Laboratorio Paravicini: Οικογενειακό τραπέζι σαν έργο τέχνης

Πίσω από μια σιδερένια αυλόπορτα, σε ένα λιθόστρωτο στενό του Μιλάνου, βρίσκεται ένας κόσμος που μοιάζει να αψηφά τον χρόνο. Το Laboratorio Paravicini, το διάσημο πλέον εργαστήριο κεραμικών της Κοστάντσα Παραβιτσίνι, δεν θυμίζει σύγχρονη επιχείρηση αλλά το σπίτι μιας οικογένειας όπου η δημιουργία παραμένει μια βαθιά προσωπική υπόθεση για όλους.

Ανάμεσα σε χειροποίητα πιάτα με σχέδια από λουλούδια, ζώα και φανταστικούς κόσμους, η Κοστάντσα και οι τρεις κόρες της Μπενεντέτα, Μαργκερίτα και Μπόνα Μεντίτσι ντι Μαρινιάνο συνεχίζουν να καλλιεργούν μια φιλοσοφία ενάντια στους καιρούς μας, δημιουργώντας το κάθε τι με τα χέρια.

«Το Laboratorio γεννήθηκε πριν από 30 χρόνια από μια πολύ απλή ανάγκη», λέει η Κοστάντσα. «Εψαχνα ένα σερβίτσιο που να μου αρέσει πραγματικά και δεν μπορούσα να το βρω πουθενά. Eτσι αποφάσισα να το ζωγραφίσω μόνη μου». Αυτό που ξεκίνησε ως προσωπική αναζήτηση στις αρχές της δεκαετίας του ’90 εξελίχθηκε σε ένα από τα πιο δημοφιλή ονόματα στον κόσμο των χειροποίητων κεραμικών.

Παρ’ όλα αυτά, η αφετηρία παραμένει η ίδια. «Δεν ξεκινάμε ποτέ από τις τάσεις. Ξεκινάμε από ένα συναίσθημα, μια εικόνα που λείπει, μια περιέργεια που θέλουμε να εξερευνήσουμε». Το εργαστήριο βρίσκεται στην καρδιά μιας πόλης που λατρεύει την αισθητική, όμως η ίδια πιστεύει πως η δημιουργία απαιτεί απόσταση από τον θόρυβο.

«Εκεί έξω, το Μιλάνο κινείται γρήγορα. Εδώ μέσα ο χρόνος επιβραδύνεται. Χρειαζόμαστε αυτόν τον αργό ρυθμό για να συγκεντρωθούμε και να παραμείνουμε συνδεδεμένες με αυτό που φτιάχνουμε».

Σε μια εποχή όπου η τέχνη του table setting έχει αποκτήσει σχεδόν πολιτισμική διάσταση, η Παραβιτσίνι βλέπει το τραπέζι ως προέκταση της προσωπικότητας. «Είναι ένας οικείος ιδιωτικός χώρος, αλλά ταυτόχρονα ανοίγεται στους άλλους. Λέει κάτι για εσένα μέσα από μια πράξη φιλοξενίας. Το στρώσιμο ενός τραπεζιού είναι μια βαθιά προσωπική χειρονομία». Αυτή η προσωπική διάσταση είναι εμφανής και στα σχέδιά της.

Τα πιάτα του Laboratorio Paravicini ισορροπούν ανάμεσα στο παραστατικό και το αφηρημένο, στο χιούμορ και τη φαντασία. Λουλούδια, ζώα, σκηνές τσίρκου και συμβολικά μοτίβα συνυπάρχουν σε έναν κόσμο χωρίς αυστηρούς κανόνες. «Δεν μας αρέσει να βάζουμε όρια στη δουλειά μας. Aλλοτε ξεκινάμε από ένα συγκεκριμένο σχέδιο, άλλοτε από μια αυθόρμητη παρόρμηση. Ακολουθούμε το ένστικτό μας».

Η αφήγηση παραμένει βασικό στοιχείο κάθε δημιουργίας. «Πάντα υπάρχει μια ιστορία, ακόμη κι αν δεν είναι προφανής. Δεν μας ενδιαφέρει να δώσουμε μια συγκεκριμένη ερμηνεία. Μας αρέσει η ιδέα ότι οι άνθρωποι γύρω από το τραπέζι θα ξεκινήσουν μια συζήτηση με αφορμή αυτά τα πιάτα».

Σε έναν κόσμο που λειτουργεί με ταχύτητα στο κόκκινο, το εργαστήριο παραμένει πιστό στον αργό χρόνο της χειροτεχνίας. Κάθε κομμάτι ζωγραφίζεται απευθείας πάνω στο κεραμικό, μια διαδικασία που αφήνει χώρο για το απρόβλεπτο. «Υπάρχει πάντα ένα στοιχείο που δεν μπορείς να ελέγξεις απόλυτα και αυτό μας αρέσει. Κάνει κάθε αντικείμενο πιο ζωντανό και πιο αληθινό».

Η διεθνής ανάπτυξη του brand δεν αλλοίωσε τον χαρακτήρα του. «Συμμετέχουμε σε κάθε στάδιο της δημιουργίας. Θέλουμε το εργαστήριό μας να διατηρήσει τον οικείο, παραδοσιακό χαρακτήρα, ακόμη κι αν επεκτείνεται». Οι bespoke παραγγελίες αποτελούν ένα από τα αγαπημένα της κομμάτια της δουλειάς. «Oταν κάποιος σχεδιάζει το δικό του σερβίτσιο, αποκαλύπτει πολλά για τον εαυτό του. Αναμνήσεις, συναισθηματικούς συνειρμούς, λεπτομέρειες της ζωής του. Κατά μία έννοια, λειτουργούμε σαν ψυχολόγοι».

Επειτα από περισσότερα από τριάντα χρόνια δημιουργίας, τι εξακολουθεί να της δίνει χαρά; «Ακόμη απολαμβάνω το να χάνομαι μέσα σ’ αυτό που κάνω. Να ξεκινώ να ζωγραφίζω με τα χέρια και να αφήνω το μυαλό να ακολουθεί». Και όταν η ημέρα τελειώνει, η τέλεια στιγμή είναι πάντα απλή: «Eνα τραπέζι χωρίς υπερβολές, ίσως και λίγο ατελές. Με τους σωστούς ανθρώπους γύρω του και αρκετό χρόνο για να είμαστε πραγματικά μαζί τους» ◆

Photo credits: Lorenzo Bringheli