Παντελής Καψής

Ακολουθεί το ίδιο μοτίβο κάθε φορά. Στην αρχή τα βουβάλια είναι ενωμένα και τα λιοντάρια δεν μπορούν να κάνουν το παραμικρό. Κάνουν δοκιμαστικές επιθέσεις αλλά μόλις πέφτουν στο τείχος των μεγάλων βούβαλων υποχωρούν άτακτα. Αυτό συνεχίζεται για πολλή ώρα ως τη στιγμή που κάποια από τα βουβάλια πανικοβάλλονται και αρχίζουν να τρέχουν. Είναι η ευκαιρία για τα λιοντάρια να ξεμοναχιάσουν και να καταβάλουν το πιο άτυχο ή το πιο ασθενικό. Αν, όπως συμβαίνει κάποιες φορές, τα βουβάλια ανακτήσουν την ψυχραιμία τους και επιστρέψουν, τα λιοντάρια εγκαταλείπουν το θήραμα τους και τρέχουν να σωθούν.

Η σκηνή αυτή ομολογώ μου ήρθε στο νου παρακολουθώντας τις ειδήσεις για τη συνεδρίαση της Κεντρικής Επιτροπής του Σύριζα. Η κατάσταση παρουσιάζει ομοιότητες. Το λιοντάρι έχει βγάλει όρντινο. Όποιος θέλει προσέρχεται κατά μόνας και εκτός επετηρίδας. Θα γίνει έτσι εθελοντικά το θήραμα, θα χρωστά την πολιτική του υπόσταση στον αρχηγό, θα γίνει ένα υπάκουο πολιτικό στέλεχος και δεν θα δημιουργεί προβλήματα. Ήδη πολλοί έχουν διαβεί τον Ρουβίκωνα. Οι περισσότεροι ακολουθούν ή θα ακολουθήσουν. Η συμπεριφορά τους κατανοητή, η πολιτική προϋποθέτει ρεαλισμό και προσωπικούς συμβιβασμούς. Μερικές φορές φυσικά το παρακάνουν, γίνονται βασιλικότεροι του βασιλέως, έχουν συμπεριφορά νεοφώτιστου. Όταν βλέπεις για παράδειγμα τον Τεμπονέρα να θέτει τις προϋποθέσεις για την εισδοχή όσων δεν είχαν τη δική του τύχη και δεν πρόλαβαν να κάνουν εγκαίρως το άλμα. Είναι η στιγμή που αναρωτιέσαι αν η πολιτική αφήνει περιθώρια για τη διατήρηση της προσωπικής αξιοπρέπειας.

Τι άλλο μπορούν να κάνουν θα πει κανείς; Το πρώτο που θα έπρεπε να είχαν καταλάβει είναι ότι ο Τσίπρας τους έχει ανάγκη. Παρουσίασε τη βιτρίνα, τα καινούργια στελέχη που θέλει να προωθήσει, ξέρει πολύ καλά ωστόσο ότι χωρίς το κόμμα, τα πρόσωπα, τους μηχανισμούς και τις διασυνδέσεις, δεν θα πάει μακριά. Το αποκάλυψε και ο συμπαθής Σιακαντάρης σε ένα είδος φροϋδικού ολισθήματος όταν έσπευσε να γράψει, μετά την εισήγηση Φάμελλου, πόσο θα βοηθήσει το νέο εγχείρημα η «εμπειρία» των συριζέων. Αυτών που υποτίθεται πως δεν θέλει χωρίς φέις κοντρόλ. Τον υποχρέωσαν να κατεβάσει την ανάρτηση μη και χαλάσει τη δουλειά.

Το δεύτερο που θα μπορούσαν να κάνουν θα ήταν να σταθούν απέναντι του. Να επιμείνουν πως αν αυτός θέλει συνεργασία είναι διαθέσιμοι αλλά με προϋποθέσεις. Δεν θα μπουν σαν μετανοημένες Μαγδαληνές. Αν τα είχαν βρει μάλιστα με τη Νέα Αριστερά τόσο πιο πειστικοί θα ήταν. Και βέβαια θα του απαντούσαν με τα δικά του λόγια, αυτά που έλεγε ως το 2023, για την ανάγκη της συνεργασίας των «προοδευτικών» δυνάμεων. Ποτέ δεν τους εξήγησε πώς και γιατί τα ξέχασε.

