Orthrobros, η νέα τάση στις ΗΠΑ: Από το TikTok στην Παναγία, η Ορθοδοξία γοητεύει τους νέους

Η τάση είναι μάλλον αθόρυβη, αλλά εμφανής. Iσως είναι ακόμα πρόωρο να μιλήσει κανείς για μαζικό ρεύμα, καθώς τα αριθμητικά στοιχεία απέχουν ακόμα για να το επιβεβαιώσουν, αλλά το φαινόμενο είναι υπαρκτό στην τελευταία πενταετία και δεν επιδέχεται αμφισβήτηση.

Από τη Νέα Υόρκη και τη Βοστόνη μέχρι το Τέξας και από το Μαϊάμι μέχρι το Λος Αντζελες και το Σαν Φρανσίσκο, ένα κύμα νέων ανθρώπων ασπάζεται την Ορθοδοξία, εγκαταλείποντας τα συντριπτικά κυρίαρχα στις Ηνωμένες Πολιτείες χριστιανικά δόγματα των προτεσταντών και των καθολικών.

Οι ορθόδοξοι ναοί, στους οποίους ιστορικά σπεύδουν μετανάστες από την Ελλάδα, την Ουκρανία και άλλες χώρες με μεγάλους ορθόδοξους πληθυσμούς, υποδέχονται ολοένα περισσότερους νέους πιστούς Αμερικανούς, που βαπτίζονται ορθόδοξοι.

Προς επίρρωση αυτών, δημοσιεύματα στις εφημερίδες «New York Post» και «Telegraph» στα τέλη του 2024 αποτιμούσαν ότι οι αμερικανικές ορθόδοξες ενορίες κατέγραψαν αύξηση σχεδόν 80% στις μεταστροφές πιστών το 2022, σε σύγκριση με τα επίπεδα προ πανδημίας. Εκτοτε ακολούθησαν πολλά ακόμα δημοσιεύματα και αναφορές στην ίδια κατεύθυνση.

Υπενθυμίζεται ότι στις ΗΠΑ, η Ορθόδοξη Χριστιανοσύνη είναι μακράν η μικρότερη και λιγότερο γνωστή από τις τρεις μεγάλες χριστιανικές παραδόσεις, εκπροσωπώντας περίπου το 1% του πληθυσμού, έναντι 40% των προτεσταντών και 20% των καθολικών.

Από το YouTube

Πολλοί αναλυτές, όπως ο Μαρκ Μπονομέλι της «Los Angeles Daily News» (L’ADN), εκτιμούν ότι πρόκειται για ένα φαινόμενο που, προϊόντος του χρόνου, θα μπορούσε κάλλιστα να επεκταθεί, ακόμη και να διασχίσει τον Ατλαντικό. Στη συγκεκριμένη αναφορά του παρουσιάζει το παράδειγμα ενός 21χρονου, του Αντριου Μπρόντσκι, ο οποίος ανέβασε στο YouTube πέρυσι ένα βίντεο από το απλό δωμάτιό του στο σπίτι του στη Δυτική Βιρτζίνια.

Πίσω του διακρινόταν ένα ορθόδοξο λειτουργικό λάβαρο, διακοσμημένο με σταυρό και επιγραφές στα ελληνικά. Ο ίδιος καθόταν σε έναν μικρό βωμό που στεφανωνόταν από ορθόδοξες εικόνες. «Οι αισθήσεις παίζουν ουσιαστικό ρόλο στην Ορθοδοξία.

Βλέπεις την εικόνα, μυρίζεις το θυμίαμα, ακούς τους παλιούς ψαλμούς», ανέφερε μεταξύ άλλων και στη συνέχεια επεξήγησε πώς ανακάλυψε τη σχέση του με την ορθόδοξη πίστη, κατά τη διάρκεια μιας νύχτας που παρέμεινε άγρυπνος: «Ηταν ένα βράδυ που δεν μπορούσα να κοιμηθώ. Ακουγα μια λίστα αναπαραγωγής και ξαφνικά άρχισαν ορθόδοξοι ψαλμοί. Δεν είχα ξανακούσει κάτι τέτοιο». Και κατέληξε: «Οταν μπήκα στην εκκλησία για την πρώτη μου λειτουργία, ένιωσα ακριβώς το ίδιο. Ηταν σαν να ήμουν ακριβώς εκεί που έπρεπε να είμαι».

