Ένα σημαντικό τοπόσημο άρρηκτα συνδεδεμένο με την ιστορία της Θεσσαλονίκης, το μνημείο Χαμζά Μπέη, γνωστό ως Αλκαζάρ, αποκαταστάθηκε πλήρως, μετά από δεκαετίες παραμέλησης, και θα αποδοθεί στις αρχές Οκτωβρίου στο κοινό ως ένας νέος πολιτιστικός χώρος που θα φιλοξενεί εκθέσεις οι οποίες θα αφορούν στην ιστορία της πόλης.
Ήταν ένα έργο ιδιαίτερα σύνθετο καθώς η μορφολογία του μνημείου είχε υποστεί αλλοιώσεις εξαιτείας του πλήθους επεμβάσεων που είχαν πραγματοποιηθεί κατά καιρούς ενώ κατά τη διάρκεια των εργασιών χρειάστηκε να γίνουν αλλαγές στις αρχικές μελέτες καθώς αποκαλύφθηκαν ίχνη του προϋφισμάμενου μιναρέ, στη νότια πλευρά επί της οδού Εγνατίας και άλλα αρχαιολογικά ευρήματα.
Κλείσιμο
Το έργο, προϋπολογισμού περί τα 10.000.000 ευρώ, χρηματοδοτήθηκε από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτιμότητας απαιτήθηκε, ωστόσο, συντονισμένος προγραμματισμός από τις αρμόδιες υπηρεσίες του υπουργείου Πολιτισμού προκειμένου να επιτευχθεί η τήρηση της τελικής προθεσμίας που ήταν η 31η Αυγούστου.
«Σήμερα, είναι μια ημέρα ιδιαίτερης χαράς για όλους μας, αλλά και μια σημαντική στιγμή για το Υπουργείο Πολιτισμού, το οποίο, με αίσθημα ευθύνης και συνέπειας απέναντι στην πολιτιστική μας κληρονομιά, αποδίδει στη Θεσσαλονίκη ένα πολύτιμο κομμάτι της ιστορίας της, ένα μνημείο αποκατεστημένο και λαμπρό, όπως αξίζει στην πόλη» δήλωσε η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη κατά την παρουσίαση του αποκατεστημένου μνημείου και πρόσθεσε: «Με την ολοκλήρωση των εργασιών αποκατάστασης, το Χαμζά Μπέη – το γνωστό στους περισσότερους Θεσσαλονικείς ως “Αλκαζάρ” – απαλλάσσεται από τις σκαλωσιές που για περισσότερο από τρεις δεκαετίες αποτελούσαν αναπόσπαστο μέρος της εικόνας του και είχαν συνδεθεί με τη μνήμη δύο γενεών κατοίκων και επισκεπτών της πόλης. Πρόκειται για ένα μνημείο άρρηκτα συνδεδεμένο με τη διαχρονική ιστορία της Θεσσαλονίκης, από την ίδρυσή του τον 15ο αιώνα έως τη νεότερη εποχή, όταν λειτούργησε ως κινηματογράφος και έγινε ευρύτερα γνωστό ως “Αλκαζάρ”, όνομα που παραμένει ζωντανό στη συλλογική μνήμη των Θεσσαλονικέων.»
Η ιστορία του κτιρίου
Το Τέμενος Χαμζά Μπέη, που βρίσκεται στη διασταύρωση των οδών Εγνατίας και Βενιζέλου, αποτελεί τον παλαιότερο οθωμανικό τέμενος στη Θεσσαλονίκη. Οικοδομήθηκε, το 1467, στη μνήνη του στρατιωτικού διοικητή Χαμζά Μπέη, από την κόρη του, Χαφσά.
Τον Αύγουστο του 1569 ο σουλτάνος Σελίμ Β΄ διέταξε την απόσπαση είκοσι κιόνων από τον ναό του Αγίου Μηνά, από τη Ροτόντα και το μοναστήρι της Θεοτόκου του Υπομιμνήσκοντος, για να χρησιμοποιηθούν στο τέμενος.
Το 1620, ύστερα από σεισμό ή πυρκαγιά, έγινε νέα ανακατασκευή του τεμένους, σύμφωνα με επιγραφή που βρίσκεται πάνω από την είσοδο του κτιρίου, από τον Καπί Μεχμέτ μπέη.
Μετά την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης συνέχισε να λειτουργεί ως τζαμί μέχρι το 1925.
Έκτοτε, κρίθηκε διατηρητέο μνημείο, αλλά λειτούργησε αρχικά ως τηλεγραφείο στη συνέχεια ως κινηματογράφος με το όνομα Αλκαζάρ. Κατά τη διάρκεια της Κατοχής ο Εβραίος επιχειρηματίας – ιδιοκτήτης αναγκάστηκε να μεταβιβάσει την ιδιοκτησία του κτιρίου σε χριστιανό προσφυγικής καταγωγής ενώ μεταπολεμικά στεγάστηκαν στον χώρο εμπορικά καταστήματα μέχρι την ολοκληρωτική εγκατάλειψή του λόγω ακαταλληλότητας.
Το 1977 το κτίριο δωρήθηκε στον Ερυθρό Σταυρό και το 2006 πέρασε στην κυριότητα του υπουργείου Πολιτισμού.
Τα Ελληνικά Κολλέγια αποτελούν μια σύγχρονη εκπαιδευτική επιλογή για νέους που θέλουν να χτίσουν το επαγγελματικό τους μέλλον, παραμένοντας στον τόπο τους.
