stelios-panagiotakis

Μία ακόμη γνώμη για την περίπτωση της καθαρίστριας

Στέλιος Γ. Παναγιωτάκης

Η υπόθεση με την καταδίκη, από το Πενταμελές Εφετείο Λάρισας, σε   10 χρόνια κάθειρξη, για απάτη με τις επιβαρυντικές περιστάσεις του νόμου για τους καταχραστές του δημοσίου χρήματος [άλλως, του περιβόητου ν. 1608/1950], της 53χρονης καθαρίστριας που εργαζόταν σε παιδικό σταθμό του Δήμου Βόλου, στον οποίον είχε προσληφθεί με πλαστό πτυχίο, είναι, πλέον, παγκοίνως γνωστή, αφού έχει προσλάβει διαστάσεις χιονοστιβάδας.

Δημοσιογραφικά, οι ποινικολογούντες γράφοντες εστιάζουν (και ορθώς) στον άδικο χαρακτήρα αυτής της εξοντωτικής ποινής, που επιβλήθηκε σε μία γυναίκα, που, αναμφισβητήτως, δούλεψε και, επομένως, δεν είναι κατανοητό το πώς ζημιώθηκε ο Δήμος.

Εξ άλλου, μέχρι και πρόσφατα, το 2015, ο Άρειος Πάγος δεχόταν ρητώς ότι, εφόσον ο εργαζόμενος προσέφερε πραγματική εργασία, που ανταποκρινόταν στον σκοπό, για τον οποίον προσλήφθηκε, τότε, δεν υπάρχει ζημία του Δημοσίου – εργοδότη, ακόμη κι αν ο εργαζόμενος προσλήφθηκε με πλαστό πτυχίο, ή άλλον, παράνομο τρόπο. Πάντως, η μεταστροφή της νομολογίας του Αρείου Πάγου, στο ζήτημα αυτό, έχει συναντήσει ισχυρό επικριτικό αντίλογο από σύσσωμη τη Θεωρία του Ποινικού Δικαίου και όχι μόνον.

Κάπου – κάπου, επίσης δημοσιογραφικά, άλλοι εστιάζουν στην ανάγκη να καταργηθεί ο νόμος - απολίθωμα για τους καταχραστές του Δημοσίου.

Αμφότερες οι παραπάνω θέσεις, είναι, κατά την γνώμη μου, ορθές. Πλην όμως, δεν έχω δει, μέχρι και τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές, μία προσέγγιση, που να αναδεικνύει το πόσο νομικώς εσφαλμένη υπήρξε η συγκεκριμένη απόφαση, αφού:

Η Ένωση Δικαστών και Εισαγγελέων, σε ανακοίνωσή της, στις 23.11.2018, επισήμανε την ανάγκη κατάργησης του ν. 1608/1950, με το επιχείρημα ότι «η αναντιστοιχία αδικήματος και ποινής στην προκειμένη περίπτωση είναι προφανής».

Η θέση αυτή της Ενώσεως, όπως επίσης και η ταυτόχρονη, αλλά και ανάλογη, ανακοίνωση της Ενώσεως Εισαγγελέων Ελλάδος, επιχειρεί, προφανώς, να μεταθέσει το θέμα στον εφαρμοσθέντα νόμο καθ’ εαυτόν, και όχι στην ορθή ή μη εφαρμογή του.

Οι δύο ανωτέρω ανακοινώσεις, καθώς κι επίσης, η, διά των ανακοινώσεων αυτών, εκφραζόμενη θέση [που υιοθετείται από πολλούς] είναι εντελώς αποπροσανατολιστική και δεν θα έπρεπε να συνδέεται με τη συγκεκριμένη υπόθεση, δηλαδή, την υπόθεση της καθαρίστριας.

Για τους αναγνώστες που μας έχουν τιμήσει, διαβάζοντας μέχρι και εδώ, το παρόν κείμενο, εξηγούμαι:

Ο εν λόγω νόμος 1608/1950, για να εφαρμοστεί, απαιτεί ο κατηγορούμενος να έχει ζημιώσει το Δημόσιο και να έχει, τουλάχιστον, επιδιώξει να λάβει ως παράνομη ωφέλεια, το λιγότερο, 150.000 ευρώ.

