15 Μαρτίου 1944: Το μπλόκο της Καλογρέζας, από Χωροφυλακή και Τάγματα Ασφαλείας, με Γερμανούς… φωτογράφους και οι εκτελέσεις 23 αθώων πολιτών

Την Κυριακή 15 Μαρτίου 2026 συμπληρώθηκαν 82 χρόνια από το μπλόκο της Καλογρέζας που έγινε στις 15 Μαρτίου 1944.

Χωροφύλακες και Ταγματασφαλίτες βασάνισαν και εκτέλεσαν εκείνη τη μέρα 23, νέους ως επί το πλείστον ανθρώπους. Άλλους 50 τους παρέδωσαν στους Γερμανούς και αυτοί με τη σειρά τους τους έστειλαν στη χώρα τους για καταναγκαστική εργασία και άλλους 150 τους οδήγησαν στις Φυλακές Χατζηκώνστα…

Πού βρίσκεται η Καλογρέζα; - Πώς πήρε το όνομά της;

Η Καλογρέζα είναι συνοικία του Δήμου Νέας Ιωνίας Αττικής. Σύμφωνα με τον Κώστα Η. Μπίρη, στο βιβλίο του «ΑΙ ΤΟΠΩΝΥΜΙΑΙ ΤΗΣ ΠΟΛΕΩΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΕΡΙΧΩΡΩΝ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ», οφείλει το όνομά της στην Οσία Φιλοθέη, κατά κόσμο Ρηγούλα Αγγέλου Μπενιζέλου, χήρα του Ανδρέα Χειλά, η οποία διατηρούσε στην περιοχή μετόχι της ιδιόκτητης μονής της του Αγίου Ανδρέα, κατά τον 16ο αιώνα.

Η οσία Φιλοθέη ήταν μοναχή, καλόγρια και από παραφθορά της λέξης αυτής, προέκυψε το τοπωνύμιο Καλογρέζα. Η περιοχή ήταν σχεδόν ακατοίκητη ως το 1920.

Μετά το 1923 εγκαταστάθηκαν εκεί Μικρασιάτες πρόσφυγες.

Το 1935 άρχισαν να λειτουργούν στην Καλογρέζα λιγνιτωρυχεία και ο πληθυσμός της αυξήθηκε.

Τα λιγνιτωρυχεία της Καλογρέζας

Λιγνιτωρυχεία υπήρχαν την ίδια εποχή στο Νέο Ηράκλειο και στο Περιστέρι, στην Ανθούπολη συγκεκριμένα, στο γνωστό στους παλαιότερους ως «Κάρβουνο».

Τα λιγνιτωρυχεία της Καλογρέζας είχαν μισθωθεί λίγο πριν τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο στην Ανώνυμη Γαιανθρακεμπορική Εταιρεία Μιχαλινός και στον εφοπλιστή Μάρκο Νομικό και τα γειτονικά του Νέου Ηρακλείου στην εταιρεία των αδελφών Πεζά.

Την άνοιξη του 1944 οι Μιχαλινός και Νομικός εκχώρησαν τα μισθωτικά τους δικαιώματα επί του λιγνιτωρυχείου Καλογρέζας, στην εταιρεία Κιουζέ – Πεζά κι έτσι, τα δύο γειτονικά λιγνιτωρυχεία πέρασαν στην εκμετάλλευση των αδελφών Πεζά. Σύμφωνα με έγγραφο του Υπουργείου Επισιτισμού τον Δεκέμβριο του 1943, στα λιγνιτωρυχεία της Καλογρέζας δούλευαν 850 εργάτες, στου Περιστερίου 670 και σε αυτά του Νέου Ηρακλείου 640. Καθώς η Καλογρέζα άρχισε να αναπτύσσεται οικιστικά (το 1945 είχε 2.500 κατοίκους) και τα αποθέματα λιγνίτη ελαττώνονταν, το 1957 τα λιγνιτωρυχεία έκλεισαν και το 1962 σφραγίστηκαν.

