Λακκί Λέρου: Αντί να είναι μνημείο της UNESCO, αφήνεται στο χρόνο...

Λακκί Λέρου: Αντί να είναι μνημείο της UNESCO, αφήνεται στο χρόνο...

Μία πόλη που συμπυκνώνει τη σύγχρονη ευρωπαϊκή ιστορία

Ενας τόπος με μοίρα βαριά, μία γωνία της Ελλάδας που συνεχώς υποδεχόταν ανθρώπους που δεν ήθελαν να βρίσκονται εκεί, μια πόλη με παγκόσμια μοναδικότητα.

Το Λακκί της Λέρου στα Δωδεκάνησα είναι ένα μέρος διαφορετικό από οποιοδήποτε άλλο στην Ελλάδα. Οι Ιταλοί κατακτητές το επέλεξαν το 1930 για να χτίσουν μία πόλη στις αρχές του ρασιοναλισμού, που όμοια της δεν υπήρχε αλλού. Κι όμως αυτός ο τόπος που θα έπρεπε να αποτελεί ένα υπαίθριο μουσείο-στολίδι της Ελλάδας και Μνημείο πολιτιστικής κληρονομιάς σε κίνδυνο της UNESCO, έχει παραδοθεί στην εγκατάλειψη και την παρακμή.

Αεροφωτογραφία  του Porto Lago


Οι τουρίστες που καταφτάνουν στο νησί της Λέρου μένουν άναυδοι μπροστά στην ιστορία του λιμανιού της Λέρου και στον αρχιτεκτονικό του πλούτο. Οι περισσότεροι αδυνατούν να πιστέψουν πώς αντί να έχει μετατραπεί σε έναν προορισμό ιστορίας διάσημο σε όλο τον κόσμο, έχει αφεθεί κυριολεκτικά να καταρρέει. 



Οι μεγάλοι δρόμοι, τα κινηματοθέατρο, ο Πύργος του Ρολογιού, με το κυκλικό αίθριο της Αγοράς, τα δημόσια κτίρια και τα παλατσίνα για τους αξιωματικούς, όλα σε μεταφέρουν στο Porto Lago του ’30, όπως οι Ιταλοί είχαν ονομάσει την πόλη που αποτελούσε ένα ενιαίο αρχιτεκτονικό σύνολο, μοναδικό παράδειγμα της εποχής.

Η επιλογή του Λακκιού για να χτιστεί αυτή η πόλη δεν ήταν τυχαία. Από το 1912, οι Ιταλοί διάλεξαν αυτόν τον τόπο για να στήσουν την αεροναυτική τους βάση, καθώς πρόκειται για το μεγαλύτερο φυσικό λιμάνι στην Ανατολική Μεσόγειο, με ένα πολύ στενό άνοιγμα που λειτουργούσε ως το απόλυτο πλεονέκτημα. 

Φωτογραφία που αποτυπώνει το μέγεθος του λιμανιού και το στενό άνοιγμα


Παράλληλα αποφάσισαν να φτιάξουν μια καινούργια πόλη, στα ιταλικά πρότυπα, αλλά με νέα, προωθημένη αρχιτεκτονικη σύλληψη. Για αυτό τον λόγο επιλέχθηκε ένας νέος ρυθμός, με το όνομα «Διεθνές Στυλ», από τους αρχιτέκτονες Α.Bernaditti και R. Petracco και το Λακκί μετονομάστηκε σε Porto Lago.

Την παγκόσμια μοναδικότητα αυτού του μέρους αναγνώρισε με την πρώτη ματιά η σκηνοθέτης Ιωάννα Ασμενιάδου-Φωκά. Με καταγωγή από Θεσσαλονίκη βρέθηκε πρώτη φορά στο νησί το 1995, όταν ακόμα ήταν μηχανικός ηλεκτρονικών υπολογιστών. «Δεν με προσέλκυσαν τότε τα τουριστικά μέρη, αλλά μαγεύτηκα από τη διαφορετικότητα του Λακκιού» θα ανακαλέσει στη μνήμη της μιλώντας στο protothema.gr. Σχεδόν 20 χρόνια αργότερα, θα επέστρεφε με ζήλο στην αρχική της αυτή αίσθηση για να φτιάξει ένα ντοκιμαντέρ για την ιστορία και την αρχιτεκτονική του Porto Lago. 