Στην περίπτωση της καθαρίστριας, για να καταστεί δυνατή η εφαρμογή του συγκεκριμένου νόμου, έγινε το εξής: Αθροίστηκαν όλες οι μηνιαίες αποδοχές, που είχε λάβει αυτή, στη διάρκεια των, περίπου, 20 ετών, που εργάστηκε, προκειμένου να ξεπερασθούν τα 150.000 ευρώ και εφαρμοσθεί ο νόμος περί καταχραστών του Δημοσίου.

Η εν λόγω καθαρίστρια, πάντως, προσκόμισε, όπως ομολόγησε, το νοθευμένο πτυχίο της, μία φορά μόνο, το 1996, κατά την αρχική πρόσληψή της. Αυτό, όμως, σημαίνει, ότι, η καθαρίστρια αυτή, μόνο μία φορά είπε ψέματα και εξαπάτησε τον Δήμο, δηλαδή, τη χρονική στιγμή, που προσκόμισε το πλαστό πτυχίο.

Ο Άρειος Πάγος, με σειρά αποφάσεών του [ακόμη και με πολύ πρόσφατες, φετινές], έχει κρίνει ότι, σε περιπτώσεις όπως αυτή της καθαρίστριας, δεν επιτρέπεται να συνυπολογίζονται οι μηνιαίες αποδοδοχές, που ο εργαζόμενος λάμβανε διαχρονικά, δηλαδή, με άλλα λόγια, ότι, σ’ αυτές τις περιπτώσεις, η απάτη δεν τελείται «εξακολουθητικά», αλλά μόνο μία φορά [«άπαξ τελουμένη»], με την προσκομιδή του πτυχίου. Μάλιστα, μόνον την προηγούμενη βδομάδα, στο Πενταμελές Εφετείο Αθηνών, δύο παρόμοιες υποθέσεις παραγράφηκαν, με ακριβώς αυτό το σκεπτικό και με αναφορά σε πρόσφατες αποφάσεις του Αρείου Πάγου [ιδίως, την Α.Π. 128/2018, που είναι αναρτημένη στο www.areiospagos.gr και μπορεί να έχει πρόσβαση οποιοσδήποτε]!

Οι παραπάνω, συνεπώς, παραδοχές του δικαστηρίου της Λάρισας, αναγκαστικώς σημαίνουν ότι, παρανόμως συνυπολογίσθηκαν οι μηνιαίες αποδοχές, που η καθαρίστρια είχε λάβει κατά το διάστημα της εργασίας της και, συνακόλουθα, ότι εντελώς εσφαλμένα εφαρμόσθηκε ο ν. 1608/1950.

Ίσως, τώρα, λοιπόν, να καθίσταται φανερό τί εννοώ, όταν λέω ότι, η θέση για την ανάγκη κατάργησης του ν. 1608/50 είναι εντελώς αποπροσανατολιστική: Ναι, ο νόμος αυτός πρέπει να καταργηθεί, αλλά, στη συγκεκριμένη περίπτωση, δεν έπρεπε, έτσι κι αλλιώς, να εφαρμοσθεί.

Ασφαλώς, το παραπάνω, δεν είναι το μόνο επιχείρημα, που μπορεί να επικαλεσθεί κάποιος, ως σφάλμα, στην καταδικαστική αυτή απόφαση. Είναι, όμως, ένα που, δημοσιογραφικά, τουλάχιστον, δεν έχει αναδειχθεί, παρά την, κατά τη γνώμη μου, σπουδαιότητά του.

Ήδη, η καταδικαστική απόφαση σε βάρος της 53χρονης ανεστάλη μέχρι τη συζήτηση της αναίρεσης στον Άρειο Πάγο. Ελπίζω και πιστεύω ότι, η άδικη και εσφαλμένη, νομικά, απόφαση θα αναιρεθεί, με το παραπάνω, μάλιστα, σκεπτικό. Η δε κατακραυγή, που έχει ξεσπάσει, δεν αποκλείεται να τονώσει το αίσθημα ευθύνης των δικαστών.


* Ο Στέλιος Γ. Παναγιωτάκης είναι δικηγόρος

ΣΧΟΛΙΑ (20)

Εva

Εγω που εχω ενα πλαστο πτυχιο, αλλα δεν εχω παιδια-και μαλλον δεν ειμαι πολυ πτωχη...παιζει να τη γλιτωσω αραγε?

ΜανώληςΖησιμόπουλος

Πολύ καλό άρθρο, ωστόσο, χρειάζεται περισσότερα σημεία στίξης!