Η οικονομική σημασία του λιγνίτη στην Κατοχή

Στα χρόνια της Κατοχής, τα λιγνιτωρυχεία της Καλογρέζας, επιτάχθηκαν από τους Ιταλούς και στη συνέχεια από τους Γερμανούς.

Η παραγωγή τους ήταν καθοριστικής σημασίας για Αθήνα και Πειραιά, καθώς ο λιγνίτης αποτελούσε πρώτη ύλη για τα εργοστάσια παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος. Ωστόσο, η διοίκηση των λιγνιτωρυχείων παρέμεινε στους Έλληνες ιδιοκτήτες τους.

Ο κεντρικός ρόλος που διαδραμάτιζαν στην παραγωγική διαδικασία «προς όφελος των κατακτητών», όπως γράφει ο Μενέλαος Χαραλαμπίδης, αλλά και η μαζική παρουσία εργατικού δυναμικού ήταν οι βασικοί λόγοι για τους οποίους το εργατικό ΕΑΜ ανέπτυξε από νωρίς έντονη δράση σε αυτά και συγκρότησε σημαντικούς αντιστασιακούς πυρήνες. Όλα αυτά είχαν απασχολήσει τόσο τις κατοχικές Αρχές όσο και τις δωσίλογες κυβερνήσεις.

Τι προηγήθηκε του Μπλόκου της Καλογρέζας;

Στις 12 Απριλίου 1942 έγινε η πρώτη μεγάλη απεργιακή κινητοποίηση, με βασικό θέμα την επίλυση του επισιτιστικού προβλήματος.

Η κυβέρνηση Τσολάκογλου αντέδρασε. Στις 24 Απριλίου 1942, σε μία από τις πρώτες ομαδικές εκτελέσεις της Κατοχής, βρέθηκε απέναντι από το γερμανικό εκτελεστικό απόσπασμα, ο ανθρακωρύχος Στέφανος Μαρούλης καθώς καταδικάστηκε από γερμανικό στρατοδικείο για συμμετοχή στην απεργία.

Στις 11/9/1942 εκτελέστηκε από τους Ιταλούς, ο Πρόεδρος του Σωματείου Ανθρακωρύχων Καλογρέζας Πέτρος Κοφινάκος, με την κατηγορία της παρότρυνσης εργατών σε απεργία.

Την 1η Σεπτεμβρίου 1943 εκατοντάδες ανθρακωρύχοι συγκεντρώθηκαν και διαδήλωσαν στους δρόμους της Νέας Ιωνίας, διαμαρτυρόμενοι για τη σύλληψη 3 συναδέλφων τους που κρατούνταν στο τοπικό Αστυνομικό Τμήμα. Δυνάμεις της Χωροφυλακής, με επικεφαλής τον Ταγματάρχη της Δημήτριο Αλεξόπουλο άνοιξαν πυρ εναντίον τους σκοτώνοντας τρεις ανθρακωρύχους: τον Παναγιώτη Γεωργίου, τον Γεράσιμο Κεραμιδά και τον Παναγιώτη Κούτρα. Ο ΕΛΑΣ εκδικήθηκε, με τη δολοφονία του Αλεξόπουλου στις 26/9/1943. Ήταν η πρώτη δολοφονία του ΕΛΑΣ στην Αθήνα. Οι ανθρακωρύχοι πλήρωσαν βαρύ τίμημα στην Κατοχή, καθώς τουλάχιστον 22 εκτελέστηκαν από την Ελληνική Χωροφυλακή, 16 από τους οποίους ήταν κάτοικοι, Νέας Ιωνίας.

Στις 5 Φεβρουαρίου 1944, η Ελληνική Χωροφυλακή περικύκλωσε το σπίτι όπου συνεδρίαζε η ηγεσία του ΕΛΑΣ της Νέας Ιωνίας. Στη συμπλοκή σκοτώθηκε ο καπετάνιος του Τάγματος Αλέξης Μπαρτζώκας.