Η «ψηφιακή γέφυρα»

Ο Αντριου απεικονίζει με ακρίβεια μια διαρκώς μεγεθυνόμενη τα τελευταία χρόνια τάση στις Ηνωμένες Πολιτείες. Βρήκε τη νέα του θρησκευτική ταυτότητα ύστερα από μια πνευματική αναζήτηση που ξεκίνησε στο YouTube.

Αλλοι προσχωρούν στην Ορθοδοξία απευθείας στις εκκλησίες, αλλά η «ψηφιακή γέφυρα» είναι ένα χαρακτηριστικό στοιχείο αυτής της νέας κινητικότητας. Πολλοί πιστοί που σαγηνεύονται από την Ορθοδοξία έχουν την πρώτη επαφή και γνωριμία τους με το ορθόδοξο δόγμα, ανεξαρτήτως εκκλησίας (Ελληνορθόδοξη, Ρωσική κ.ο.κ.) μέσω Διαδικτύου και social media.

Μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ιστολόγια και διαδικτυακές κοινότητες διευκολύνουν τους ενδιαφερόμενους να συμμετέχουν σε συζητήσεις σχετικά με την Ορθοδοξία, ανατρέποντας το εμπόδιο των αποστάσεων. Σε πληθώρα καναλιών στο YouΤube, ιερείς και θεολόγοι τοποθετούνται για θρησκευτικά, πολιτιστικά ή ακόμη και πολιτικά ζητήματα, παρά τους προφανείς κινδύνους εκτροπής.

Χαρακτηριστικά τα κανάλια Patristic Nectar, Orthodox Ethos και το Ancient Faith Radio χρησιμεύουν ως πύλη εισόδου προς την ορθόδοξη παράδοση για εκατοντάδες χιλιάδες συνδρομητές, ένα ψηφιακό φαινόμενο που αποτελεί μέρος της ευρύτερης αναζήτησής τους για θρησκευτική -και δη ορθόδοξη χριστιανική- αυθεντικότητα. Συνακόλουθα, αυτή η ψηφιακή έκθεση της Ορθοδοξίας οδηγεί την αύξηση της συμμετοχής στις ορθόδοξες εκκλησίες, σε όλες σχεδόν τις Πολιτείες, ιδιαίτερα, όμως, σε Φλόριντα, Τέξας και Γιούτα.

Τι πιστεύουν

Φοιτητής Ψυχολογίας και Θεολογίας ο Μπρόντσκι, συντηρητικών πεποιθήσεων, άγαμος, μοιράζεται πολλά κοινά χαρακτηριστικά με άλλους νεοφώτιστους στην Ορθοδοξία: πολλοί εξ αυτών είναι όντως νέοι άνδρες που αναζητούν μια πιο παραδοσιακή και πιο αρρενωπή-πατριαρχική εκδοχή του Χριστιανισμού. Ο ίδιος έχει μακρά διαδρομή. Βαπτισμένος αρχικά καθολικός και στη συνέχεια προτεστάντης, βρήκε τελικά τον δρόμο του προς την Ορθοδοξία.

Ενα μέρος αυτών των νέων ορθόδοξων πιστών είναι οι λεγόμενοι Orthobros (Orthodox Brothers). «Ortho», ακριβώς γιατί εγκαταλείπουν τον Προτεσταντισμό ή τον Καθολικισμό ή την αθεΐα και βαπτίζονται ορθόδοξοι. Και «bros», από τη φιλική προσφώνηση «bro», επειδή το φαινόμενο έχει συνδεθεί με ένα συγκεκριμένο δημογραφικό μοτίβο, με βασικά χαρακτηριστικά τη νεαρή ηλικία και το ανδρικό φύλο.

Φαινομενικά αθώος νεολογισμός, αλλά μάλλον δεν είναι έτσι. Το συνθετικό «bro» παραπέμπει σε μια άλλη δύσκολη συζήτηση για το αν, πώς και κατά πόσο η Ορθοδοξία μπορεί να συνδεθεί με τη λεγόμενη -και αρνητικά φορτισμένη- «bro culture», που αφορά τις αντιλήψεις και τις συμπεριφορές μιας ομάδας νέων ανδρών οι οποίοι αντιδρούν στα επικρατούντα ιδεολογήματα της woke ατζέντας στην αμερικανική κοινωνία και αναζητούν διέξοδο διαμέσου της αυτοεπιβεβαίωσης της αρρενωπότητας.

