Τα επόμενα βήματα Τσίπρα στο δρόμο για την ίδρυση κόμματος - Αναγνώστες βρήκε, τώρα ψάχνει για ψηφοφόρους
Η παρουσίαση της «Ιθάκης» στο «Παλλάς», στην επέτειο των Δεκεμβριανών, σηματοδοτεί το επόμενο βήμα του Αλέξη Τσίπρα -Τώρα, όμως, αρχίζουν τα δύσκολα, καθώς καλείται να αφήσει το... rebranding και να παρουσιάσει συνεργάτες και πρόγραμμα στους πολίτες
Απαγορεύεται από το δίκαιο της Πνευμ. Ιδιοκτησίας η καθ΄οιονδήποτε τρόπο παράνομη χρήση/ιδιοποίηση του παρόντος, με βαρύτατες αστικές και ποινικές κυρώσεις για τον παραβάτη
Ο καλύτερος τρόπος για να αξιολογείς μια ηγεσία είναι να διερωτάσαι τι σφάλματα είναι ικανοί να κάνουν, έλεγε ο Καρλ Πόπερ. Αν λοιπόν κάποιος θέλει να ασκήσει σοβαρή κριτική στον Αλέξη Τσίπρα για τα γραφόμενά του στην «Ιθάκη»είναι όχι για το αν καταχεριάζει τον Πολάκη ή εξευτελίζει τον Βαρουφάκη και διακωμωδεί τον Κασσελάκη, αλλά αν ο πρώην πρωθυπουργός από τον τρόπο που προσεγγίζει τα γεγονότα, στα οποία πρωταγωνίστησε είτε ως πρωθυπουργός, είτε ως αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης, είτε ακόμη και ως διοικητής του κόμματός του, δείχνει να έμαθε από τα λάθη του παρελθόντος και δεν θα τα επαναλάβει.
Αν αληθεύουν οι χαρακτηρισμοί για τη συμπεριφορά και τη δράση της Ζωής Κωνσταντοπούλου και του Παναγιώτη Λαφαζάνη, μικρή σημασία έχει. Περισσότερο αφορούν τους ίδιους και τη σχέση τους με τον Τσίπρα και δεν αποδεικνύουν ότι ο Αλέξης χωρίς αυτούς, τους οποίους ο ίδιος επέλεξε, θα είχε πετύχει ή πρόκειται να πετύχει στο μέλλον επειδή συμπαραστάτες στη νέα του πορεία θα είναι ο Μαραντζίδης, ο Παπαγιαννίδης, ο Κανούλας και η Βανέσσα Κατσαρδή.
Ο Τσίπρας, μετά τον δίχρονο αναστοχασμό και σύμφωνα με τα λεγόμενα όσων συνομιλούν μαζί του, «δεν είναι ικανός να κάνει σφάλματα» αντίστοιχα με αυτά της συγκυβέρνησης με τον πούρο δεξιό Πάνο Καμμένο που ευτέλισαν την Αριστερά, που δημιούργησαν εμφυλιοπολεμικό κλίμα στην Κεντροαριστερά με τις οξείες επιθέσεις και τους απαξιωτικούς χαρακτηρισμούς στο ΠΑΣΟΚ και τον Γιώργο Παπανδρέου και, το κυριότερο, οδήγησαν τη χώρα σε ένα τρίτο μνημόνιο με όλα τα συμπαρομαρτούντα. Σίγουρα, η ίδρυση του Ινστιτούτου του και οι εκδηλώσεις που έκανε, οι συνεντεύξεις που έδωσε σε ξένα Μέσα, οι διεθνείς επαφές που είχε, οι επισκέψεις σε Χάρβαρντ και Σορβόνη, η παραίτηση από το βουλευτικό αξίωμα και η συγγραφή του βιβλίου του δείχνουν ότι ο Αλέξης όντως το ’χει πάρει αλλιώς και στις επόμενες εκλογές ο φορέας του οποίου θα ηγείται θα παρουσιάσει ένα ρεαλιστικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων και όχι ριζικών -εν πολλοίς και ανεφάρμοστων- αλλαγών. Κοινωνική δικαιοσύνη