Ο αδελφός του Δημήτρης και ο Στρατιωτικός Διοικητής του Τάγματος, δικηγόρος Βίκτωρ Μπιλιράκης συνελήφθησαν από τους Χωροφύλακες και παραδόθηκαν στους Γερμανούς. Οδηγήθηκαν στο Χαϊδάρι και εκτελέστηκαν. Τα ονόματά τους πάντως δεν είναι ανάμεσα στους «200» που εκτελέστηκαν την Πρωτομαγιά του 1944.

Η επιχείρηση αυτή της Χωροφυλακής είχε σαν αποτέλεσμα την αποδυνάμωση από ηγετικά στελέχη του ΕΛΑΣ στην Καλογρέζα – Ν. Ιωνία. Στο (πρώτο) μπλόκο της Κοκκινιάς, στις αρχές Μαρτίου 1944, η Χωροφυλακή και τα Τάγματα Ασφαλείας χρειάστηκαν τρεις μέρες για να κάμψουν την αντίσταση του ΕΛΑΣ.

Αντίθετα, στην Καλογρέζα μπήκαν ανενόχλητοι…

Το Μπλόκο της Καλογρέζας (15 Μαρτίου 1944)

Την Τρίτη 14 Μαρτίου 1944 ο Υπουργός Εσωτερικών Αναστάσιος Ταβουλάρης, ένα πολύ «σκοτεινό» πρόσωπο συγκάλεσε σύσκεψη με τη συμμετοχή της ηγεσίας των Σωμάτων Ασφαλείας. Στη σύσκεψη αποφασίστηκε η διενέργεια ερευνών και συλλήψεων «εν τω Συνοικισμό Καλογραίζης και των πέριξ αυτού μικροσυνοικισμών την επόμενη ημέραν.

Σύμφωνα με τον Συνταγματάρχη Χωροφυλακής Παναγιώτη Κατριβάνο, το Μπλόκο της Καλογρέζας έγινε μετά από διαταγή των γερμανικών Αρχών Κατοχής προς τα αρμόδια υπουργεία. Στις 9 μ.μ της ίδιας μέρας συγκεντρώθηκαν όλες οι Δυνάμεις της Χωροφυλακής και των Ταγμάτων Ασφαλείας και μεταφέρθηκαν στη Νέα Ιωνία. Στον κλοιό που σχημάτισαν βρισκόταν κυρίως η Καλογρέζα, αλλά και τμήματα της Σαφράμπολης, της Ελευθερούπολης και της Νέας Ιωνίας. Σύμφωνα με αποκάλυψη του Μενέλαου Χαραλαμπίδη στο βιβλίο του «ΟΙ ΔΩΣΙΛΟΓΟΙ», στη σύσκεψη που συγκάλεσε ο Ταβουλάρης συμμετείχαν:

Ο διευθυντής της Διεύθυνσης Συντονισμού Χωροφυλακής αντισυνταγματάρχης Νικόλαος Ταρσατόπουλος ο γενικός διευθυντής Χωροφυλακής υποστράτηγος Κατσιμπίρης, ο διευθυντής Χωροφυλακής συνταγματάρχης Γαλανός, ο αρχηγός Χωροφυλακής υποστράτηγος Γκίνος, ο διευθυντής της Ειδικής Ασφάλειας Χωροφυλακής υποστράτηγος Λάμπου, ο διοικητής των Ταγμάτων Ασφαλείας υποστράτηγος Ντερτιλής και ο Γερμανός αξιωματικός «παρά τω Υπουργείω» Εσωτερικών, Μπος: ΕΛΙΑ – ΜΙΕΤ, αρχείο Αριστοτέλη Κουτσουμάρη, κουτί 46, ανυπόγραφο δακτυλογραφημένο κείμενο, πιθανότατα μέρος της κατάθεσης του Κουτσουμάρη στο Ειδικό Δικαστήριο Αθηνών κατά τη διάρκεια της δίκης για το μπλόκο της Καλογρέζας.

