Διπλωματική μάχη για τον Κάθετο Διάδρομο – Tι περιμένει η ελληνική task force από τη συνάντηση στον Λευκό Οίκο
Η Ευρώπη εγκαταλείπει το ρωσικό αέριο και δημιουργείται κενό 35 δισ. κυβικών μέτρων στη ΝΑ Ευρώπη - Η Ουάσινγκτον ζητά δεσμεύσεις και η Ελλάδα διεκδικεί ρόλο ενεργειακής πύλης στην Ανατολική και Κεντρική Ευρώπη - Το κρίσιμο ραντεβού στις 24 Φεβρουαρίου
Για δεκαετίες, το ρωσικό αέριο αποτελούσε τον ακρογωνιαίο λίθο της ευρωπαϊκής ενεργειακής αρχιτεκτονικής. Από τη δεκαετία του 1970, αγωγοί που ξεκινούσαν από τα κοιτάσματα της Σιβηρίας και της Κασπίας τροφοδοτούσαν τη βιομηχανία, τα νοικοκυριά και τα δίκτυα ηλεκτροπαραγωγής σχεδόν ολόκληρης της ηπείρου. Η σχέση αυτή θεωρούνταν αμοιβαία επωφελής και πολιτικά σταθερή ακόμη και κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου.
Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022 όμως -μετά από ένα διαχρονικό σερί ενεργειακών εκβιασμών που η Μόσχα άνοιγε και έκλεινε τις στρόφιγγες αερίου αιφνιδιάζοντας πολίτες και κράτη- κατέρριψε οριστικά αυτή την παραδοχή, μετατρέποντας το φυσικό αέριο από σύμβολο συνεργασίας σε εργαλείο γεωπολιτικής πίεσης. Ο πόλεμος ήταν η σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι της ανοχής, επιταχύνοντας τον δρόμο της εξόδου από τα πλούσια κοιτάσματα ορυκτών καυσίμων της χώρας, που ενεργοποιείται σταδιακά από φέτος και θα ολοκληρωθεί τον Σεπτέμβριο του 2027 με την καθολική απαγόρευση του ρωσικού αερίου.
Σήμερα αυτή η βαθιά ρωγμή που ανοίγει στις σχέσεις Ρωσίας – Ευρώπης δεν αφορά μόνο την Ε.Ε. Η αναδιάταξη της ευρωπαϊκής ενεργειακής αρχιτεκτονικής έχει μεταφερθεί στο ανώτατο γεωπολιτικό επίπεδο και συζητείται πλέον και στον Λευκό Οίκο. Στις 24 Φεβρουαρίου, στη συνάντηση που έχει προγραμματιστεί στην Ουάσινγκτον, ο Κάθετος Διάδρομος που αποτελεί μια εναλλακτική και ασφαλή διαδρομή τροφοδοσίας της Ευρώπης παύει να είναι ένα τεχνικό σχέδιο και αναβαθμίζεται σε πολιτικό διακύβευμα πρώτης γραμμής.
Στο ίδιο τραπέζι θα βρεθούν ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου μαζί με τους υπουργούς Ενέργειας από τις χώρες που διέρχεται ο Κάθετος Διάδρομος (Vertical Corridor), ο διευθύνων σύμβουλος της Αktor Αλέξανδρος Εξάρχου, ο CEO της ΔΕΠΑ Εμπορίας Κώστας Ξιφαράς και εκπρόσωποι της Eπιτροπής. Από την άλλη πλευρά, θα καθίσουν οι υπουργοί Ενέργειας και Εσωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών, Νταν Μπέργκαμ και Κρις Ράιτ. Η task force που έχει συγκροτηθεί καλείται να διαχειριστεί τα εμπόδια που υψώνονται στη διαδρομή του έργου από κράτη και κύκλους εντός της Ευρωπαϊκής Ενωσης που επιδιώκουν να μοιράσουν την τράπουλα με διαφορετικούς όρους, αλλά και όσους δυσανασχετούν με τους πολυετείς όρους των συμβάσεων της υπεραντλαντικής συμμαχίας.