Συνολικό φαινόμενο

Το βέβαιο είναι ότι η στροφή των Αμερικανών προς την Ορθοδοξία δεν περιορίζεται σε αυτή την ομάδα των συντηρητικών νεαρών ανδρών, αντιθέτως, βάσει των διαθέσιμων στοιχείων και ερευνών, αφορά και άλλες ομάδες, γυναίκες, παντρεμένα ζευγάρια με ή χωρίς παιδιά, στην ουσία τους πάντες. Ο περιορισμός σε μια συγκεκριμένη ομάδα αδικεί την όλη συζήτηση, ούτως ή άλλως δεν εκπροσωπεί την πλήρη πραγματικότητα.

Οι «Orthobros» αποτελούν τη θορυβώδη πλευρά της μεταστροφής προς την Ορθοδοξία, αλλά οι εικόνες των κατάμεστων από νέους πιστούς ορθόδοξων εκκλησιών όλης σχεδόν της Αμερικής υπερβαίνουν την όποια δική τους επιρροή στο αποτέλεσμα.

Μαρτυρίες εκπροσώπων της Εκκλησίας στις πλέον έγκυρες αμερικανικές εφημερίδες, αλλά και έρευνες με αριθμητικά στοιχεία επιβεβαιώνουν του λόγου το αληθές. Σύμφωνα με τον Μάθιου Νάμι, εκτελεστικό διευθυντή του Orthodox Studies Institute (Ινστιτούτο Ορθόδοξων Σπουδών), η άνοδος της Ορθοδοξίας στις ΗΠΑ έχει ευρύτερα χαρακτηριστικά, ενώ παρατηρείται σε δύο κύματα.

Το πρώτο εμφανίστηκε κατά τη διάρκεια και αμέσως μετά την πανδημία COVID, ενώ το δεύτερο εκδηλώθηκε τους τελευταίους 18 μήνες. Αρχικά όντως επικεντρώνονταν κυρίως σε ανύπαντρους νέους άνδρες, όμως το νέο κύμα περιλαμβάνει πλέον πλειοψηφικά παντρεμένους άνδρες και παντρεμένες γυναίκες, νέες οικογένειες και μέλη από διαφορετικά θρησκευτικά και εθνοτικά υπόβαθρα.

Ο ίδιος εξάλλου δηλώνει ότι δεν είναι καθόλου σίγουρος κατά πόσο το όλο αφήγημα περί αρρενωπότητας ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Θεωρεί ότι γενικά πολλοί Αμερικανοί αναζητούν κάτι σταθερό και παραδοσιακό μπροστά σε τόσες γρήγορες, αποπροσανατολιστικές αλλαγές, το κίνημα των ΛΟΑΤΚΙ είναι ένα προφανές παράδειγμα.

Αλλά η αίσθησή του είναι ότι οι περισσότεροι από αυτούς τους ανθρώπους έρχονται στην Ορθοδοξία επειδή αναζητούν την αλήθεια, την παράδοση και μια σταθερή βάση σε έναν αβέβαιο κόσμο, θέλοντας να γνωρίσουν την πληρότητα του Χριστιανισμού.

Οι «New York Times»

Δημοσίευμα των «New York Times» του περασμένου Νοεμβρίου, με τίτλο «Τα στασίδια των ορθόδοξων ναών στις Ηνωμένες Πολιτείες γεμίζουν από νέους πιστούς», ήταν ενδεικτικό του κλίματος για το τι συμβαίνει στα ενδότερα της μεταστροφής.