Το μπλόκο ξεκίνησε με την ανατολή του ήλιου, την Τετάρτη 15 Μαρτίου 1944. Ομάδες ανδρών της Χωροφυλακής και Ταγματασφαλίτες διασκορπίστηκαν σε ολόκληρη την περιοχή. Με τηλεβόες καλούνταν όλοι οι άνδρες άνω των 16 ετών να βγουν απ’ τα σπίτια τους και να συγκεντρωθούν σε κεντρικά σημεία για έλεγχο ταυτοτήτων. Ακολούθησαν κατ’ οίκον έρευνες για ανεύρεση ατόμων που δεν είχαν συμμορφωθεί με τις εντολές.

Ανακριτικά γραφεία στήθηκαν σε κεντρικά σημεία, όπως στη Σαφράμπολη. Εκεί γινόταν ένα πρώτο ξεκαθάρισμα. Ακολουθούσε ανάγνωση ονομάτων από έναν αξιωματικό της Χωροφυλακής. Οι «ύποπτοι» περνούσαν από ανάκριση. Για όσους προέκυπταν επιβαρυντικά στοιχεία, η διαδικασία συνεχιζόταν με αποστολή τους στο κεντρικό ανακριτικό γραφείο το οποίο στεγάστηκε, μαζί με το πρόχειρο αρχηγείο του μπλόκου, στο Αστυνομικό Τμήμα της Νέας Ιωνίας, κοντά στον ναό της Ζωοδόχου Πηγής.

Περίπου 400 άτομα συγκεντρώθηκαν σε μια αλάνα μπροστά στο Αστυνομικό Τμήμα. Όσοι ήταν έξω από το Α.Τ. άκουγαν τις κραυγές εκείνων που είχαν οδηγηθεί μέσα σ’ αυτό και βασανίζονταν. Οι ανακρίσεις είχαν σκοπό να μαρτυρήσουν οι συλληφθέντες άτομα που ανήκαν στο ΕΑΜ. Άνδρες και γυναίκες γδύνονταν και ξυλοκοπούνταν άγρια. Οι ανακρίσεις γίνονταν από τους αξιωματικούς της Χωροφυλακής και τους δύο διερμηνείς των Γερμανών, Κωνσταντίνο Δούκα και Ευθύμιο Κωνσταντινίδη.

 παρουσία των Γερμανών ήταν διακριτική και μάρτυρες στη μεταπολεμική δίκη ανέφεραν ότι απλά οι Γερμανοί τραβούσαν φωτογραφίες. Δεν αποκλείεται να υπάρχει κάποιο άλμπουμ με φωτογραφίες κι από εκεί. Γενικά, με χιτλερική εντολή, οι Γερμανοί τραβούσαν φωτογραφίες, με μηχανές Leica από τις χώρες που καταλάμβαναν. Βέβαια, απαθανάτιζαν ειδυλλιακές σκηνές, για να δείξουν πόσο ωραία περνούν οι υποταγμένοι σ’ αυτούς. Απαγορευόταν να φωτογραφίζονται οι εκτελέσεις. Ο Weixfer που αποτύπωσε με τον φωτογραφικό φακό του τη σφαγή στο Κοντομαρί Χανίων αποκαλύφθηκε αργότερα, καταδικάστηκε σε θάνατο και φυλακίστηκε.

Γλίτωσε, γιατί ο Β’ ΠΠ τελείωσε και κατέθεσε, ως μάρτυρας κατηγορίας, στη Νυρεμβέργη. Επανερχόμαστε στην Καλογρέζα όμως, όπου όσοι βρίσκονταν έξω από το Α.Τ. απειλούνταν και βρίζονταν, από Χωροφύλακες και Ταγματασφαλίτες. Ένας από τους επιζήσαντες, ο ναυτικός Αντώνιος Καμίνης θυμόταν αργότερα ότι «επικρατούσε φόβος και τρόμος» και οι φρουροί τους έλεγαν «κερατάδες θα σας σφάξουμε σαν τραγιά».

