλοίο βρίσκονταν 12 ναυτικοί. Και οι 12
διασώθηκαν ύστερα από
επιχείρηση στην οποία συμμετείχαν η Ρουμανική Συνοριοφυλακή, πλοία έρευνας και διάσωσης και εμπορικό πλοίο που βρισκόταν κοντά. Η επιχείρηση έγινε υπό δύσκολες συνθήκες, με κύματα περίπου 2,5 μέτρων. Τρεις από τους διασωθέντες παρέμεναν σήμερα σε
νοσοκομείο της Τούλτσεα, χωρίς, σύμφωνα με τις ρουμανικές αρχές, να αντιμετωπίζουν σοβαρό κίνδυνο. Η μεγάλη διαφορά σε σχέση με ένα συνηθισμένο ναυτικό ατύχημα βρίσκεται στη δήλωση του ίδιου του προέδρου της Ρουμανίας, Νικουσόρ Νταν.
Ο Ρουμάνος πρόεδρος ανέφερε ότι το πλοίο «χτυπήθηκε», αλλά απέφυγε να συνδέσει το περιστατικό με οποιαδήποτε πλευρά του
πολέμου, επισημαίνοντας ότι θα ακολουθήσει έρευνα για να εξακριβωθεί τι ακριβώς συνέβη. Και αυτή είναι προς το παρόν η ασφαλής γραμμή ανάμεσα στα επιβεβαιωμένα γεγονότα και στα σενάρια.
Ρουμανικά μέσα ενημέρωσης μεταδίδουν πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες εξετάζεται σοβαρά το ενδεχόμενο το Progress IV να δέχθηκε
πλήγμα από drone. Υπάρχουν μάλιστα αναφορές ότι το πλήγμα μπορεί να προήλθε από εμπρηστικό drone. Τίποτε από αυτά, ωστόσο, δεν έχει ακόμη επιβεβαιωθεί επισήμως και δεν υπάρχει μέχρι στιγμής βάση για να αποδοθεί η ενέργεια ούτε στη Ρωσία ούτε στην
Ουκρανία.Η εισαγγελική αρχή της Κωνστάντζας έχει ήδη ανοίξει φάκελο για την υπόθεση.
Για τη ναυτιλία, η πραγματική βαρύτητα του περιστατικού βρίσκεται στη γεωγραφία. Οι εκβολές του Δούναβη απέκτησαν πολύ μεγαλύτερη σημασία μετά την έναρξη του
πολέμου στην Ουκρανία, καθώς αποτέλεσαν εναλλακτική δίοδο για φορτία που διαφορετικά θα έπρεπε να περάσουν από ουκρανικά λιμάνια της Μαύρης Θάλασσας. Μέχρι σήμερα οι πλοιοκτήτες μπορούσαν να διαχωρίζουν, έστω και δύσκολα, τις περιοχές άμεσης πολεμικής έκθεσης από το δυτικότερο τμήμα της
Μαύρης Θάλασσας. Η βύθιση του Progress IV θολώνει αυτή τη γραμμή. Και έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι επιθέσεις εναντίον εμπορικών πλοίων και λιμενικών εγκαταστάσεων στη Μαύρη Θάλασσα έχουν ενταθεί, δημιουργώντας ένα συνεχώς μεταβαλλόμενο περιβάλλον κινδύνου για owners, charterers, ασφαλιστές και πληρώματα.
Το επόμενο ερώτημα επομένως δεν αφορά μόνο την έρευνα για το τι χτύπησε το Progress IV. Αφορά την
αντίδραση της αγοράς. Εάν οι ασφαλιστές κρίνουν ότι ο κίνδυνος επεκτείνεται προς τη ρουμανική ΑΟΖ και τις προσεγγίσεις του Δούναβη, η αλλαγή μπορεί να αποτυπωθεί γρήγορα στα ασφάλιστρα πολεμικού κινδύνου, στους όρους των ναυλώσεων και στις απαιτήσεις των πλοιοκτητών προκειμένου να δεχθούν ένα ταξίδι προς την περιοχή.
Για ορισμένους ιδιοκτήτες το ερώτημα δεν θα είναι μόνο πόσο ακριβότερο γίνεται ένα Black Sea voyage, αλλά εάν αξίζει πλέον να το αναλάβουν. Η ψυχολογία της αγοράς επιβαρύνεται και από ένα ακόμη στοιχείο: αυτή τη φορά το εμπορικό πλοίο δεν υπέστη απλώς ζημιές και συνέχισε το ταξίδι του. Βυθίστηκε.
Η
Μαύρη Θάλασσα έχει ήδη εξελιχθεί σε μία από τις πιο δύσκολες περιοχές για τη διαχείριση του θαλάσσιου κινδύνου. Το περιστατικό του Progress IV προσθέτει τώρα μία νέα παράμετρο. Και εάν η έρευνα επιβεβαιώσει ότι η βύθιση προκλήθηκε από πολεμικό πλήγμα, τότε ο χάρτης που χρησιμοποιούν πλοιοκτήτες, ναυλωτές και ασφαλιστές για να υπολογίσουν πού αρχίζει και πού τελειώνει η επικίνδυνη ζώνη της Μαύρης Θάλασσας θα χρειαστεί να ξανασχεδιαστεί.