Η ζωή της μετά την πρώτη εκείνη επίσκεψη στη Λέρο, πήρε άλλη τροπή. Σπούδασε σκηνοθεσία, έγινε διευθύντρια παραγωγής, ασχολήθηκε με την τηλεόραση και τον κινηματογράφο. Το 2013 βρέθηκε σε συνεργασία με την ΕΡΤ για να κάνει ντοκιμαντέρ σε 6 αρχαιολογικούς χώρους. Ωστόσο, λίγες ημέρες πριν αρχίσει τα γυρίσματα, η δημόσια τηλεόραση έκλεισε. Τότε η κ. Ασμενιάδου έμεινε χωρίς δουλειά, αλλά με ένα συνεργείο γεμάτο όρεξη να δημιουργήσει. «Τότε ήταν που σκέφτηκα να μην αφήσω την ευκαιρία. Αποφάσισα να έρθω στη Λέρο και να κάνω ένα ντοκιμαντέρ για την αρχιτεκτονική του Λακκιού. Είχα στο μυαλό μου δουλειά ενός μήνα, ήταν όμως τέτοια η πολυπλοκότητα και η ιστορία του τόπου που έφτασα να εργάζομαι με πάθος και ένταση επί τέσσερα ολόκληρα χρόνια!».

Το δημοτικό σχολείο


Το αποτέλεσμα ήταν το ντοκιμαντέρ «Portolago - Φαντάσματα στο Αιγαίο», που έτυχε θερμής υποδοχής στο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης και πρόσφατα προβλήθηκε στο «σπίτι» του, το κινηματοθέατρο του Λακκιού, σε κλίμα μεγάλης συγκίνησης. 

Όπως όμως σε πολλές ιστορίες υπάρχουν και οι θλιβερές πτυχές, έτσι και εδώ προκαλεί τουλάχιστον μελαγχολία, αν όχι οργή, η εγκατάλειψη που γνωρίζει αυτή η πόλη. Κανείς δεν είχε όραμα να αναβιώσει την ιστορία και να μετατρέψει το Λακκί σε μία παγκόσμια ψηφίδα μνήμης, αντίθετα, κτήρια μοναδικά στον κόσμο στέκονται μισογκρεμισμένα, με παραπήγματα και μοντέρνες νεοελληνικές κατασκευές να προβάλλουν ανάμεσα, βιάζοντας το τοπίο, τις μνήμες και την αισθητική. 


(Φωτογραφία: Αναστάσης Αγάθος)

«Δεν πρόκειται για κάτι απλό. Η αρχιτεκτονική είναι η αφορμή για την ιστορία. Στο Λακκί βρίσκεται συμπυκνωμένη όλη η σύγχρονη ευρωπαϊκή ιστορία. Ηταν συνειδητή μου επιλογή στο ντοκιμαντέρ να βάλω Αγγλους, Ελληνες, Ιταλούς και Γερμανούς να μιλούν στη γλώσσα τους. Το ίδιο κτήριο ξανά και ξανα χρησιμοποιούνταν για διαφορετικούς σκοπούς και ανάγκες και η καταγραφή που επιχειρήσαμε αποδεικνύει  πόσο δεν ξέρουμε την ιστορία του Β' Παγκόσμιου Πολέμου. Η αδιαφορία και των κατοίκων, αλλά ιδίως των ιθυνόντων είναι σοκαριστική, καθώς όχι μόνο αδιαφορούν για τα αριστουργήματα του Λακκιού, αλλά τα κακοποιούν. Αυτό που προσπάθησα να κάνω με τη δουλειά μου ήταν να κερδίσω το ενδιαφέρον της UNESCO για να μπει η πόλη στα Μνημεία σε κίνδυνο» εξομολογείται η κ. Ασμενιάδου-Φωκά.