Νάνος

Κάποιοι ΑΚΌΜΑ κάνουν πως δεν έχουν καταλάβει. 1. Είναι απαράδεκτο να υπάρχουν μονομελή εφετεία και μάλιστα μονομελή εφετεία κακουργημάτων. Η βαρύτητα των υποθέσεων που εκδικάζουν επιβάλλει την παρουσία και άλλων δικαστών, ώστε να υπάρχουν περισσότερες της μίας γνώμες. Η καθαρίστρια δικάστηκε από ένα τέτοιο μονομελές εφετείο! 2. Πολλές φορές οι δικαστές δεν βασανίζουν την υπόθεση. Την αντιμετωπίζουν εντελώς διεκπεραιωτικά. Στην περίπτωση της καθαρίστριας ναι μεν της αναγνώρισαν ελαφρυντικά και απέφυγε τα ισόβια, αλλά δεν ερμήνευσαν σωστά τον νόμο. 3. Ο νόμος με τον οποίο καταδικάστηκε η καθαρίστρια είναι ειδικός ποινικός νόμος. Πέραν του ποινικού κώδικα. Καθιερώθηκε επι δικτατορίας Παγκάλου και μάλιστα με αυτόν είχαν εκτελεστεί μερικοί καταχραστές του δημοσίου. Ανήκει στην κατηγορία των νόμων που καθιερώθηκαν σε μια λογική λαϊκισμού. Το 1950 αναθεωρήθηκε και αφαιρέθηκαν οι διατάξεις του που προέβλεπαν την ποινή του θανάτου. Είναι ο ίδιος νόμος με τον οποίο καταδικάστηκε σε ισόβια και ο πρώην δήμαρχος Θεσσαλονίκης Βασίλης Παπαγεωργόπουλος. 4. Ο νόμος αφορά τους καταχραστές του δημοσίου. Η καθαρίστρια δεν καταχράστηκε το δημόσιο. Προσέφερε τις υπηρεσίες της. Εργάστηκε. Το δημόσιο δεν υπέστη βλάβη από την καθαρίστρια. Και εδώ βρίσκεται η ουσία της υπόθεσης. Ο δικαστής θεώρησε πως η καθαρίστρια έβλαψε το δημόσιο. 5. Ο νόμος προβλέπει βλάβη του δημοσίου και όχι βλάβη τρίτων προσώπων. Δεν αφορά το αν κάποιος άλλος υπέστη βλάβη από την ανάληψη της θέσης από την καθαρίστρια. 6. Οι ειδικοί ποινικοί νόμοι δεν ωφελούν σε τίποτε. Ο ποινικός κώδικας καλύπτει όλες τις περιπτώσεις παρανομιών και μάλιστα προβλέπονται και βαριές ποινές αν προκληθούν σοβαρά αδικήματα. 7. Στην περίπτωση που συζητάμε, η καθαρίστρια πήγε την επόμενη χρονιά στην έκτη τάξη και πήρε το απολυτήριο του δημοτικού. 8. Η υπόθεση έπρεπε να κριθεί ως απλή πλαστογραφία. Και έχει παραγραφεί.

Στ. Παναγιωτάκης

Συμφωνώ μαζί σας, διευκρινίζω όμως ότι η απόφαση βγήκε από Πενταμελές Εφετείο και όχι από Μονομελές.

Νάνος

Η πρωτόδικη είναι του μονομελές.

αρα

αρα συμφερει η πλαστογραφια κ δικηγορε.....και ο πλαστος γιατρος στο νησι περσι τα δουλεψε τα λεφτα του

Πειραιώτης μαουνιέρης.

ε όχι ρε ξύπνιε,τι θα δούλευε αυτός;Μπορούσε να προσφέρει κανονικό έργο γιατρού;Ενώ η καθαριστρια,με ή χωρίς απολυτήριο,μια χαρά καθάριζε.

loucas

Κύριε ΣΤΕΛΙΟ ΠΑΝΑΓΙΩΤΆΚΗσα να μην μας τα λες καλά!!!! Μην μπλέκεις τα νομικά τερτιπια και απάντα σε μια ερώτηση. ΕΠΡΕΠΕ ΝΑ ΛΑΒΕΙ ΜΕΡΟΣ ΣΤΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΚΑΘΑΡΙΣΤΡΙΩΝ Η ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΈΝΗ ΚΥΡΊΑ..???????? Η απάντηση μεγάλε μου είναι ΣΑΦΩΣ ΟΧΙ,γιατί δεν είχε τα απαραίτητα προσόντα που απαιτούσε η διαδικασία. Αρα κατέλαβε παράνομα τη θέση κάποιας άλλης. Ολα τα υπόλοιπα είναι ΜΠΟΥΡΔΕΣ επιπέδου καφενέ..!!!! Περιμένω απάντηση.

