Υπάρχουν ομάδες που έγραψαν την ιστορία του ποδοσφαίρου κατακτώντας πρωταθλήματα, σηκώνοντας ευρωπαϊκά τρόπαια και δημιουργώντας στρατιές οπαδών σε κάθε γωνιά του κόσμου.
Υπάρχει, όμως, και μία που το έκανε με έναν εντελώς διαφορετικό τρόπο. Χωρίς να χρειαστεί να κατακτήσει την κορυφή, χωρίς να γεμίσει τις τροπαιοθήκες της με τίτλους και χωρίς να μετατραπεί σε ένα από τα μεγάλα ποδοσφαιρικά μεγαθήρια.
Η
Σέφιλντ είναι κάτι περισσότερο από μια ομάδα. Είναι ένα ζωντανό κομμάτι της ιστορίας του ποδοσφαίρου. Στις 24 Οκτωβρίου 1857, πριν από 169 χρόνια, γεννήθηκε στο Σέφιλντ της Αγγλίας ένας σύλλογος που έμελλε να μείνει στην αιωνιότητα ως ο αρχαιότερος ποδοσφαιρικός οργανισμός στον κόσμο.
Σήμερα, το όνομά της δεν βρίσκεται στην ίδια συζήτηση με εκείνα της
Ρεάλ Μαδρίτης, της Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ ή της Λίβερπουλ. Η
Σέφιλντ, όμως, έχει κάτι που καμία από αυτές δεν μπορεί να διεκδικήσει. Ήταν εκεί όταν το ποδόσφαιρο έκανε τα πρώτα του βήματα.
Η αρχή μιας ιστορίας που άλλαξε το ποδόσφαιρο
Για να καταλάβει κανείς τη σημασία της
Σέφιλντ FC, πρέπει να γυρίσει τον χρόνο πίσω, σε μια εποχή που το ποδόσφαιρο δεν είχε ακόμη τη μορφή που γνωρίζουμε σήμερα. Δεν υπήρχαν παγκόσμιες διοργανώσεις, τηλεοπτικές μεταδόσεις, εκατομμύρια ευρώ και αστέρες που κυριαρχούσαν στα πρωτοσέλιδα. Υπήρχε μόνο η επιθυμία ανθρώπων να παίξουν με μια μπάλα και να αναμετρηθούν μέσα από ένα παιχνίδι που σταδιακά θα αποκτούσε τους δικούς του κανόνες.
Η ιστορία του συλλόγου είχε αρχίσει να διαμορφώνεται ήδη από το 1855, όταν μέλη μιας τοπικής ομάδας κρίκετ στο Σέφιλντ άρχισαν να παίζουν ποδόσφαιρο. Δύο χρόνια αργότερα, στις
24 Οκτωβρίου 1857, ο Ναθαναήλ Κρέσγουικ και ο Γουίλιαμ Πρεστ προχώρησαν στην ίδρυση της Σέφιλντ FC.
Οι δύο ιδρυτές δεν δημιούργησαν απλώς μια ποδοσφαιρική ομάδα. Συνέβαλαν και στην οργάνωση του ίδιου του παιχνιδιού, καταρτίζοντας τους περίφημους
«Κανόνες του Σέφιλντ» (Sheffield Rules). Σε μια εποχή κατά την οποία δεν υπήρχε ενιαίος κανονισμός, οι συγκεκριμένοι κανόνες αποτέλεσαν ένα από τα σημαντικότερα πρώιμα συστήματα οργάνωσης του ποδοσφαίρου.
Το παιχνίδι βρισκόταν ακόμη στα πρώτα του βήματα και οι διαφορές ανάμεσα στους κανονισμούς των ομάδων ήταν μεγάλες. Η Σέφιλντ FC, ωστόσο, είχε ήδη αρχίσει να διαμορφώνει ένα πλαίσιο που θα επηρέαζε την εξέλιξη του αθλήματος.
Και κάπως έτσι, μια ομάδα που γεννήθηκε πριν από σχεδόν 170 χρόνια έγινε μέρος της ιστορίας ενός παιχνιδιού που σήμερα ενώνει εκατομμύρια ανθρώπους.
Από τους «παντρεμένους εναντίον ανύπαντρων» στο πρώτο μεγάλο ντέρμπι
Τα πρώτα χρόνια της
Σέφιλντ FC είχαν ελάχιστη σχέση με το σύγχρονο ποδόσφαιρο. Τα μέλη του συλλόγου διοργάνωναν αγώνες μεταξύ τους, χωρίζοντας τους παίκτες σε ομάδες με ευφάνταστους τρόπους. «Παντρεμένοι εναντίον ανύπαντρων» ή «επαγγελματίες εναντίον των υπολοίπων» ήταν μερικά από τα ζευγάρια που έδιναν ζωή στις πρώτες ποδοσφαιρικές αναμετρήσεις.