Μετά το τελικό ξεδιάλεγμα, περισσότερα από 20 άτομα οδηγήθηκαν σε ομάδες 3-4 ατόμων σε ένα ρέμα, 100 μέτρα μακριά από το Αστυνομικό Τμήμα και εκτελέστηκαν. Όταν ακούστηκαν οι πρώτοι πυροβολισμοί, ο Ταγματάρχης Δημήτριος Βουγιουκλάκης κατάλαβε τι γινόταν και έσπευσε στο Α.Τ. για να σώσει δύο γνωστούς του. Απευθύνθηκε στον Συνταγματάρχη Μωραΐτη τον επικεφαλής του τοπικού ΕΔΕΣ και της Ομάδας Ασφαλείας της Νέας Ιωνίας που είχε το γενικό πρόσταγμα στο μπλόκο.

Όταν ο Βουγιουκλάκης του ζήτησε την απελευθέρωση των γνωστών του, ωρυόμενος ο Μωραΐτης του είπε: «Εδώ θα πέσουν κεφάλια πηγαίνετε!». Ο Βουγιουκλάκης απάντησε: «Αυτά που κάνετε εδώ είναι εγκλήματα και θα δώσετε λόγον για τις πράξεις σας» (ΓΑΚ-ΚΥ-ΕΔΑ, πρακτικά 5-9 και 11-16/18 Νοεμβρίου 1940 και 5 Μαρτίου 1947, στην ίδια πηγή υπάρχουν και όσα κατέθεσε ο Αντώνιος Καμίνης και είδαμε παραπάνω).

Πρωταγωνιστικό ρόλο στις εκτελέσεις έπαιξε ο Υποστράτηγος Αλέξανδρος Λάμπου. Κρατούσε στα χέρια του μια εικόνα της Παναγίας και έλεγε: «Με την διαταγήν αυτής θα πιω αίμα» (ΓΑΚ-ΚΥ-ΕΔΑ, πρακτικά 926,930,931 κ.ά. ,18/10 έως 13/11/1945). Ο Σταύρος Παβόγλου κατέθεσε κάτι παρόμοιο.

Ο Λάμπου έλεγε ότι «είναι Χριστιανός και εκτελεί αυτούς που πρέπει». Ο Λάμπου καταγόταν από την Παλαιοβράχα Φθιώτιδας. Η Βασιλική Μινοπούλου κατέθεσε ότι πριν εκτελέσουν τον άντρα της, ο Λάμπρου της είπε ειρωνικά: «Ήλθατε οι πρόσφυγες να κυβερνήσετε»; Το αντιπροσφυγικό μένος που υπήρχε από τη δεκαετία του 1920, μάλλον έπαιξε σημαντικό ρόλο στα γεγονότα της περιόδου 1941-1949 στη χώρα μας και ίσως πρέπει να εξεταστεί πιο συστηματικά!

Τελικά, στις 15 Μαρτίου 1944 άνδρες της Χωροφυλακής εκτέλεσαν, από τις 8 π.μ. ως τις 5 μ.μ. 23 άτομα. Άλλοι 50 παραδόθηκαν στους Γερμανούς. Οδηγήθηκαν στο Χαϊδάρι και έπειτα στη Γερμανία για καταναγκαστικά έργα. Τουλάχιστον πέντε (Π. Νικολαΐδης, Κ. Δασκαλόπουλος, Χ. Χριστοφορίδης, Ν. Μαυρίδης και Δ. Νίνος) δεν επέστρεψαν. Τέλος, άλλα 150 άτομα συνελήφθησαν από τους αξιωματικούς της Χωροφυλακής και οδηγήθηκαν στις φυλακές Χατζηκώνστα. Οι υπόλοιποι αφέθηκαν ελεύθεροι.