Το αίθριο στην αγορά


Και μπορεί το υπουργείο Πολιτισμού και η Πολιτεία ακόμα να μην έχουν δείξει το παραμικρό ενδιαφέρον για αυτό τον ιστορικό τόπο, ωστόσο διεθνώς υπάρχει ενδιαφέρον για την ιδιαίτερη ιστορία του Λακκιού. Διεθνή φεστιβάλ έχουν ενδιαφερθεί για το ντοκιμαντέρ, σε τουρκικό περιοδικό δημοσιογράφος του έχει πλέξει το εγκώμιο, ενώ ιταλικά πανεπιστήμια και μουσεία έχουν απευθύνει πρόσκληση στη δημιουργό. 

«Τι παράξενη η μοίρα αυτού του τόπου. Πάντα έρχονταν στο Λακκί, άνθρωποι δεν ήθελαν να βρίσκονται εδώ» λέει στοχαστικά η κ. Ασμενιάδου. Και τελικά άνθρωποι ξένοι που βρέθηκαν στο νησί της Λέρου εξ ανάγκης δημιούργησαν κάτι μοναδικό, κάτι που ανέδειξε μία επίσης ξένη για τη Λέρο σκηνοθέτης, για να το αφήνει η Πολιτεία να καταστρέφεται μέρα τη μέρα, υποκύπτοντας στο αμείλικτο πέρασμα του χρόνου.

(Φωτογραφίες: Αναστάσης Αγάθος)
















ΣΧΟΛΙΑ (14)

Μετανάστης

Απορώ γιατί εκπλήσσεστε, σε όλες τις αραβικές χώρες αυτο δεν γίνεται?

Γιαννης

Ετυχε να βρεθω στο νησι της Λερου πριν 4 χρονια. Το Λακκι πραγματικα σε αφηνει αφωνο με τα κτιρια του, βλεπεις ιστορια μπροστα σου. Θα επρεπε να ειναι ενα κοσμημα οπως γρφαει το αρθρο και αντ αυτου βλεπεις παντου την αδιαφορια του νεοελληνα. απορω με τους ντοπιους τοσα χρονια πως δεν εχουν κανει τιποτε να προβαλλουν αυτον τον ιστορικό τοπο. Και δεν ειναι μόνο το Λακκι, ολοκληρο το νησι εχει τεραστια ιστορια ειδικα σε οτι εχει να κανει με τον δευτερο παγκοσμιο πολεμο. Μια μικρογραφια της Ελλαδας. Που θα μπορουσε να ειχε φτασει και που βρισκεται. Μακαρι να διαβαζαν στο υπουργειο Πολιτισμου αυτο το αρθρο, μακαρι καποιος σημαντικός ξενος να περναγε απο το νησι, πολλά τα μακαρι που μαζευονται. οτι καλο εχουμε το καιμε. Κριμα. με αυτο που διαβασα σημερα θυμηθηκα οσα ειχα νιωσει οταν ειχα βρεθει στο κατα τ αλλα πολυ ομορφη νησι της Λερου

lillolallo

https://www.ft.com/content/54ab88f0-6538-11e7-8526-7b38dcaef614

www

παλι καλα που περασαν οι ιταλοι απο τα δωδεκανησα κ αφησαν το στιγμα τους στην αρχιτεκτονική. τα παραδειγματα πολλα, λερος , ροδος , κως, καλυμνος, πατμος , η αισθητικη των ελληνων ειναι 4 κολωνες , πλακα, πιλοτή, και τα σιδερα να αιωρούνται στην πλακα για το πανωσήκωμα. ελληνες=γυφτοι τουρκαλβανοι

123

μιλας την αλήθεια για τους ντοπιους .... ελληνες μονο γιατι γεννηθηκαμε εδω ... κατόνομα ... καμιά σχέση με τους προγονους .....