Θα αναρωτηθεί φυσικά κάποιος ποια είναι η δύναμη τους, με ποια φόντα να σταθούν απέναντι του. Πράγματι σε μια εκλογική αναμέτρηση τα ποσοστά τους θα ήταν μεταξύ φθοράς και αφθαρσίας, πέριξ του 3% δηλαδή. Όσο θα πλησίαζαν οι εκλογές ωστόσο και οι δύο μονάδες θα ήταν πολύτιμες για τον Τσίπρα. Δεν έχει περιθώριο βλέπετε να βγει τρίτος, θα είναι το πολιτικό του τέλος. Είναι ζήτημα ψυχραιμίας με άλλα λόγια. Αν ήταν ενωμένοι και αν δεν έσπευδαν, θα είχαν τη δυνατότητα και πάλι να κατέβουν στις εκλογές μαζί με το κόμμα Τσίπρα αλλά με πολύ διαφορετικούς όρους.

Τώρα αυτό το «να έμεναν ενωμένοι» είναι μεγάλη κουβέντα για την αριστερά. Η ικανότητα της να χωρίζεται σε φράξιες και να επιδίδεται στους πιο άγριους αδελφοκτόνους πολέμους είναι παροιμιώδης. Αυτή τη στιγμή ωστόσο υπάρχει κάτι που τους ενώνει κι ας είναι λίγοι αυτοί που το αφήνουν να φανεί ανοικτά: ο θυμός τους με τον Τσίπρα. Δεν είναι μόνο όσα δημόσια έχει πει σε βάρος τους, η επιλογή του να φορτώσει τις αποτυχίες της διακυβέρνησης στους συνεργάτες του και η ταπεινωτική συμπεριφορά απέναντι τους. Είναι και η πολιτεία του μετά την ήττα του 2023 και την παραίτηση του από την ηγεσία. Ο τρόπος με τον οποίο υπονόμευσε το ίδιο του το κόμμα έτσι ώστε να είναι πολιτικά παράλυτο όταν αυτός θα ξεκινούσε το δικό του εγχείρημα. Πόσο είναι αλήθεια, αν ο Κασελάκης ήταν δικό του σχέδιο και αν στη συνέχεια υποδαύλισε τις διαλυτικές τάσεις δεν έχει σημασία. Αυτό που μετράει είναι ότι το πιστεύουν πολλά στελέχη του Σύριζα. Κι είναι κάτι που το καταλαβαίνει αμέσως όποιος συνομιλεί μαζί τους. Εξακολουθούν βέβαια να θεωρούν πως είναι ο μόνος που μπορεί να τους βγάλει από το αδιέξοδο. Έχει χάσει τη μαγεία του ωστόσο, θεωρούν ότι κινείται με ιδιοτέλεια είναι έτοιμος να τους πετάξει από το τρένο αν αυτό τον συμφέρει. Δεν του το συγχωρούν.

Θα ήθελαν πολύ με άλλα λόγια να του κόψουν λίγο το βήχα. Και θα μπορούσαν. Για παράδειγμα να του υπενθυμίσουν όταν έβγαλε το βιβλίο πως δικές του επιλογές ήταν ο Βαρουφάκης και η Ζωή. Ότι δεν είναι δείγμα ηγέτη να τα φορτώνει στους συνεργάτες του. Ούτε είναι προοδευτικό να στήνεις ένα προσωπικό κόμμα. Πολύ περισσότερο όταν έχεις φροντίσει πριν να διαλύσεις το κόμμα που σε ανέδειξε. Θα μπορούσαν δηλαδή να του χαλάσουν λίγο τις φιέστες. Τις οποίες έστησε ως ένα βαθμό και στις δικές τους πλάτες με τη σχεδόν τελετουργική τους ταπείνωση. Θα τους έπαιρνε περισσότερο στα σοβαρά. Ασφαλώς θα ήταν μια επιλογή με ρίσκο. Στην πολιτική όμως δεν πας πουθενά χωρίς ρίσκο. Προτίμησαν τη σιγουριά. Φοβήθηκαν μήπως κλείσουν την πόρτα στο δικό τους προσωπικό μέλλον και υπέκυψαν. Λίγοι κρατήσαν χαρακτήρα και από αυτούς οι περισσότεροι ήταν οι κομμένοι. Έτσι το μέλλον σήμερα φαίνεται προδιαγεγραμμένο. Κι όπως λέει ο ποιητής δεν θα ήταν λύκος αν δεν έβλεπε ότι οι Ρωμαίοι ήταν τόσο πρόβατα.