5 Νοεμβρίου 1946: Η δίκη για το μπλόκο της Καλογρέζας

Στις 5/11/1946 ξεκίνησε στο Ειδικό Δικαστήριο η δίκη για το Μπλόκο της Καλογρέζας. Οι μάρτυρες κατηγορίας τόνισαν ότι αιτία για το μπλόκο ήταν η συνδικαλιστική δράση που είχαν αναπτύξει στα λιγνιτωρυχεία και κατηγόρησαν τον μηχανικό της εταιρείας Νικόλαο Ψ. (δεν αναφέρει επώνυμο ο Μ. Χαραλαμπίδης), ότι είχε συντάξει ονομαστική κατάσταση μελών του Εργατικού ΕΑΜ λίγες μέρες πριν το μπλόκο. Πιθανότατα όμως, η ονομαστική κατάσταση συντάχθηκε από τον Συνταγματάρχη Γεώργιο Μωραΐτη, όπως είχε κάνει και στο μπλόκο της Φιλοθέης.

Κάποιοι μάρτυρες υπεράσπισης ισχυρίστηκαν ότι οι Χωροφύλακες εκτελούσαν διαταγές των Γερμανών, ενώ άλλοι όπως ο Συνταγματάρχης Χωροφυλακής Βασίλειος Ραπτοδήμος εξήραν τη δράση των Ταγμάτων Ασφαλείας. Οι νεκροί της «κόκκινης βίας» ήταν 200.000 είπε και θα ήταν περισσότεροι αν δεν υπήρχαν τα Τάγματα Ασφαλείας. «Γνωρίζω ότι οι κομμουνισταί έλεγον «ή τώρα ή ποτέ» και εσκότωσαν 200.000 πολίτας. Εάν δε, δεν υπήρχαν τα Τάγματα (Ασφαλείας) θα εγένετο μεγάλη ανθρωποσφαγή. Τα Τάγματα βεβαίως απεκηρύχθησαν αλλά πιστεύω ότι ο Παπανδρέου (ενν. ο Γ. Παπανδρέου που καταδίκασε τη δράση τους) θα μετανόησε».

Ο Στρατηγός ε.α. Μιχαήλ Μουτούσης είπε στο δικαστήριο ότι αν ήταν παρών στο μπλόκο θα εκτελούσε μόνος του (!) τα θύματα. «Θανατώθηκαν μερικοί, αλλά γλίτωσαν πολύ περισσότεροι από τους κομμουνιστές», είπε... Ο Συνταγματάρχης Χωροφυλακής Π. Κατριβάνος είπε ότι είδε τον επικεφαλής του εκτελεστικού αποσπάσματος Παπακώστα να κλαίει, κάτι που διέψευσε η Άννα Μικροπούλου, που είχε ότι είδε 10 Χωροφύλακες να έρχονται από το ρέμα όπου έγινε η εκτέλεση, τραγουδώντας. Να σημειώσουμε ότι ο Παπακώστας είχε αιχμαλωτιστεί στου Μακρυγιάννη από τον ΕΛΑΣ το 1944 και όταν διαπιστώθηκε ποιος ήταν οδηγήθηκε στο Μπραχάμι, όπου εκτελέστηκε.

Ο Ανθυπασπιστής της Ειδικής Ασφάλειας Γεώργιος Μαντάς, με συμμετοχή στο μπλόκο της Καλογρέζας, σκοτώθηκε στη μάχη των φυλακών Αβέρωφ από την ΕΛΑΣ στα Δεκεμβριανά. Τελικά, από τους 15 κατηγορούμενους για το Μπλόκο της Καλογρέζας οι 13 αθωώθηκαν. Ο Λάμπου καταδικάστηκε δύο φορές σε θάνατο, αλλά δεν εκτελέστηκε. Έμεινε στη φυλακή ως το 1952, οπότε αφέθηκε ελεύθερος. Καταδικάστηκε επίσης και ο διερμηνέας Ευθύμιος Κωνσταντινίδης, ο οποίος είχε σκοτωθεί από την ΟΠΛΑ στα Δεκεμβριανά! Τραγέλαφος και φαρσοκωμωδία, που όμως δεν συνέβαιναν μόνο στην Ελλάδα.

