Ανεξάρτητη ποινική έρευνα ζητά ο Νίκος Αναστασιάδης- Απορρίπτει το πόρισμα της Αρχής Κατά της Διαφθοράς για το «Κράτος Μαφία» στην Κύπρο

Στην αντεπίθεση πέρασε ο τέως Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Αναστασιάδης, απαντώντας στο πόρισμα της Ανεξάρτητης Αρχής κατά της Διαφθοράς για το βιβλίο «Κράτος Μαφία» του δημοσιογράφου και πρώην συνεργάτη του Μακάριου Δρουσιώτη. Σε συνέντευξη τύπου στη Λευκωσία, ο Ν. Αναστασιάδης απέρριψε τα ευρήματα που τον αφορούν, αμφισβήτησε τη μεθοδολογία της έρευνας, κατήγγειλε ότι δεν του δόθηκε η δυνατότητα να απαντήσει σε κρίσιμα σημεία και ζήτησε τον άμεσο διορισμό ανεξάρτητου ποινικού ανακριτή και κατηγόρου ώστε, όπως είπε, να διερευνηθούν όλα γρήγορα και σε βάθος.

Η παρέμβασή του έγινε μία εβδομάδα μετά τη δημοσιοποίηση της ανακοίνωσης της Αρχής, η οποία υιοθέτησε μέρος της τελικής έκθεσης των λειτουργών επιθεώρησης και εισηγείται περαιτέρω έλεγχο για σειρά προσώπων. Για τον τέως Πρόεδρο της Κύπρου καταγράφονται ενδεχόμενες ποινικές ευθύνες που συνδέονται, κατά περίπτωση, με εμπορία επηρεασμού και κατάχρηση εξουσίας. Ο ίδιος απέρριψε την ουσία των συμπερασμάτων, υποστηρίζοντας ότι πολλά από όσα του αποδίδονται στηρίζονται σε εσφαλμένες συνδέσεις γεγονότων, σε ανεπαρκή τεκμηρίωση και σε ισχυρισμούς του συγγραφέα που, κατά την άποψή του, έπρεπε να έχουν κριθεί αναξιόπιστοι.

«Κράτος δικαίου ή κράτος του διαδικτύου;»

Ο Νίκος Αναστασιάδης επιχείρησε από την αρχή να μεταφέρει τη συζήτηση από το πολιτικό επίπεδο στο θεσμικό. Υποστήριξε ότι το πόρισμα της Αρχής δεν είναι δικαστική απόφαση, αλλά προϊόν ερευνητικής διαδικασίας που βασίζεται στο «ισοζύγιο πιθανοτήτων» και όχι στην απόδειξη πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας, όπως ισχύει στις ποινικές υποθέσεις.
Με αυτή τη βάση κατήγγειλε ότι στον δημόσιο διάλογο στήθηκαν, όπως είπε, «λαϊκά δικαστήρια», με πρόσωπα να καταδικάζονται πολιτικά και ηθικά πριν από οποιαδήποτε δικαστική κρίση. Το ερώτημα που έθεσε ήταν χαρακτηριστικό του κλίματος που θέλησε να δημιουργήσει: «Θέλουμε κράτος δικαίου ή κράτος του διαδικτύου;».
Ο τέως Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας επέμεινε επίσης ότι δεν θεωρεί πως υπάρχει ζήτημα ασυλίας του, αλλά πρόσθεσε πως, αν υπήρχε, θα την απαρνιόταν. Με τον τρόπο αυτό προσπάθησε να εμφανιστεί όχι ως πολιτικός που ζητά προστασία, αλλά ως πρόσωπο που επιδιώκει πλήρη ποινική διερεύνηση. Το αν αυτή η γραμμή θα πείσει, είναι άλλο θέμα.