Ρε έξω από 'δω!!

Βγάλαν γλώσσα και τα τηγανοκέφαλα!

Μογγόλοι

Οι Μογγόλοι ψηφοφόροι του Τσίπρα δεν καταλαβαίνουν από αρχιτεκτονική. Σκηνές, τσιμεντόλιθοι, μπάζα, σκουπίδια, γκραφίτι, σφυροδρέπανα, αυτή είναι η αισθητική των ψηφοφόρων Τσίπρα.

ΠΑΝΟΣ

ΦΙΛΕ ΜΟΥ ΚΑΛΕ, ΠΗΓΑΙΝΩ ΣΤΗ ΛΕΡΟ ΕΔΩ ΚΑΙ 20 ΧΡΟΝΙΑ. Η ΕΙΚΟΝΑ ΗΤΑΝ ΚΑΙ ΕΙΝΑΙ ΑΥΤΗ ΠΟΥ ΒΛΕΠΕΙΣ ΑΠΟ ΤΟΤΕ.ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΘΕΜΑ ΣΥΡΙΖΑ Η ΝΔ Η ΠΑΣΟΚ. ΕΙΝΑΙ ΘΕΜΑ ΜΙΑΣ ΑΝΑΡΧΗΣ ΝΟΟΤΡΟΠΙΑΣ ΠΟΥ ΕΧΟΥΜΕ ΣΑΝ ΛΑΟΣ.ΜΑΣ ΧΑΡΙΖΟΥΝΕ ΓΑΙΔΑΡΟ ΚΑΙ ΤΟΝ ΚΟΙΤΑΜΕ ΣΤΑ ΔΟΝΤΙΑ.ΤΟ ΦΡΑΓΜΑ ΣΤΟ ΝΗΣΙ ,ΞΕΚΙΝΗΣΕ ΠΡΙΝ ΑΠΟ 15 ΧΡΟΝΙΑ ΚΑΙ ΑΚΟΜΑ ΝΕΡΟ ΔΕΝ ΕΧΟΥΝ !!ΤΑ ΛΕΦΤΑ ΦΑΓΩΘΗΚΑΝΕ ΚΑΙ ΕΧΕΙ ΜΕΙΝΕΙ ΣΤΗ ΜΕΣΗ Η ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΤΟΥ.ΚΑΙ ΝΑΙ. ΦΤΑΙΕΙ ΚΑΙ Ο ΣΥΡΙΖΑ ΚΑΙ Η ΝΔ ΚΑΙ ΤΟ ΠΑΣΟΚ ,ΜΕ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΕΣ ΟΜΩΣ ΕΥΘΥΝΕΣ ΣΤΟΥΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥΣ ΑΡΧΟΝΤΕΣ......ΑΡΑ ΛΟΙΠΟΝ ΑΣ ΚΑΝΟΥΜΕ ΑΝΤΙΠΟΛΙΤΕΥΣΗ ΑΛΛΑ ΣΩΣΤΗ ΓΙΑΤΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΠΟΥ ΔΕΝ ΞΕΡΕΙ ΣΕ ΠΙΣΤΕΥΕΙ ,ΕΓΩ ΟΜΩΣ ΞΕΡΩ ΟΤΙ ΛΕΣ ΑΡΛΟΥΜΠΕΣ ΚΑΙ ΑΣ ΕΙΜΑΙ ΚΑΙ ΕΓΩ ΔΕΞΙΟΥΛΗΣ

Nick

Μπράβο για τον πολιτισμένο κ μεστό τρόπο απάντησης σου! Εύγε!

Συμφωνώ

Μαζί σου και με τοv www.