Η Αριστερά της νέας εποχής θα πρέπει, κατά τον Τσίπρα, να έχει ως σημαία της την «κοινωνική δικαιοσύνη», να εγγυάται με «συγκεκριμένες πολιτικές και στοχευμένα μέτρα την κοινωνική συνοχή», «να προστατεύει τους παραγωγούς πλούτου», να δώσει «προοδευτικό περιεχόμενο στην ανθρώπινη ασφάλεια», να βρει «ισορροπία στο προσφυγικό πρόβλημα ώστε να μην προστατεύονται μόνο τα ανθρώπινα δικαιώματα, αλλά και τα σύνορα της χώρας», να φέρει στο προσκήνιο αξίες όπως η «παγκόσμια και περιφερειακή ειρήνη», να προτάξει τη σημασία της «κρατικής ανθεκτικότητας, της επιστημονικής τεκμηρίωσης και των αποτελεσματικών πολιτικών για να αντιμετωπιστούν η κλιματική κρίση, οι μεταναστευτικές ροές και οι πανδημίες», να έχει ως προμετωπίδα της τη «μείωση των ανισοτήτων και τη φορολόγηση του μεγάλου πλούτου» και να πρωτοστατήσει στη συγκρότηση μιας «Διεθνούς κατά της Ακροδεξιάς, του εθνικισμού, του αυταρχισμού, του μίσους και του φασισμού και υπέρ της Δημοκρατίας». Νέος πατριωτισμός και νέος διεθνισμός θα είναι ουσιαστικά το περιεχόμενο της ομιλίας του Τσίπρα στην παρουσίαση του βιβλίου του. Και φυσικά, όχι μόνο διεθνώς αλλά και στα καθ’ ημάς για την Αριστερά, όπως θα πει, «είναι κρίσιμο το ζήτημα των συμμαχιών και της συμπόρευσης». Αυτό λοιπόν που χρειάζεται η χώρα και η δημοκρατική και προοδευτική αντιπολίτευση και το οποίο θα αποτελεί προτεραιότητα του φορέα που θα ιδρύσει ο Τσίπρας είναι «μια ηθική, κοινωνική και πολιτική πρωτοβουλία, ένα νέο κοινωνικό και πολιτικό κύμα που θα συνενώσει αποτελεσματικά τα πολύχρωμα κινήματα αντίστασης και με πυξίδα τις ανάγκες της πατρίδας θα δώσει κίνητρο, έμπνευση, εναλλακτική στους κουρασμένους πολίτες».
Και αν αναρωτιέστε για τον κατηγορηματικό τρόπο με τον οποίο αναφερόμαστε στο κόμμα, στον πολιτικό φορέα που θα ιδρύσει ο Τσίπρας, είναι επειδή ο Αλέξης διέβη τελικά τον Ρουβίκωνα και δηλώνει έτοιμος να συγκρουστεί με τον Μητσοτάκη προκειμένου να υπάρξει πολιτική αλλαγή που, σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, αποτελεί πλειοψηφικό αίτημα της κοινωνίας και το οποίο το ΠΑΣΟΚ του Νίκου Ανδρουλάκη και τα κόμματα της αριστερής αντιπολίτευσης δεν μπορούν να πραγματώσουν. Εξάλλου, ο Τσίπρας αποφάσισε να διεκδικήσει εκ νέου ρόλο πρωταγωνιστή στο πολιτικό παιχνίδι επειδή υπάρχει κενό στην αντιπολίτευση. Αν δεν υπήρχε κενό ο Τσίπρας θα συνέχιζε να ασχολείται, ως βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ, με το Συμβούλιο της Ευρώπης.
Αν ο Ανδρουλάκης μπορούσε να αυξήσει κατά πολύ τα ποσοστά του ΠΑΣΟΚ, να το πάει, ας πούμε, στην περιοχή του 20% και να μειώσει σημαντικά τη διαφορά από τη Ν.Δ. σε τέσσερις-πέντε μονάδες ώστε οι επικείμενες εκλογές να είναι ντέρμπι -αν όχι της μιας ψήφου, αλλά του στατιστικού λάθους- τότε ο Τσίπρας θα συνέχιζε να πίνει την μπίρα του στο Στρασβούργο και να συζητά με τον Τούμπουρο και άλλους φίλους του για το μέλλον του Παναθηναϊκού στο Πρωτάθλημα και το Europa League. Δυστυχώς για το ΠΑΣΟΚ, ο Ανδρουλάκης δίνει την εντύπωση ότι είναι ο χορηγός του Τσίπρα. Μάλιστα, δεν θα πρέπει να αποκλείσουμε την πιθανότητα η Χαριλάου Τρικούπη να χάσει και τη δεύτερη θέση αν οι δημοσκοπήσεις, όταν ανακοινωθεί το κόμμα Τσίπρα, δείξουν ότι αυτός που μπορεί στις εκλογές -αν όχι στις πρώτες, στις δεύτερες- να αμφισβητήσει τον Μητσοτάκη είναι ο Αλέξης και όχι ο Νίκος.