Η υπόθεση Ριμπολόβλεφ

Κεντρική θέση στη συνέντευξη τύπου είχε η υπόθεση του Ρώσου ολιγάρχη Ντμίτρι Ριμπολόβλεφ και της πρώην συζύγου του Ελένα Ριμπολόβλεβα, η οποία αποτέλεσε βασικό μέρος της έρευνας της Αρχής. Ο Ν. Αναστασιάδης απέρριψε ότι είχε οποιαδήποτε εμπλοκή στη σύλληψη της Ριμπολόβλεβα στην Κύπρο το 2014, υποστηρίζοντας ότι ούτε στο βιβλίο ούτε στην έκθεση υπάρχει συγκεκριμένη ενέργεια του ιδίου προς κρατική Αρχή ή υπηρεσία που να δείχνει γνώση ή συμμετοχή του.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στα γραπτά μηνύματα που είχαν χρησιμοποιηθεί ως υλικό στην έρευνα και τα οποία προέρχονταν από το κινητό τηλέφωνο της δικηγόρου του Ριμπολόβλεφ, Τετιάνα Μπερσέντα. Ο τέως Πρόεδρος υποστήριξε ότι τα συγκεκριμένα μηνύματα δεν μπορούν, χωρίς άλλη υποστηρικτική μαρτυρία, να θεμελιώσουν τα συμπεράσματα που αφορούν τον ίδιο.

Για το ιδιωτικό αεροπλάνο που φέρεται να συνδέεται με τον Ριμπολόβλεφ, ο Ν. Αναστασιάδης είπε ότι η Αρχή κατά της Διαφθοράς έκανε εσφαλμένη σύνδεση με τη σύλληψη της Ριμπολόβλεβα. Υποστήριξε πως η σύλληψη έγινε στις 24 Φεβρουαρίου 2014, ενώ η πτήση Βρυξέλλες – Αθήνα αφορούσε μεταγενέστερο χρόνο, στις 21 Μαρτίου 2014. Κατά τον ίδιο, επομένως, δεν μπορεί να στοιχειοθετείται εμπορία επηρεασμού στη βάση ενός υποτιθέμενου ανταλλάγματος που, όπως λέει, χρονικά δεν συνδέεται με την επίμαχη σύλληψη. Ο Ν. Αναστασιάδης σύμφωνα με την Αρχή κατά της Διαφθοράς δέχθηκε «δώρο» από τον Ν. Ρμπολόβλεβ, να χρησιμοποιεί το ιδιωτικό του αεροσκάφος.

Focus, Λαϊκή Τράπεζα και Βγενόπουλος

Ο τέως Πρόεδρος της Κύπρου αναφέρθηκε και στο κεφάλαιο που αφορά την εταιρεία Focus Maritime, τη Λαϊκή Τράπεζα και τον Ανδρέα Βγενόπουλο. Σύμφωνα με όσα είπε, οι ισχυρισμοί περί χρηματοδότησης κομμάτων στην Κύπρο είχαν ερευνηθεί στο παρελθόν και ο τότε Γενικός Εισαγγελέας Κώστας Κληρίδης είχε ανακοινώσει ότι τα στοιχεία δεν οδηγούσαν σε ποινικά αδικήματα, καθώς η αδήλωτη χρηματοδότηση κομμάτων κατά τον ουσιώδη χρόνο δεν συνιστούσε ποινικό αδίκημα.

Ο κ. Αναστασιάδης απέρριψε επίσης τον ισχυρισμό ότι προέκυψε προσωπικό όφελος. Είπε ότι δεν του τέθηκε ενώπιον των λειτουργών επιθεώρησης συγκεκριμένος ισχυρισμός ώστε να απαντήσει και διερωτήθηκε ποιο ακριβώς ήταν το αντάλλαγμα που φέρεται να έλαβε ως υποψήφιος Πρόεδρος τότε.

Στο ίδιο πλαίσιο ενέταξε και τον ισχυρισμό περί παρέμβασής του προς τη Νομική Υπηρεσία για τερματισμό ανακρίσεων. Υποστήριξε ότι η καταγραφή αυτή είναι εσφαλμένη και πως δεν είχε την ευκαιρία να αντικρούσει όσα του αποδίδονται πριν αυτά αποτυπωθούν ως εύρημα.