Ελλη

Κάτι τετοια σχολια διαβάζω και παίρνω μία ελπίδα

μαρια

Πες τα πες τα κι ας μη γίνει τίποτα.. Τσάο

GV

Τόσα χρονια ξέραμε ότι εχουμε ενα δημόσιο τομέα απο πίσω μας να μας προσκαλεί (να νε καλα ο Ανδρέας και οι μετέπειτα ) , στη λερο αυτο κανεις δε το ξεχνάει και οι περισσότεροι γίνονται δημόσιοι υπάλληλοι σε νοσοκομείο ή στο ψυχιατριο ή σε κάποιο δημοτικό οργανισμό . Εγω δεν απορώ καθολου γιατί ειναι ετσι ρημαγμένα τα ιταλικά κτήρια , διοτι ξερω ότι ειναι λίγοι αυτη που θα το παλέψουν στον ιδιωτικό τομέα και θα φτιάξουν κατι απο την αρχή . Παραληλα εκει ο Δήμος ξέρει να κλείνει μεγάλο συμφωνίες για προέκταση του αεροδρόμιο (1,5εκ) και αγκυροβόλιο σε ενα μέρος του νησιού (1,5εκ) ,το πολυ πολυ να μείνουν μισά τα έργα γιατί θα ψιλοφανε απο λιγο όπως εγινε και στο φράγμα . Περα απο αυτα το νησι ειναι όμορφο με ωραίες παραλίες και με μεγάλη ιστορία και προσιτό απο θέμα κόστους ακτοπλοϊκών , διαμονής και διατροφής .Για αυτον που δε εχει επιλέξει που θα παει , του το συνιστώ

mm

όπως λέει και ένα παλιό ανέκδοτο με εργολάβο που έφερε ξένο στη βίλα του να του δείξει την εθνική οδό. Και τον ρώτησε ο ξένος: Πού είναι η εθνική οδός;; Και είπε ο εργολάβος: Μα κάθεσαι πάνω της!

ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΣΧΟΛΙΟΥ
Απομένουν χαρακτήρες
* Υποχρεωτικά πεδία

Δείτε Επίσης

Kalogeros_m

Πυρσοί και φάροι από το μυθικά χρόνια ως τον Μεσαίωνα – Η εξέλιξη των φάρων από τον 18ο αιώνα ως τις μέρες μας – Το ελληνικό φαρικό δίκτυο – Μερικοί ξεχωριστοί ελληνικοί φάροι.

palia-athina_main01

«Αν βρίσκονταν κανένας πριν λίγα χρόνια που να μας έλεγε ότι στην Αθήνα, την Αθήνα του μόνιππου και της καρότσας, θα κυκλοφορούσανε σε λίγο τόσες χιλιάδες αυτοκίνητα, ασφαλώς και μ’ όλο μας το δίκηο θα τον θεωρούσαμε τρελλό.

4
ellines_logioi_arthro

Οι πρώτοι Έλληνες λόγιοι μοναχοί στη Δύση (8ος αι.) - Από τον 14ο αιώνα εώς την άλωση της Πόλης - Έλληνες λόγιοι στη Δύση μετά την άλωση και η μεγάλη συμβολή τους στην Αναγέννηση - Πλατωνισμός και Αριστοτελισμός

10
aloga

Πετρόχτιστα αρχοντικά, λιθόστρωτα καλντερίμια, βυζαντινές εκκλησίες, ένα φράγκικο κάστρο, ποτάμια και γεφύρια συνθέτουν στις πλαγιές της Αρκαδίας ένα από τα ομορφότερα ελληνικά χωριά, την Καρύταινα, το χωριό του Πεντοχίλιαρου.

fdrfrw

Τι είναι η ευγονική – Από τον Francis Galton ως την ταύτιση της ευγονικής με τον ναζισμό – Η φυλετική υγιεινή-Οι Έλληνες ευγονιστές: Ι. Κούμαρης, Σ. Τσουρουκτσόγλου, Ν. Λούρος κ.ά. – Οι ακραίες και απαράδεκτες απόψεις επιστημόνων για ορισμένες κοινωνικές ομάδες

22