Η δημοσιογράφος Ρουθ Γκράχαμ ανέφερε μεταξύ άλλων πως «κάτι αλλάζει σε μια κατά τα άλλα ήσυχη γωνιά του Χριστιανισμού στις Ηνωμένες Πολιτείες, που υπερηφανεύεται για το πόσο λίγο έχει αλλάξει με το πέρασμα του χρόνου. Ιερείς μοιράζονται ιστορίες για πρωτοφανή αριθμό εκκλησιασμού. Παλαιότερα μέλη προσαρμόζονται -ή όχι- στην εισροή νέων πιστών. Ενορίες καταστρώνουν σχέδια για να αντιμετωπίσουν περισσότερους υποψήφιους προσήλυτους απ’ όσους μπορεί ρεαλιστικά να διαχειριστεί ο υφιστάμενος Κλήρος».

Στο ίδιο δημοσίευμα αναφερόταν, όμως, ότι «σε όλη τη χώρα, η παράδοση της Ορθόδοξης Χριστιανοσύνης προσελκύει ζωηρούς νέους πιστούς, ιδιαίτερα συντηρητικούς νεαρούς άνδρες. Τους ελκύει αυτό που περιγράφουν ως πιο απαιτητική, ακόμη και δύσκολη, άσκηση του Χριστιανισμού, τους προσφέρει σκληρές αλήθειες και επιβεβαιώνει την αρρενωπότητά τους.

Μερικοί νεοφώτιστοι αναφέρουν με επιδοκιμασία ότι η Ορθοδοξία έχει μια πιο αρρενωπή αίσθηση από άλλες παραδόσεις. Οι ιερείς, οι οποίοι πρέπει να είναι άνδρες και μπορούν να παντρευτούν, συχνά έχουν μεγάλες γενειάδες και μεγάλες οικογένειες.

Η Ορθοδοξία ζητά από τους πιστούς να κάνουν θυσίες όπως η νηστεία. Και οι διαδικτυακοί influencers, στους οποίους πολλοί νέοι άνδρες αποδίδουν την εισαγωγή τους στην Ορθοδοξία, μιλούν άμεσα για την πολιτική και τον πολιτισμό με τρόπο που οι ιερείς των ενοριών αποφεύγουν συχνότερα.

Τείνουν να μοιράζονται έναν ακλόνητο κοινωνικό συντηρητισμό, με ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την “παραδοσιακή οικογένεια” και αυτό που περιγράφουν ως απειλές του φεμινισμού, της ομοφυλοφιλίας και των τρανς ταυτοτήτων. Είναι επίσης γενικά αντίθετοι στο κράτος του Ισραήλ».

Ο Γέρων Εφραίμ της Αριζόνας

Την ίδια περίοδο, η Πέλη Γαλίτη-Κυρβασίλη, ερευνήτρια στο Τμήμα της Παιδαγωγικής Ψυχολογίας του Πανεπιστημίου του Γουισκόνσιν-Μάντισον, αλλά και συγγραφέας του βιβλίου «Εκείνο που έψαχνα: Ιστορίες Ορθόδοξης Μεταστροφής στην Αμερική», επιβεβαίωσε ότι στην ενορία της επικρατεί πλέον το αδιαχώρητο κατά τις ακολουθίες, ξεπερνώντας κάθε φαντασία. Νέες οικογένειες με μικρά παιδιά συμμετέχουν ήδη από τον Ορθρο και μετά στη Θεία Λειτουργία με περισσή ευλάβεια.

Ο δε ιερέας ανακοίνωσε ότι θα περιορίσει αρκετές δραστηριότητες της εκκλησίας (εκδρομές και άλλες εξωτερικές δραστηριότητες), γιατί θέλει να αφιερώσει περισσότερο χρόνο στους κατηχουμένους της ενορίας, οι οποίοι έχουν αυξηθεί σημαντικά. Ανάλογες εικόνες μεταφέρθηκαν και από γειτονικές ενορίες στο Σικάγο και το Μιλγουόκι.

Κατά την ίδια, στους λόγους που εξηγούν αυτή τη σύγχρονη μεταστροφή, συμπεριλαμβάνονται η χρήση του Διαδικτύου, όπου η γνώση και η πληροφορία είναι πλέον εύκολα προσβάσιμες, η εκκοσμίκευση των μεγάλων χριστιανικών ομολογιών γενικότερα, η παρουσία σημαντικών ορθόδοξων ιερέων και θεολόγων και διανοουμένων στη Δύση, όπως ο όσιος Γέροντας Εφραίμ της Αριζόνας που ίδρυσε 17 μονές στις ΗΠΑ και τον Καναδά κ.ά.