Γερμανοί εγκληματίες πολέμου (π.χ. Lantz και Student που έδρασαν και στην Ελλάδα) τιμωρούνταν μόνο με φυλάκιση και μετά από 2-3 χρόνια αφήνονταν ελεύθεροι με ανύπαρκτες ή φαιδρές δικαιολογίες. Το Mπλόκο της Καλογρέζας αποδυνάμωσε σε σημαντική επίδραση στο ΕΑΜ Ν. Ιωνίας, που έχασε πολλά στελέχη του, αλλά και στην τοπική ΕΠΟΝ, η οποία στις 31 Αυγούστου 1943 είχε 3.150 μέλη και τον Οκτώβριο του 1944, λίγο πριν την απελευθέρωση, μόλις 903...

In memoriam: Οι νεκροί του Μπλόκου της Καλογρέζας

Σύμφωνα με την ώρα που καταγράφεται στην πράξη θανάτου των 23 εκτελεσθέντων του μπλόκου στην Καλογρέζα, πρώτος εκτελέστηκε ο 30χρονος δημόσιος υπάλληλος, Γιάννης Καλοϊδής στις 8 το πρωί και δύο ώρες μετά ο 25χρονος εργάτης Γιώργος Καμίνης. Πιθανότατα αυτές να ήταν μεμονωμένες εκτελέσεις. Στις 12 το μεσημέρι καταγράφεται η εκτέλεση του 28χρονου υφαντουργού Κώστα Κοντόπουλου και του 24χρονου ανθρακωρύχου Βαγγέλη Ανδριώτη. Μισή ώρα αργότερα εκτελέστηκαν ο 29χρονος κουρέας Δημήτρης Αργυρόπουλος και οι αδελφοί Παρασκευά, ο 28χρονος έμπορος Γιώργος και ο 26χρονος εφαρμοστής Παντελής.

Στις 2 μετά το μεσημέρι εκτελέστηκε ο 38χρονος ανθρακωρύχος Μιχάλης Κανάκης, στις 3 ο 45χρονος βυρσοδέψης Μιχάλης Παπούδης και ο 17χρονος ανθρακωρύχος Γιώργος Σοφιανόπουλος, ενώ στις 4 το απόγευμα καταγράφονται οι περισσότεροι εκτελεσμένοι: πέντε ανθρακωρύχοι, ο 18χρονος Κώστας Γεωργίου, ο 29χρονος Γιώργος Λασκαρίδης, ο 31χρονος Αιμιλιανός Μαυρίδης, ο 26χρονος Γιώργος Παπαδημητρίου, ο 21χρονος Παναγιώτης Μικρόπουλος, ο 44χρονος οινοπώλης Νίκος Αρτινιάν, ο 32χρονος ελαιοχρωματιστής Κώστας Βουτσάς, ο 62χρονος παντοπώλης Κώστας Μινόπουλος και ο 24χρονος υποδηματοποιός Γιώργος Χρυσαυγής, ενώ χωρίς ώρα εκτέλεσης είναι καταγεγραμμένοι ο 25χρονος Ιταλός στρατιώτης Αντόνιο Πελεγκρίνο, που υπηρετούσε στην ιταλική φρουρά του λιγνιτωρυχείου και αυτομόλησε στον ΕΛΑΣ μετά τη συνθηκολόγηση της Ιταλίας, ο 28χρονος υποδηματοποιός Ορφέας Συρμαλόγλου και ο 44χρονος οινοπώλης Γιώργος Κωνσταντινίδης, Ληξιαρχείο Δήμου Νέας Ιωνίας, τόμοι Α’ και Β’, έτος 1944 και Ληξιαρχείο Δήμου Ηρακλείου, τόμος Α’, έτος 1944. Τα στοιχεία για τον Αντόνιο Πελεγκρίνο αντλήθηκαν από το Κώστας Χαλέμος, «Σαν πουλιά τα τουφεκάν. Το μπλόκο της Καλογρέζας», Αθήνα, αυτοέκδοση, 2015, σ. 94-95.

Πηγή: Μενέλαος Χαραλαμπίδης, "ΟΙ ΔΩΣΙΛΟΓΟΙ", ε' έκδοση, Εκδόσεις αλεξάνδρεια, 2024