Κλείσιμο
Ο Τσίπρας επιστρέφει επειδή υπάρχει κενό στην αντιπολίτευση, κενό που ο Ανδρουλάκης, ο Φάμελλος, ο Χαρίτσης και οι υπόλοιποι αρχηγοί των κομμάτων της αντιπολίτευσης δεν μπορούν να καλύψουν. Το πράγμα είναι τόσο απλό όσο απλό είναι και το κόμμα του Τσίπρα. «Το κόμμα ουσιαστικά έχει γίνει και το μόνο που απομένει», μας λέει ένας εκ των πλέον σοβαρών συνομιλητών του Αλέξη, «είναι ο χρόνος που θα ανακοινωθεί».
Ως προς τον χρόνο των επίσημων ανακοινώσεων, υπάρχουν δύο γνώμες. Η μία που υποστηρίζει πως δεν πρέπει να καθυστερήσει και θεωρεί τον Μάρτιο ως το απώτατο χρονικό σημείο. «Αλέξη, τώρα πρέπει να καβαλήσεις το κύμα της αμφισβήτησης της κυβέρνησης και της ανημπόριας της αντιπολίτευσης ώστε να το κατευθύνεις εκεί που εσύ θέλεις», του λένε οι οπαδοί τού... γοργόν και χάριν έχει. Και συμπληρώνουν: «Αν καθυστερήσεις μπορεί το κύμα να ξεθυμάνει αν ο Μητσοτάκης λάβει φιλολαϊκά μέτρα ή να αλλάξει κατεύθυνση αν προστεθούν κι άλλοι σέρφερ (Σαμαράς, Καρυστιανού) στον κομματικό ανταγωνισμό ή αν κάποιοι άλλοι βελτιωθούν».
Και η άλλη που θεωρεί ότι ο Τσίπρας δεν πρέπει να βιαστεί, όχι μόνο επειδή υπάρχει αρκετός χρόνος μέχρι τις εκλογές και μπορεί μέχρι την άνοιξη του 2027 να έχουν αλλάξει δραματικά οι συνθήκες, αλλά και επειδή πρέπει το rebranding να ολοκληρωθεί αφενός με τις παρουσιάσεις του βιβλίου στην περιφέρεια (Θεσσαλονίκη, Πάτρα, Ηράκλειο, Γιάννενα και αλλού) και αφετέρου με την «πορεία στον λαό», όπως άλλωστε την είχε προαναγγείλει ο Τσίπρας παραιτούμενος του βουλευτικού αξιώματος. Και την οποία αναμένεται να επαναλάβει στο «Παλλάς» την Τετάρτη. «Πιστεύω στη βούληση και τις πράξεις των πολλών. Με αυτούς, τις ανάγκες και τις ελπίδες τους, είμαι αποφασισμένος να συναντηθώ» είναι η απάντηση που δίνει σε όλους ο πρώην πρωθυπουργός, όταν τον ρωτούν τι θα κάνει και αν πρόκειται να διασπάσει τα υφιστάμενα κόμματα ή να στρατολογήσει βουλευτές και στελέχη από τον ΣΥΡΙΖΑ, τη Νέα Αριστερά ή ακόμη και το ΠΑΣΟΚ.
Προσπάθεια απαξίωσης
Σίγουρα δεν πρόκειται να συμπορευθεί με εκείνους για τους οποίους λέει τα χειρότερα στο βιβλίο του, δηλαδή τους Βαρουφάκη, Κασσελάκη, Λαφαζάνη και Ζωή Κωνσταντοπούλου. Εξυπακούεται ότι ο Τσίπρας ρίχνοντας το ανάθεμα σε αυτούς ελπίζει πως θα τους απαξιώσει στους οπαδούς τους και θα καταφέρει να δέσει στο δικό του άρμα ένα σημαντικό ποσοστό από το περίπου 12% που θα αθροίζουν τα κόμματά τους στις δημοσκοπήσεις. Το ίδιο ισχύει και για τον Πολάκη, που έχει απήχηση στους σκληρούς της Κουμουνδούρου. Εξάλλου, για να ξεπεράσει το ΠΑΣΟΚ και να έρθει δεύτερο κόμμα στις εκλογές, όπως είναι με τα σημερινά δεδομένα ο στόχος του, δεν αρκούν τα ποσοστά του ΣΥΡΙΖΑ και της Νέας Αριστεράς, χρειάζεται να πάρει όσο το δυνατόν περισσότερους από τους ψηφοφόρους αφενός των κομμάτων που ξεπήδησαν από τη μήτρα του ΣΥΡΙΖΑ και αφετέρου από αυτούς που «κουράστηκαν και γύρισαν στο σπίτι», αλλά και από το ΠΑΣΟΚ, το οποίο, υπό την ηγεσία του Νίκου Ανδρουλάκη, επιδεικνύει μια ανεξήγητη φοβικότητα στο να ηγηθεί, ως αξιωματική αντιπολίτευση που είναι, της πολιτικής και εκλογικής συμμαχίας που θα αμφισβητήσει αποτελεσματικά την ηγεμονία της δεξιάς διακυβέρνησης.