Σε άρθρο της υπενθυμίζει την προσέγγιση του Στέφεν Μάθιους, εφημέριου στην Ελληνορθόδοξη Εκκλησία του Σωτήρος στο Bluff City του Τενεσί, ο οποίος αντικαθιστά τους όρους «ανδρικός» και «θηλυκός» και την απόχρωση που αυτοί δίνουν στην Εκκλησία, με «την ορολογία της “πατρότητας” και “μητρότητας”».

«Η Ορθόδοξη Εκκλησία δεν θα έλεγα ότι είναι τόσο “ανδρική”, όσο είναι πατρική. Οπως ένας καλός πατέρας, η Ορθόδοξη Εκκλησία μού δίνει το παράδειγμα, με διδάσκει, με προκαλεί, με διορθώνει, ακόμη και με ελέγχει. Μου δίνει πνευματικούς αγώνες για να εργαστώ και να μάθω μέσα από αυτούς. Δεν μου επιτρέπει να βρίσκω δικαιολογίες για τον εαυτό μου, αλλά με σηκώνει ξανά και με καλεί να συνεχίσω. Μου αποκαλύπτει μια εσωτερική δύναμη που δεν γνώριζα ότι έχω (την ενέργεια του Χριστού μέσα μου).

Με προετοιμάζει για τον δύσκολο και επικίνδυνο κόσμο στον οποίο ζω. Με μορφώνει και με μεγαλώνει στο πρόσωπο που χρειάζεται να γίνω. Και ταυτόχρονα, αγαπώ το ότι η Ορθόδοξη Εκκλησία είναι θηλυκή ή πιο σωστά, μητρική. Οπως μια καλή μητέρα, η Ορθόδοξη Εκκλησία με τρέφει (με τη Θεία Ευχαριστία), με πλένει (με το Βάπτισμα και τη συγχώρηση), με ντύνει (με τα βαπτιστικά ενδύματα και τα ιερατικά άμφια), μου προσφέρει σπίτι (τον ναό) και οικογένεια (τους αδελφούς και αδελφές μου).

Με κρατά μέσα στον πόνο μου, φροντίζει τις πληγές μου, με καθησυχάζει όταν φοβάμαι, με παρηγορεί. Δεν μου λέει να καταπνίξω τα συναισθήματά μου, αλλά τους δίνει φωνή στις προσευχές και τους ύμνους. Μου επιτρέπει να κλαίω με λύπη και με χαρά. Και με τη φωνή και του πατέρα και της μητέρας, η Εκκλησία μού λέει πόσο πολύ με αγαπά. Χρειαζόμαστε την Εκκλησία να είναι και τα δύο. Και, δόξα τω Θεώ, είναι και τα δύο».

Μαρτυρίες

Ακόμα πιο πρόσφατο ρεπορτάζ του Associated Press επιβεβαίωσε όλα τα παραπάνω. Οτι νέοι και οικογένειες στις ΗΠΑ ανακαλύπτουν την Ορθοδοξία μέσω βίντεο και social media, ενώ ταυτόχρονα οι εκκλησίες προσαρμόζονται στις ανάγκες τους. Ως παράδειγμα χρησιμοποιήθηκε ο Καθεδρικός Ναός της Αγίας Σοφίας στο Λος Αντζελες των ΗΠΑ, ο οποίος «κάθε Κυριακή γεμίζει πιστούς όλων των ηλικιών, οι οποίοι παρακολουθούν με κατάνυξη τη Θεία Λειτουργία».

Και συμπεραίνει, βάσει μαρτυριών, όπως της 28χρονης Αμπία Αϊλι, η οποία γνώρισε την Ορθοδοξία από το Διαδίκτυο και βαπτίστηκε ορθόδοξη τον Απρίλιο του 2024, ότι «πίσω από αυτές τις παραδοσιακές εικόνες μια νέα τάση αναπτύσσεται στις ΗΠΑ: η Ορθοδοξία κερδίζει ολοένα και μεγαλύτερη δημοτικότητα, και η αύξηση αυτή συνδέεται άμεσα με το Διαδίκτυο και κυρίως με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Η πρώτη επαφή πολλών δεν γίνεται πλέον στον ναό, αλλά μέσω βίντεο, αναρτήσεων και συζητήσεων στα κοινωνικά δίκτυα».