Το 1860 γεννήθηκε ένας ακόμη σύλλογος της περιοχής, η
Hallam FC, και έναν χρόνο αργότερα οι δύο ομάδες συναντήθηκαν για πρώτη φορά. Έτσι ξεκίνησε μια αντιπαλότητα που συνεχίζεται μέχρι σήμερα και θεωρείται η αρχαιότερη διαρκής τοπική ποδοσφαιρική αντιπαλότητα στον κόσμο.
Το Sheffield derby δεν απέκτησε ποτέ την παγκόσμια εμπορική λάμψη άλλων μεγάλων αναμετρήσεων. Η ιστορική του αξία, όμως, είναι ανεκτίμητη, καθώς συνδέεται με τα πρώτα οργανωμένα χρόνια του ποδοσφαίρου.
Η άρνηση που την κράτησε μακριά από την κορυφή
Η εξέλιξη του ποδοσφαίρου έφερε μαζί της μεγάλες αλλαγές. Το 1863 ιδρύθηκε η Αγγλική Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία (FA), επιχειρώντας να καθιερώσει ενιαίους κανόνες για το άθλημα. Η Σέφιλντ FC συνέχισε για αρκετά χρόνια να χρησιμοποιεί τους δικούς της κανονισμούς, προτού αποδεχθεί το κοινό πλαίσιο το 1878.
Η σημαντικότερη καμπή, ωστόσο, ήρθε το 1885, όταν καθιερώθηκε επίσημα ο επαγγελματισμός στο αγγλικό ποδόσφαιρο. Εκεί άρχισε να διαμορφώνεται η απόσταση ανάμεσα στη Σέφιλντ FC και στους συλλόγους που είχαν τη δυνατότητα να επενδύσουν σε επαγγελματίες ποδοσφαιριστές. Η ομάδα του Σέφιλντ παρέμεινε πιστή στον ερασιτεχνικό χαρακτήρα της, την ώρα που το άθλημα γινόταν όλο και πιο ανταγωνιστικό και απαιτητικό.
Η επιλογή αυτή είχε συνέπειες. Σύλλογοι όπως η Άστον Βίλα, η Νότιγχαμ Φόρεστ και η Νοτς Κάουντι μπορούσαν πλέον να στηρίζονται σε ποδοσφαιριστές που αμείβονταν για τις υπηρεσίες τους. Η Σέφιλντ FC δυσκολεύτηκε να ακολουθήσει τον ρυθμό τους και σταδιακά απομακρύνθηκε από το προσκήνιο του κορυφαίου αγγλικού ποδοσφαίρου.
Το 1904 κατέκτησε το FA Amateur Cup, το οποίο είχε καθιερωθεί έπειτα από πρόταση για τη δημιουργία μιας διοργάνωσης ειδικά για ερασιτεχνικούς συλλόγους. Το τρόπαιο αυτό αποτελεί το σημαντικότερο εθνικό κύπελλο στην ιστορία της.
Η Σέφιλντ FC δεν επέλεξε τον δρόμο που θα μπορούσε να την οδηγήσει σε μεγαλύτερη αγωνιστική προβολή. Και μπορεί να έχασε την ευκαιρία να γίνει ένα από τα μεγάλα ονόματα του επαγγελματικού ποδοσφαίρου, όμως διατήρησε μια ταυτότητα που παραμένει αναπόσπαστο κομμάτι της ιστορίας της.
Μια πορεία μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας
Για δεκαετίες, η Σέφιλντ FC συνέχισε να αγωνίζεται στις χαμηλότερες κατηγορίες του αγγλικού ποδοσφαίρου. Συμμετείχε στην Yorkshire League από το 1949 έως το 1982, ενώ στη συνέχεια αγωνίστηκε στη Northern Counties East League, κατακτώντας δύο φορές τον τίτλο της πρώτης κατηγορίας, τις σεζόν 1988-89 και 1990-91.
Αργότερα, βρέθηκε στη Northern Premier League, φτάνοντας τη σεζόν 2006-07 στη δεύτερη θέση της Premier Division. Η συγκεκριμένη επίδοση αποτέλεσε ένα από τα σημαντικότερα αγωνιστικά επιτεύγματα της σύγχρονης ιστορίας της.
Την ίδια στιγμή, η πόλη του Σέφιλντ είχε αποκτήσει δύο άλλους συλλόγους που έγιναν πολύ πιο γνωστοί στο ευρύ κοινό: τη Sheffield Wednesday και τη Sheffield United. Οι δύο ομάδες γνώρισαν περιόδους παρουσίας στις κορυφαίες κατηγορίες και απέκτησαν μεγαλύτερη δημοσιότητα, αφήνοντας την ιστορική Sheffield FC μακριά από τη λάμψη των μεγάλων γηπέδων.
