Συνεδρίαση επιτροπών της Βουλής για το νέο ευρωπαϊκό σχέδιο για τη θάλασσα, τις επενδύσεις 1 δισ. ευρώ, την προστασία της βιοποικιλότητας και τη στήριξη της αλιείας

Σε κοινή συνεδρίαση της Ειδικής Διαρκούς Επιτροπής Ευρωπαϊκών Υποθέσεων, της Διαρκούς Επιτροπής Παραγωγής και Εμπορίου και της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Προστασίας Περιβάλλοντος της Βουλής, πραγματοποιήθηκε ενημέρωση από τον Ευρωπαίο Επίτροπο Αλιείας και Ωκεανών, Κώστα Καδή, παρουσία του υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτη Σχοινά, με αντικείμενο τη νέα ευρωπαϊκή στρατηγική για την αλιεία, τους ωκεανούς και τη γαλάζια οικονομία.

Της συνεδρίασης προήδρευσε η πρόεδρος της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Προστασίας Περιβάλλοντος, Διονυσία Αυγερινοπούλου, η οποία κατά την εισαγωγική της τοποθέτηση έκανε λόγο για μια κρίσιμη περίοδο για τη θαλάσσια πολιτική της Ευρώπης, σημειώνοντας ότι η συνεργασία κρατών-μελών, επιστημόνων, αλιέων, επενδυτών και φορέων καινοτομίας οδηγεί σε ένα «μεγαλεπήβολο επενδυτικό πρόγραμμα ύψους 1 δισ. ευρώ» με περισσότερες από 90 δράσεις.

Όπως ανέφερε, οι δράσεις αυτές εκτείνονται από την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος έως την ενίσχυση της γαλάζιας οικονομίας και τη στήριξη των παράκτιων και νησιωτικών περιοχών. Παράλληλα, τόνισε την ανάγκη δημιουργίας νέων εργαλείων πολιτικής και στρατηγικών σχεδίων, όπως ένα Εθνικό Σχέδιο για τους Ωκεανούς και το Κλίμα, αντίστοιχο του ΕΣΕΚ, αλλά και μηχανισμών προστασίας από τα χωροκατακτητικά είδη.

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στην πρωτοβουλία «Ocean Eye» η οποία ανακοινώθηκε από την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν τον Μάρτιο του 2026. Πρόκειται για ένα νέο ευρωπαϊκό πρόγραμμα που στοχεύει στη συστηματική παρατήρηση και προστασία των θαλασσών και στην ενίσχυση της επιστημονικής γνώσης γύρω από το θαλάσσιο περιβάλλον.

Κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης επισημάνθηκε ακόμη ότι η Ελλάδα εντάχθηκε πρόσφατα στο Mercator Ocean International), ενώ βρίσκεται στην πρώτη γραμμή εφαρμογής πολιτικών βιώσιμης αλιείας. Ειδική μνεία έγινε στην απόφαση για απαγόρευση της αλιείας με τράτες βυθού σε προστατευόμενες περιοχές, καθώς και στην προώθηση δύο νέων εθνικών θαλάσσιων πάρκων στο Αιγαίο και στο Ιόνιο, τα οποία αναμένεται να προστατεύσουν περίπου το 35% της θαλάσσιας βιοποικιλότητας, υπερβαίνοντας τον παγκόσμιο στόχο «30x30».

Νωρίτερα το πρωί, ο Κώστας Καδής και ο Μαργαρίτης Σχοινάς είχαν επισκεφθεί την Ιχθυόσκαλα Κερατσινίου, όπου ενημερώθηκαν από επαγγελματίες του κλάδου για τα βασικά προβλήματα της ελληνικής αλιείας, όπως το αυξημένο ενεργειακό κόστος, η γήρανση του αλιευτικού στόλου και οι πιέσεις στα αλιευτικά αποθέματα.

Στην τοποθέτησή του, ο Κώστας Καδής υπογράμμισε ότι η Ελλάδα και η Κύπρος είναι χώρες άρρηκτα συνδεδεμένες με τη θάλασσα, με την αλιεία, τις υδατοκαλλιέργειες και τη ναυτιλία να αποτελούν βασικούς πυλώνες της οικονομίας και της πολιτιστικής τους ταυτότητας. Παρουσίασε το νέο ευρωπαϊκό όραμα με ορίζοντα το 2040 για τους ωκεανούς και τη βιώσιμη ανάπτυξη, δίνοντας έμφαση στη θαλάσσια ασφάλεια, την έρευνα, την καινοτομία και την προστασία της βιοποικιλότητας.

Ο Ευρωπαίος Επίτροπος μίλησε επίσης για την ανάγκη εκσυγχρονισμού του αλιευτικού στόλου και ενεργειακής μετάβασης του τομέα, καθώς και για την ανάγκη ανανέωσης των γενεών που ασχολούνται με την παράκτια αλιεία. Παράλληλα, αναφέρθηκε στη νέα στρατηγική της ΕΕ για τις υδατοκαλλιέργειες, σημειώνοντας ότι η Ελλάδα κατέχει ισχυρή θέση στον εξαγωγικό τομέα.

Από την πλευρά του, ο Μαργαρίτης Σχοινάς χαρακτήρισε την αλιεία «ζωτικό πυλώνα της ελληνικής οικονομίας και της εθνικής παράδοσης», τονίζοντας ότι περίπου το 80% της ελληνικής αλιείας αφορά μικρή παράκτια αλιεία. Ανακοίνωσε δε πρόγραμμα στήριξης ύψους 16 εκατ. ευρώ που αφορά περίπου 400 επαγγελματίες αλιείς.

Ο υπουργός αναφέρθηκε ακόμη στις προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο πρωτογενής τομέας, όπως οι ζωονόσοι, οι φυσικές καταστροφές και το αυξημένο κόστος παραγωγής, ενώ έκανε λόγο για μια «ιστορική μεταρρύθμιση» στον τρόπο λειτουργίας του κράτους και των αγροτικών πληρωμών.

Κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης, βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας και εκπρόσωποι κομμάτων αναφέρθηκαν στη γήρανση του αλιευτικού στόλου, στην απομάκρυνση των νέων από το επάγγελμα και στις δυσκολίες που δημιουργούν οι ευρωπαϊκοί περιορισμοί και το αυξημένο ενεργειακό κόστος. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στις άνισες συνθήκες ανταγωνισμού στη Μεσόγειο, καθώς – όπως τονίστηκε – χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν εφαρμόζουν τα ίδια μέτρα και περιορισμούς.

Η συζήτηση ολοκληρώθηκε με κοινή διαπίστωση ότι η θάλασσα και οι ωκεανοί αποτελούν στρατηγικό κεφάλαιο για την Ευρώπη και την Ελλάδα, τόσο σε επίπεδο οικονομίας όσο και γεωπολιτικής σταθερότητας, με τη βιώσιμη ανάπτυξη και την προστασία των θαλάσσιων πόρων να αποτελούν βασικές προτεραιότητες για τα επόμενα χρόνια.