«Εκλαιγα μιάμιση ώρα»

Χαρακτηριστικό το παράδειγμα του Τζάστιν Μπράξτον, πυροσβέστη στο Λος Αντζελες, που έγινε χριστιανός ορθόδοξος πριν από ενάμιση χρόνο. Περιέγραψε την πρώτη του εμπειρία στον ναό με συγκλονιστικό τρόπο: «Η λειτουργία ήταν μισά ελληνικά, μισά αγγλικά. Ομως δεν μπορούσα να σταματήσω να κλαίω. Εκλαιγα σε όλη τη διάρκεια της μιάμισης ώρας».

Πλέον συμμετέχει στις συναντήσεις νέων ενηλίκων, βλέποντας την Ορθοδοξία ως μια πνευματική πρόκληση, αλλά και μια πηγή βαθιάς χαράς. Η εμπειρία του, όπως και χιλιάδων άλλων, υποδηλώνει ότι το Διαδίκτυο είναι δίαυλος προσχώρησης στην Ορθοδοξία, αλλά όχι υποκατάστατο. Εχει διευρύνει σημαντικά την εμβέλεια της πίστης σε αυτήν, αλλά δεν μπορεί να υποκαταστήσει την προσωπική συμμετοχή.

Ο «παράγοντας» Μόσχα

Σύμφωνα με τον αναλυτή και παλαιότερα πρόεδρο του Κέντρου Φιλελεύθερων Μελετών Αλέξανδρο Σκούρα, οι Otrhobros «αναζητούν μια θρησκεία που δεν έχει “υποκύψει’’ στις πολιτισμικές πιέσεις της σύγχρονης εποχής και προσφέρει μια σαφή ηθική καθοδήγηση. Αλλά είναι πιο ενεργοί στις διαδικτυακές παρά στις παραδοσιακές εκκλησιαστικές κοινότητες».

Η Ορθοδοξία παρουσιάζεται ως η αυθεντική έκφανση του Χριστιανισμού που παραμένει σχεδόν απαράλλακτη από το Σχίσμα του 1054, διατηρώντας την ιερή της παράδοση και πρακτική.

Αντιθέτως, οι ριζικές αλλαγές που έχουν υιοθετήσει τα τελευταία χρόνια πολλές δυτικές εκκλησίες, όπως π.χ. η αποδοχή του γάμου ομοφυλοφίλων από ορισμένες προτεσταντικές και η χειροτονία γυναικών ιερέων μέχρι και της Σάρα Μάλαλι ως της πρώτης γυναίκας Αρχιεπισκόπου του Καντέρμπουρι από την Αγγλικανική, απογοητεύουν πολλούς πιστούς και τους ωθούν να αναζητήσουν τη σταθερότητα της παράδοσης, που βρίσκουν στην Ορθοδοξία.

Οι διαφορές μεταξύ των Orthobros και των άλλων χριστιανικών δογμάτων δύσκολα κρύβονται. Οι πρώτοι είναι απολύτως αντίθετοι σε κάθε άνοιγμα και διάλογο με άλλα χριστιανικά δόγματα. Θεωρώντας τα αιρετικά. Ο Τζέι Ντάιερ, με 116.000 συνδρομητές στο YouTube, που ασκεί έτσι ιδιαίτερη επιρροή στη διαδικτυακή Ορθοδοξία, προσφέρει περιεχόμενο που συνδυάζει θρησκεία και γεωπολιτική, «καταδιώκοντας» όποιον διαφωνεί.

Ετσι δημιουργείται ένα χάσμα μεταξύ της Ορθοδοξίας που βιώνεται στο Διαδίκτυο και αυτής των ενοριών. Αλλά και εντός Διαδικτύου οι διαμάχες τους είναι ενίοτε σφοδρές. Για πολλούς νέους πιστούς, αρκετοί Orthobros δημιουργούν μια παράλληλη ορθόδοξη κουλτούρα που όχι μόνο χαρακτηρίζεται από άκαμπτο συντηρητισμό, αλλά επιπλέον δείχνει να ωθείται και από τις γεωπολιτικές σκοπιμότητες της Μόσχας, ιδίως μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, στις οποίες πειθαρχεί απαρεγκλίτως το Ρωσικό Πατριαρχείο, που έχει επενδύσει σημαντικούς πόρους σε διαδικτυακές πλατφόρμες για να προωθήσει την πολεμική του εναντίον του Φαναρίου.