Δεν είναι τυχαίο ότι ο επικεφαλής της Χαριλάου Τρικούπη χρειάστηκε να πιεστεί αρκετά από τους συνεργάτες του, αλλά και τον Αλέξη Χαρίτση, για να συμμετάσχει -έστω και με μαγνητοσκοπημένο μήνυμα- στην πρόβα τζενεράλε της αντιπολιτευτικής συμμαχίας, που έγινε πριν από μερικές ημέρες στο «Σεράφειο» του Δήμου Αθηναίων, και στην οποία, εκτός των Φάμελλου και Χαρίτση, συμμετείχαν και ο γραμματέας του «Κόσμος» Πέτρος Κόκκαλης, αλλά και ο δήμαρχος Χάρης Δούκας, ο οποίος σε αντίθεση με τον Ανδρουλάκη βλέπει θετικά τη συνεργασία των προοδευτικών δυνάμεων για να αλλάξει χέρια το γκουβέρνο. Αλλωστε, με αυτή την τακτική, της προοδευτικής συνεργασίας, κατάφερε και ο ίδιος να κερδίσει τον μεγαλύτερο δήμο της χώρας. Φυσικά δεν αρκεί, ενδεχομένως να είναι και ολέθριο λάθος, η απλή συγκόλληση των κομμάτων και η εξ ανάγκης συνεργασία («να φύγει πάση θυσία ο Μητσοτάκης»), όπως θέλουν ορισμένοι της αντιδεξιάς αντιπολίτευσης. Οπως λέει στους συνομιλητές του ο Τσίπρας, «τη σήμερον ημέρα δεν χρειάζονται Μεσσίες. Ούτε εγώ είμαι Μεσσίας. Και εγώ και όλοι μας θα κριθούμε από τρία πράγματα. Πρώτον, από την ικανότητά μας να παρουσιάσουμε ένα εναλλακτικό πρόγραμμα εξουσίας που θα το ενστερνιστούν οι πολίτες. Δεύτερον, από την κοινωνική συμμαχία που θα στηρίξει αυτό το πρόγραμμα. Και τρίτον, από την ηγετική κυβερνητική ομάδα που θα αναλάβει να κάνει πράξη τις προγραμματικές διακηρύξεις».
Εξυπακούεται ότι «τα πρόσωπα», σύμφωνα με όσα μας μεταφέρει αξιόπιστος συνομιλητής του Τσίπρα, «πρέπει να είναι φρέσκα, πολιτικά έμπειρα, με τεχνοκρατική επάρκεια και κυρίως να μπορούν να σερφάρουν στο μέλλον με καινούριες ιδέες». Εδώ είναι όμως και το πρόβλημα. Καινούριες ιδέες για το πώς μπορεί να ξανακυβερνήσει η Αριστερά δεν υπάρχουν ή δεν έχουν, τουλάχιστον προσώρας, διατυπωθεί δημοσίως. Ούτε και περιέχονται στην «Ιθάκη». Και είναι δύσκολο να υπάρξουν επειδή, όπως έλεγε ο Σαρτρ, «για να σκεφτείς καινούριες σκέψεις πρέπει να σπάσεις τα κόκαλα στο κεφάλι σου». Παρατηρώντας τα πράγματα, δεν βλέπω να έχει κάποια γάζα στον κρόταφο ο Τσίπρας, ούτε έχουν τυλιγμένη την γκλάβα τους με κεφαλόδεσμο εκείνα τα στελέχη της Κεντροαριστεράς που θέλουν να ηγηθούν της αναδιοργάνωσης του προοδευτικού χώρου. Καμία καινούρια, ριζοσπαστική σκέψη δεν κυκλοφορεί. Καμία φρέσκια ιδέα που να ενθουσιάζει τους πολίτες και περί αυτήν να συγκροτείται ένα σοβαρό εναλλακτικό πολιτικό σχέδιο. Και το κυριότερο: να πυροδοτεί κινηματικές διαδικασίες για να γίνει πράξη, προς όφελος των εργαζομένων, της λαϊκής οικογένειας, των αγροτών, της νεολαίας και της μικρομεσαίας επιχείρησης. Αντίθετα, βλέπω να διακινούνται πολλές μπαγιάτικες απόψεις από «χαλασμένους» πολιτικάντηδες και δημοσιολογούντες.
