Ο συνθέτης, πιανίστας και ενορχηστρωτής, Νίκος Καλατζάκος, έχει στο ενεργητικό του 30 χρόνια συνεχούς παρουσίας στον χώρο, και έχει λάβει μέρος σε πολλές συναυλίες μεγάλων Ελλήνων καλλιτεχνών, όπως των Χαρούλας Αλεξίου, Γιώργου Νταλάρα, Θάνου Μικρούτσικου και Μίκη Θεοδωράκη. Συναντηθήκαμε για μια κουβέντα εφ’ όλης της ύλης επειδή αυτές τις μέρες κυκλοφορεί η πρώτη προσωπική του συλλογή ορχηστρικής μουσικής με τίτλο “Nocturne”, αρχικά στο ίντερνετ και στη συνέχεια σε CD. Ξεκινήσαμε να μιλάμε για τα ακούσματα που τον έχουν επηρεάσει και τονίζει ότι ακούει πολλά διαφορετικά είδη μουσικής, από τζαζ και κλασσική μέχρι παραδοσιακή «αρκεί κάτι να έχει ουσία και νόημα».
Το “Nocturne” αποτελεί, όπως λέει ο ίδιος, το αποτέλεσμα πέντε ετών εντατικής δουλειάς, ανάμεσα σε άλλες καλλιτεχνικές υποχρεώσεις όπως η συμμετοχή του στο τζαζ σχήμα Loud Jazz. Εξηγώντας για την απόφασή του να ολοκληρώσει τώρα τη συλλογή που κινείται σε ατμόσφαρα τζαζ και έθνικ, λέει ότι ενώ πάντα τον ενδιέφερε να παίζει με άλλους μουσικούς, εντούτοις περίμενε την κατάλληλη στιγμή για να αφοσιωθεί στο δικό του πρότζεκτ. «Πώς ή πότε ακριβώς έγινε αυτό;» ρωτάω. «Συνέβη όταν ωρίμασε η μελέτη μου στο πιάνο», απαντάει. «Τότε ένιωσα πιο έντονη την ανάγκη να το κάνω. Ό,τι γράφουμε είναι και θέμα ακουσμάτων. Φτάνεις λοιπόν σε ένα σημείο που θέλεις να συνθέσεις κάτι δικό σου.
»Είναι μια μαγική διαδικασία επειδή μπαίνεις σε νέους δρόμους που δεν έχεις ξαναπεράσει. Γράφεις ένα κομμάτι και το δουλεύεις ξανά και ξανά μέχρι μια ιδέα να σε οδηγήσει στο επόμενο βήμα. Γεννάς κάτι δικό σου, από τη ψυχή σου. Στο “Nocturne”, οι μουσικοί μου, που είναι όλοι τους πολύ αξιόλογοι και τους οποίους ευχαριστώ από καρδιάς, δίνουν και το δικό τους στίγμα. Από την άλλη, δεν θέλω να βάζω ταμπέλες σε μια δουλειά επειδή πιστεύω ότι τα πάντα είναι μουσική και η μουσική μιλά διαφορετικά στον καθένα». Οι συντελεστές που τον πλαισιώνουν είναι οι: Haig Yazdjian (ούτι), David Lynch (Σαξόφωνο), Σταύρος Λάντσιας (τύμπανα), Γιώτης Κιουρτσόγλου (μπάσο), Γιώργος Καλλούδης (τσέλο), Κώστας Μερετάκης (κρουστά), Alfred Shtuni (βιολί) και Παρασκευάς Κίτσος (ακουστικό μπάσο).
Μου εξηγεί ότι ένα μουσικό κομμάτι μπορείς πάντα να το αλλάξεις, κάτι που, για παράδειγμα, μπορεί να πάρει και τρεις μήνες. Όμως, σε ποιο σημείο λέει ο δημιουργός ότι το έργο του ολοκληρώθηκε; «Κοίτα, ένα άκουσμα σε “πάει” μόνο του. Υπάρχει μια δομή αλλά στην ορχηστρική μουσική δεν λειτουργεί όπως σε ένα τραγούδι. Δηλαδή, από μόνο του το άκουσμα σου λέει ότι είναι έτοιμο».
Στη διάρκεια της κουβέντας μας μαθαίνω επίσης πως οι πιο δύσκολες στιγμές στη σύνθεση είναι στην αρχή και μετά στο τέλος, όταν ο καλλιτέχνης γίνεται κριτής του εαυτού του. «Στην αρχή μπαίνεις σε άγνωστα μονοπάτια με οδηγό την ψυχή σου, ενώ στο τέλος έρχονται τα “πισωγυρίσματα”, δηλαδή κάποιες αμφιβολίες για το κατά πόσον αυτό που δημιουργείς είναι ωραίο και σε εκφράζει», μου λέει.
«Γι’ αυτό πρέπει να χαλαρώσεις και να το μοιραστείς και με μερικούς άλλους ώστε να σου δώσουν μια αντικειμενική γνώμη. Σε εκείνη τη φάση είσαι πολύ φορτισμένος επειδή έχεις ήδη περάσει τις δυσκολίες της σύνθεσης και της επιλογής των κατάλληλων μουσικών που θα παίξουν μαζί σου». Όλο αυτό μου ακούγεται ως μια πολύ δύσκολη διαδικασία. «Ναι, είναι πολύ δύσκολο να κάνεις μια δική σου δουλειά αλλά ταυτόχρονα είναι και πολύ ωφέλιμη εμπειρία», απαντάει. «Έχω δει και μικρά παιδιά να ξεκινούν με όνειρα και τους λέω ότι πρέπει ν' αγαπούν αυτό που πάνε να κάνουν. Η σχέση με τη μουσική είναι ερωτική και μέσα από αυτή θα ανακαλύψουν τι έχουν μέσα τους. Το ταλέντο δεν το διδάσκουν οι σχολές. Υπάρχει μέσα σου και απλά μαθαίνεις να το ξεκλειδώνεις και να το αναδεικνύεις».