Ο ανταγωνισμός της Μόσχας και του Οικουμενικού Πατριαρχείου της Κωνσταντινούπολης για την πρωτοκαθεδρία στην Ορθοδοξία απεικονίζεται και στην υπόθεση της μεταστροφής των πιστών. Δεν είναι λίγοι οι Orthobros που ταυτίζονται με τις παραδοσιακές αξίες που υπερασπίζεται η Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία. Πολλοί όμως παραμένουν πιστοί στην Ελληνορθόδοξη, που παρουσιάζει μια πιο ανεκτική προσέγγιση.

H καθηγήτρια Θρησκείας και Ανθρωπολογίας στο Πανεπιστήμιο Northeastern, Σάρα Ρικάρντι-Σουόρτζ, επισημαίνει ότι πολλοί Orthobros γοητεύονται από τη Ρωσία και αυτό πηγάζει από την έλξη των ιεραρχικών πολιτικών μοντέλων: «Θαυμάζουν το παρελθόν της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας, όπου υπάρχουν άγιοι που ήταν και μονάρχες. Οτιδήποτε μοιάζει με ιεραρχική πολιτική δομή τούς προσελκύει ιδιαίτερα. Και η πνευματική αναζήτησή τους είναι συνυφασμένη με τον γεωπολιτικό θαυμασμό τους προς τον Πούτιν».

2,5 εκατ. στις ΗΠΑ

Με επικεφαλής της από το 2019 τον Αρχιεπίσκοπο Βορείου και Νοτίου Αμερικής Ελπιδοφόρο, η Ελληνορθόδοξη Εκκλησία των ΗΠΑ ιδρύθηκε το 1921 και έχει έδρα στη Νέα Υόρκη, υπαγόμενη στο Οικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως.

Εχει 9 Αρχιερατικές Περιφέρειες, 560 Ενορίες και 19 Μονές. Η Ορθόδοξη Εκκλησία Αμερικής αναγνωρίζεται εν μέρει ως αυτοκέφαλη, μόνον από τη Ρωσική και άλλες 4 Εκκλησίες. Αποτελείται από περισσότερες από 700 ενορίες, ιεραποστολές, κοινότητες, μοναστήρια και ιδρύματα σε ΗΠΑ, Καναδά, Μεξικό. Επικεφαλής της είναι ο Αρχιεπίσκοπος Τύχων (Μόλλαρντ).

Αν και ο Νάμι εκτιμά τον συνολικό αριθμό των Ορθοδόξων στις ΗΠΑ σε 1,64 εκατομμύρια, άλλες προσεγγίσεις αναφέρονται σε πάνω από 2,5 εκατομμύρια. Σε κάθε περίπτωση, είναι κάτω από το 1%, των 260 εκατομμυρίων που παγκοσμίως υπολογίζεται ο ορθόδοξος χριστιανικός πληθυσμός, σύμφωνα με την Pew Research Center, υπερδιπλάσιος πάντως εκείνου του προηγούμενου αιώνα.

Παρά την αύξηση σε απόλυτους αριθμούς, οι ορθόδοξοι μειώνονται ως ποσοστό του συνολικού χριστιανικού πληθυσμού -και του παγκόσμιου- λόγω της ταχύτερης ανάπτυξης προτεσταντών, καθολικών και μη χριστιανών. Σήμερα, μόνο το 12% των χριστιανών παγκοσμίως είναι ορθόδοξοι, από 20% πριν από έναν αιώνα.

Συνολικά, οι χριστιανοί έφτασαν τα 2,7 δισ. το 2025, ο αριθμός τους πλέον βαίνει σταθερά αυξανόμενος και αναμένεται το 2050 να φτάσει τα 3,4 δισ., αποτελώντας, τότε, το 34,4% του παγκόσμιου πληθυσμού.

Φωτογραφία: Getty images / Ideal image