Το δικηγορικό του γραφείο και η Μονάδα Καταπολέμησης Αδικημάτων Συγκάλυψης

Ο Ν. Αναστασιάδης αναφέρθηκε και στο δημοσίευμα του διεθνούς δημοσιογραφικού δικτύου Organized Crime and Corruption Reporting Project (OCCRP), που είχε συνδέσει το δικηγορικό του γραφείο με το λεγόμενο Troika Laundromat και τον Ρώσο επιχειρηματία Αλεξάντερ Αμπράμοφ. Είπε ότι στο ίδιο το δημοσίευμα αναφερόταν πως δεν υπήρχε απόδειξη παραβίασης νόμου από το δικηγορικό του γραφείο ή τους συνεργάτες του.

Κατά τον τέως Πρόεδρο, όταν ξέσπασε ο δημόσιος σάλος, ζήτησε να γίνει διερεύνηση για να διαπιστωθεί αν υπήρξαν αδικήματα και από ποιους. Αμφισβήτησε έντονα το συμπέρασμα ότι η δημόσια αυτή παρέμβαση μπορεί να συνιστά κατάχρηση εξουσίας ή απόπειρα κατάχρησης εξουσίας, υποστηρίζοντας ότι είναι παράλογο να ποινικοποιείται η πρόσκληση ενός Προέδρου να διερευνηθούν ισχυρισμοί που τον αφορούν.

Η αναφορά του αφορούσε τη Μονάδα Καταπολέμησης Αδικημάτων Συγκάλυψης, (ΜΟΚΑΣ), η οποία χειρίζεται υποθέσεις ξεπλύματος χρήματος. Ο κ. Αναστασιάδης υποστήριξε ότι δεν γνώριζε πως η ΜΟΚΑΣ είχε ήδη αρχίσει αυτεπάγγελτη έρευνα και ότι η δική του παρέμβαση δεν είχε σκοπό να πιέσει, αλλά να ζητήσει διαλεύκανση.

Οι πολιτογραφήσεις Αμπράμοφ και Λεμπέντεφ

Απαντώντας για τις πολιτογραφήσεις των Ρώσων επιχειρηματιών Αλεξάντερ Αμπράμοφ και Λεονίντ Λεμπέντεφ, ο τέως Πρόεδρος είπε ότι τα συμπεράσματα της Αρχής είναι αυθαίρετα. Ειδικά για την πολιτογράφηση Αμπράμοφ και της οικογένειάς του, υποστήριξε ότι του αποδίδεται επιρροή που δεν μπορούσε να έχει, καθώς την περίοδο εκείνη ήταν αρχηγός της αντιπολίτευσης και όχι Πρόεδρος της Δημοκρατίας.

Διερωτήθηκε πώς μπορεί να του αποδίδεται απόφαση Υπουργικού Συμβουλίου επί διακυβέρνησης Δημήτρη Χριστόφια και γιατί, εφόσον θεωρείται ότι υπήρξε παράνομη πολιτογράφηση, δεν περιλαμβάνονται στους υπόπτους ο τότε Πρόεδρος και οι τότε αρμόδιοι υπουργοί. Η επιχειρηματολογία του ήταν πως δεν μπορεί, ένας αρχηγός της αντιπολίτευσης να εμφανίζεται ως ισχυρότερος από την εκτελεστική εξουσία.

Η τουρκοκυπριακή περιουσία

Ο Νίκος Αναστασιάδης αναφέρθηκε και στην υπόθεση της Δρομολαξιάς, που στο βιβλίο περιγράφεται ως υπόθεση γύρω από τουρκοκυπριακή περιουσία. Είπε ότι ο ισχυρισμός πως στόχος του ήταν, μαζί με άλλα πρόσωπα, να υφαρπάξει μεγάλη έκταση γης απορρίφθηκε από τους λειτουργούς επιθεώρησης.

