Θωμάς Γεράκης

Η είσοδος των δύο νέων κομμάτων στην πολιτική εξίσωση προκάλεσε ξαφνικά σημαντικές μεταβολές τόσο στη σειρά κατάταξης των κομμάτων όσο και στην εκλογική επιρροή τους. Η αναδιάταξη των πολιτικών δυνάμεων εντοπίζεται στον ήδη κατακερματισμένο χώρο της αντιπολίτευσης χωρίς να απειλεί την πρωτοκαθεδρία της Ν.Δ., που παρά την κυβερνητική φθορά εξακολουθεί να καταγράφεται πρώτη με διψήφια διαφορά.

Στην πρώτη καταγραφή του νέου εκλογικού τοπίου, η ΕΛΑΣ του Αλέξη Τσίπρα εμφανίζεται καθαρά στη δεύτερη θέση, κατορθώνοντας να επανασυσπειρώσει μεγάλο μέρος του παλιού ακροατηρίου του.

Παράλληλα, όμως, καταγράφεται μια έντονη δυσπιστία στο κατά πόσο το νέο κόμμα συνιστά πραγματικά κάτι καινούριο. Για πολλούς πολίτες η ΕΛΑΣ δεν εκλαμβάνεται ως μια νέα πολιτική πρόταση, αλλά ως μια ανανεωμένη εκδοχή ενός γνώριμου πολιτικού προϊόντος. Το πολυσυζητημένο στοίχημα της δεύτερης θέσης μετατρέπεται πλέον σε στοίχημα της τρίτης θέσης μεταξύ της Ελπίδας για τη Δημοκρατία και του ΠΑΣΟΚ.

Στην παρούσα έρευνα το κόμμα της Μαρίας Καρυστιανού εμφανίζεται στην τρίτη θέση και ακολουθεί το ΠΑΣΟΚ με μικρή διαφορά, στα όρια του στατιστικού σφάλματος. Η πίεση που δέχεται το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης και από τα δύο νέα κόμματα, ιδιαίτερα από την ΕΛΑΣ, είναι εμφανής και θα εξαρτηθούν πολλά από την αντοχή που θα επιδείξει στη συνέχεια.

Η Ελπίδα για τη Δημοκρατία αποτελεί μια ιδιαίτερη περίπτωση. Δεν στηρίζεται σε κάποια παραδοσιακή ιδεολογική αφετηρία, αντλεί τη δυναμική της από ένα ηθικό και συναισθηματικό κεφάλαιο, και αυτό εξηγεί γιατί προσελκύει ψηφοφόρους από διαφορετικούς πολιτικούς χώρους, αλλά και ανθρώπους που μέχρι σήμερα απείχαν από τις εκλογικές διαδικασίες.

Η αύξηση των κομμάτων που διεκδικούν την αντικυβερνητική ψήφο των πολιτών εντείνει την πολυδιάσπαση της αντιπολίτευσης και μειώνει τη δυναμική του καθενός ξεχωριστά. Εύλογο είναι πως εάν τα δύο νέα κόμματα κατορθώσουν να συγκεντρώσουν αθροιστικά ένα 25%, αυτό το ποσοστό θα λείπει από τα υπόλοιπα.

Η υποχώρηση των ποσοστών των λοιπών αντιπολιτευτικών κομμάτων θέτει ζήτημα επιβίωσης σε περισσότερα από πριν. Κάτι που δεν πρέπει να περάσει απαρατήρητο είναι το γεγονός πως στην πρόθεση ψήφου εμφανίζονται στη δεύτερη και τρίτη θέση δύο κόμματα που δεν έχουν κοινοβουλευτική εκπροσώπηση, στοιχείο ενδεικτικό για την αδυναμία της έως τώρα πληθυντικής αντιπολίτευσης και το κενό εκπροσώπησης.

Σε κάθε περίπτωση, είναι ακόμη νωρίς για τελικά συμπεράσματα. Η παρούσα δημοσκόπηση αποτυπώνει την έναρξη μιας νέας περιόδου με ευρήματα που στηρίζονται -προς στιγμήν- στις πρώτες εντυπώσεις, στην επικοινωνία και στην εικόνα που εκπέμπουν οι νέοι σχηματισμοί και λιγότερο στην ουσία. Επίσης, η ερευνητική εμπειρία δείχνει πως η πρώτη καταγραφή της δυναμικής οποιουδήποτε νέου κόμματος ουδέποτε επιβεβαιώθηκε στην πραγματική κάλπη.

Συνεπώς για ασφαλέστερα συμπεράσματα θα πρέπει να αναμένουμε περισσότερες καταγραφές σε βάθος του χρόνου. Αλλωστε βρισκόμαστε σε μια περίοδο με πολλούς αγνώστους, ώστε να είναι βάσιμη κάποια προσπάθεια προβολής των αποτελεσμάτων των δημοσκοπήσεων αυτής της περιόδου στα πιθανά αποτελέσματα των επόμενων εκλογών.

Προς το παρόν δεν γνωρίζουμε τον χρόνο διεξαγωγής τους, το πόσα και ποια κόμματα θα συμμετέχουν, το ποιο θα είναι το πολιτικό περιβάλλον στο πλαίσιο του οποίου θα διεξαχθούν και ποια θα είναι τα ποσοτικά και ποιοτικά χαρακτηριστικά του εκλογικού σώματος.

Αναμφισβήτητα, η συνέχεια αναμένεται ενδιαφέρουσα.

* Θωμάς Γεράκης, Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της Marc A.E.