Η αναγνώριση από τη FIFA και το μήνυμα του Πελέ
Η ιστορική σημασία της Sheffield FC αναγνωρίστηκε και σε διεθνές επίπεδο. Ο σύλλογος έχει τιμηθεί από τη FIFA με το Order of Merit, μια διάκριση που έχει απονεμηθεί σε ελάχιστους ποδοσφαιρικούς οργανισμούς. Μεταξύ εκείνων που έχουν λάβει την ίδια τιμή βρίσκεται και η Ρεάλ Μαδρίτης, για τη δική της ξεχωριστή προσφορά στο άθλημα.
Το 2007, όταν η Σέφιλντ FC γιόρτασε τα 150 χρόνια από την ίδρυσή της, το ενδιαφέρον για την ιστορία της αναζωπυρώθηκε. Ανάμεσα στις προσωπικότητες που συνδέθηκαν με τους εορτασμούς ήταν και ο Πελέ, ένας από τους μεγαλύτερους ποδοσφαιριστές όλων των εποχών.
Η φράση που αποδίδεται στον Βραζιλιάνο θρύλο κατά την επίσκεψή του στον σύλλογο αποτυπώνει με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο τη σημασία της ιστορικής του κληρονομιάς: «Χωρίς τη Sheffield FC, δεν θα υπήρχα εγώ».
Ανεξάρτητα από το πόσο μακριά έχει φτάσει αγωνιστικά, η Σέφιλντ FC αποτελεί ένα σημείο αναφοράς για κάθε συζήτηση γύρω από τις ρίζες του ποδοσφαίρου.
Το μέλλον μιας ομάδας που δεν θέλει να ξεχάσει το παρελθόν της
Η πρόκληση για τη Σέφιλντ FC στον σύγχρονο ποδοσφαιρικό κόσμο είναι διαφορετική από εκείνη των μεγάλων συλλόγων. Δεν αφορά μόνο την αγωνιστική άνοδο, αλλά και τη διατήρηση μιας ιστορικής ταυτότητας που δεν έχει την προβολή που θα μπορούσε να έχει.
Οι πρωτοβουλίες για την ανάδειξη της κληρονομιάς της, από την παραγωγή ντοκιμαντέρ μέχρι την εξερεύνηση νέων μορφών παρουσίας στον χώρο της ψυχαγωγίας και των esports, αποτελούν προσπάθειες να έρθει η ιστορία του συλλόγου πιο κοντά στις νεότερες γενιές.
Το ζητούμενο είναι να γίνει γνωστό σε περισσότερο κόσμο ότι το ποδόσφαιρο δεν ξεκίνησε με τα τηλεοπτικά συμβόλαια, τα κατάμεστα σύγχρονα γήπεδα και τις μεταγραφές εκατοντάδων εκατομμυρίων. Πριν από όλα αυτά, υπήρχαν άνθρωποι που θέλησαν να οργανώσουν ένα παιχνίδι και να του δώσουν κανόνες. Και ανάμεσα στους πρώτους που το έκαναν βρίσκονταν οι ιδρυτές της Σέφιλντ FC.
24 Οκτωβρίου 1857: Η ημερομηνία που δεν πρέπει να ξεχαστεί
Στις 24 Οκτωβρίου 1857 δεν γεννήθηκε απλώς ένας ακόμη ποδοσφαιρικός σύλλογος. Μπήκε ένα από τα πρώτα θεμέλια ενός αθλήματος που θα εξελισσόταν σε παγκόσμιο φαινόμενο.
Η Σέφιλντ FC μπορεί να μην έφτασε ποτέ στα επίπεδα της Ρεάλ Μαδρίτης, της Μπαρτσελόνα ή της Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ. Δεν έζησε τις μεγάλες ευρωπαϊκές βραδιές που ονειρεύονται εκατομμύρια φίλαθλοι και δεν απέκτησε την εμπορική δύναμη των σύγχρονων ποδοσφαιρικών κολοσσών.
Έχει, όμως, τη δική της μοναδική θέση στην ιστορία. Είναι η ομάδα που θυμίζει σε όλους ότι πριν από τις επιτυχίες, τα τρόπαια και τη δόξα, υπήρχε το ίδιο το παιχνίδι και όσο η μπάλα θα κυλά στα γήπεδα όλου του κόσμου, το όνομα της Σέφιλντ FC θα παραμένει συνδεδεμένο με τις απαρχές του ποδοσφαίρου.