Ωστόσο η Αρχή, σύμφωνα με όσα είπε ο ίδιος, κατέληξε ότι μπορεί να προκύπτει ζήτημα κατάχρησης εξουσίας ή απόπειρας κατάχρησης εξουσίας λόγω φερόμενης παρέμβασης για την παράνομη είσοδο της Τουρκοκύπριας Σούζαν Ντικράζ στις ελεύθερες περιοχές. Ο τέως Πρόεδρος απέρριψε και αυτό το εύρημα ως αυθαίρετο, επιμένοντας ότι δεν ακούστηκε επί του συγκεκριμένου ισχυρισμού.

Σημείωσε ακόμη ότι οι λειτουργοί αναγνωρίζουν πως οι παρεμβάσεις του, αν έγιναν, φαίνεται να ήταν καλοπροαίρετες και χωρίς προσωπικό όφελος. Κατά τον ίδιο, αυτή η παραδοχή αποδυναμώνει ακόμη περισσότερο την προσπάθεια απόδοσης ποινικής ευθύνης.

Και τώρα ποινική έρευνα

Η συνέντευξη τύπου Αναστασιάδη έγινε ενώ η υπόθεση περνά πλέον σε νέα φάση. Η Νομική Υπηρεσία ανακοίνωσε ότι διαβιβάζει αυτούσια την έκθεση της Ανεξάρτητης Αρχής κατά της Διαφθοράς και την τελική έκθεση των λειτουργών επιθεώρησης στην Αστυνομία και στο Υπουργικό Συμβούλιο, ώστε να ξεκινήσει ποινική διερεύνηση για πιθανά αδικήματα. Ο Γενικός Εισαγγελέας Γιώργος Σαββίδης και ο Βοηθός Γενικός Εισαγγελέας Σάββας Αγγελίδης έχουν αποφασίσει να απέχουν από τον χειρισμό και το θέμα έχει ανατεθεί στο Εισαγγελικό Συμβούλιο. Οι δύο απέχουν λόγω του ότι υπήρξαν υπουργοί στη κυβέρνηση Αναστασιάδη και στη συνέχεια διορίστηκαν στις σημερινές θέσεις τους από τον Νίκο Αναστασιάδη με τον οποίο διατηρούν και φιλικές προσωπικές σχέσεις.

Το Υπουργικό Συμβούλιο έχει ήδη δηλώσει πρόθεση διορισμού ανεξάρτητων ποινικών ανακριτών, κάτι που πλέον μετατρέπει το πόρισμα από πολιτικό και θεσμικό ζήτημα σε πιθανή ποινική διαδικασία. Αυτό ακριβώς ζήτησε και ο Νίκος Αναστασιάδης, επιχειρώντας να δείξει ότι δεν φοβάται τη διερεύνηση, αλλά αντιθέτως την επιδιώκει.

Πολιτική σύγκρουση

Η αντίδραση του ΑΚΕΛ ήταν άμεση και σκληρή. Το κόμμα της αντιπολίτευσης κατηγόρησε τον Νίκο Αναστασιάδη ότι προσπάθησε να πείσει πως όλοι λένε ψέματα εκτός από τον ίδιο και επανέφερε το αίτημα για παραίτηση του Γενικού και του Βοηθού Γενικού Εισαγγελέα, θεωρώντας ότι μόνο έτσι μπορεί να υπάρξει αμερόληπτη διερεύνηση.

Η υπόθεση «Κράτος Μαφία» έχει πλέον ανοίξει πολλά μέτωπα ταυτόχρονα, Ποινικό, πολιτικό, θεσμικό και προσωπικό για τον τέως Πρόεδρο. Από τη μία βρίσκεται το πόρισμα της Αρχής, που καταγράφει ενδεχόμενα αδικήματα και ζητά περαιτέρω διερεύνηση και από την άλλη, ο Νίκος Αναστασιάδης εμφανίζεται να αμφισβητεί τη βάση των συμπερασμάτων, να μιλά για δημόσια διαπόμπευση και να ζητά να αναλάβουν ανεξάρτητοι ποινικοί ανακριτές.