Αφήγημα για τον εαυτό του
Και επειδή αναφερθήκαμε στον Σαρτρ, να αναφέρουμε μια φράση του «μικρού κάστορα», της Σιμόν ντε Μποβουάρ, όπως αποκαλούσε τη σύντροφο της ζωής του ο Ζαν-Πολ: «Η αυτογνωσία δεν είναι γνώση, αλλά ένα αφήγημα που έχει ο καθένας για τον εαυτό του». Και το βιβλίο του Τσίπρα είναι ακριβώς αυτό: ένα αφήγημα για τον εαυτό του. Ενδεχομένως, αυτός είναι και ο λόγος που προτιμά να αναφέρεται στα ελαττώματα πρώην συντρόφων του και τις αδυναμίες συνεργατών και υπουργών του. Με την «Ιθάκη» ο Τσίπρας θέλει να επανασυστηθεί, ανατινάζοντας τις γέφυρες με το παρελθόν, γράφει ποιους θα αφήσει, αλλά δεν μας λέει και με ποιους θα πάει. Ακόμη και την Προοδευτική Συμμαχία, που ο ίδιος συγκρότησε, με πασοκογενείς και κεντρώους, όταν πήρε διαζύγιο από τον Πάνο Καμμένο, ξέχασε να αναφέρει στις 760 σελίδες του βιβλίου του.
Και υποτίθεται ότι αυτόν τον χώρο, του μεταρρυθμιστικού Κέντρου και της μετριοπαθούς σοσιαλδημοκρατίας, θέλει να εκφράσει. Αν όντως σκοπεύει να εγκαταλείψει τους αριστερούς ριζοσπάστες και να κάνει παρέα με τους δημοκράτες σοσιαλιστές ή τους οπαδούς του «δημοκρατικού καπιταλισμού», θα έπρεπε να κάνει έστω και μια απλή νύξη στο βιβλίο του. Ισως να μη θέλει ούτε αυτούς να θυμάται. Πάντως, οι περισσότεροι εξ αυτών υποστηρίζουν ότι «το πρόβλημα δεν είναι τα ελλείμματα στη συμπεριφορά και τις απόψεις του Πολάκη, του Βαρουφάκη, της Ζωής, του Κασσελάκη και του Λαφαζάνη. Το πρόβλημα είναι ότι ο Τσίπρας δεν αναφέρεται στα ελλείμματα που είχε η διακυβέρνησή του σχετικά με τις αμφιλεγόμενες αποφάσεις που ελήφθησαν και τις λάθος πολιτικές που εφαρμόστηκαν».
Μια ουσιαστική αυτοκριτική δεν μπορεί να περιορίζεται, λένε όχι μόνο οι αντίπαλοί του αλλά και τωρινοί συνεργάτες του, στις λανθασμένες επιλογές συνεργατών, αλλά και να δημιουργεί στους αναγνώστες και ευρύτερα στους πολίτες την πεποίθηση ότι, εκτός από τα «τοξικά» πρόσωπα, ο Τσίπρας αφήνει πίσω του και το «Κόκκινο βιβλίο» του Μάο και το «Κράτος και επανάσταση» του Λένιν και την «έφοδο στον ουρανό» που, κατά τον Μαρξ, ήταν η Παρισινή Κομμούνα του 1871. Εφεξής θα πρέπει να επικεντρώσει τον λόγο του στο 12ο κεφάλαιο του βιβλίου του. Και αυτό λέγεται πως θα κάνει και την Τετάρτη 3 Δεκεμβρίου στο «Παλλάς» και δεν θα θυμηθεί ότι την ίδια μέρα, πριν από 81 χρόνια, τον Δεκέμβριο του 1944 στην πλατεία Συντάγματος, στον χώρο δηλαδή που θα παρουσιάζει το βιβλίο, είχαμε την έναρξη των Δεκεμβριανών. Ή αν το θυμηθεί, να μην πει για τη Βάρκιζα, γιατί δεν πρέπει να ξαναζήσουμε διχασμούς και εμφυλίους. Σε κάθε περίπτωση, ο Τσίπρας μπορεί να έχει μέλλον αν σταματήσει να υποστηρίζει πως «η κόλαση είναι οι άλλοι»...