η άλλη καθαρίστρια

Υπάρχει κάπου κάποιο δάκρυ για την καθαρίστρια που είχε πράγματι απολυτήριο Δημοτικού και της πήρε τη θέση η πλαστογράφος; Αυτή δεν είχε παιδιά; ανάγκες; ή απλώς χάνεται στην ανωνυμία του 'εντάξει μωρέ, τι ψάχνεις τώρα;..."

Δημητρης 63

ΑΠΛΑ ΜΙΑ ΛΑΘΟΣ ΑΠΟΨΗ ΚΑΙ ΠΡΟΣΕΓΓΥΣΗ ΑΠΟ ΕΝΑ ΛΑΘΟΣ ΜΥΑΛΟ. Η ΟΛΗ ΑΠΟΨΗ ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΥ ΕΙΝΑΙ ΕΝΑ ΚΑΛΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΑΡΑΚΜΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΞΙΟΚΡΑΤΙΑΣ ΠΟΥ ΕΧΕΙ ΚΑΤΑΚΥΡΙΕΥΣΕΙ ΤΟΥΣ ΕΛΛΗΝΕΣ. ΚΡΙΜΑ...

Στ. Παναγιωτάκης

Δεν είμαι δημοσιογράφος. Ευχαριστώ!

Α.Β

Γιατι η καθαριστρια δεν πηγε να δουλεψει στον ιδιωτικο τομεα σε συνεργια καθαρισμου οπου δεν τους ενδιαφερει αν εχεις τελειωσει δημοτικο η γυμνασιο? Απλα εψαχνε την ασφαλεια και την μονιμοτητα του δημοσιου..Εγω εχω απολυτηριο λυκειου (κανονικο) με βαθμο 18 και εχω παιδι με ειδικες αναγκες απαιτω να με διορισουν καθαριστρια στο δημοσιο...

Judge Dreadful

Μία απορία κύριε αρθρογράφε, οι όποιοι δικαστές, που κάνουν αποδεδειγμένα εσφαλμένη χρήση των νόμων (όπως εσείς εδώ περιγράφεται) γιατί δεν ελέγχονται αυστηρά, όπως συμβαίνει σε όλο τον κόσμο, ακόμη και στην μακρινή Ινδονησία;

Μαρία

Δύο σχόλια σχετικά με το κείμενο. 1) Πως η απάτη μπορεί να θεωρηθεί άπαξ τελουμένη με την προσκομιδή του απολυτηρίου εφόσον με βάση αυτό το πτυχίο κατέχει την θέση και πληρώνεται όλα τα χρόνια? Υποθέτω αν δήλωνε ότι δεν έχει το απολυτήριο θα έπρεπε να απολυθεί. 2) Σίγουρα η καταδικαστική απόφαση ήταν υπερβολική. Από την άλλη όμως ανεξάρτητα με την Δικαιοσύνη η αντιμετώπιση του όλου θέματος από τα ΜΜΕ δίνει την εντύπωση ότι δεν έγινε και κάτι που επί 20 χρόνια δούλευε με πλαστό πτυχίο. Απαξιώνεται δηλαδή η όλη διαδικασία πρόσληψης και εργασίας στον Δημόσιο τομέα αλλά και γενικότερα η ηθική των εργαζομένων. Σίγουρα δεν ζημίωσε το Δημόσιο αλλά ζημίωσε κάποια συνάδελφό της που κατέχοντας το απολυτήριο δεν μπόρεσε να πάρει την θέση.

vg

Εγώ διαβάζοντας το ανωτέρω άρθρο συγκράτησα ότι όπως μας συμφέρει τα παρουσιάζουμε. Με το σκεπτικό του αρθρογράφου, ιατρός με πλαστό πτυχίο, δε πρέπει να απολυθεί, ούτε να του αναζητηθούν αχρεωστήτως όσα έλαβε, μια που το έργο του το έκανε στο δημόσιο νοσοκομείο. Με το ίδιο σκεπτικό, κτηνίατρος σε Περιφέρεια με πλαστό πτυχίο από εξωτερικό, δε πρέπει να απολυθεί, ούτε να επιστρέψει χρήματα, αφού πρόσφερε την εργασία του. Ο αρθρογράφος όμως, δε μας αναφέρει τίποτα για τους-δικαιωματικά-πολίτες που έχασαν τη θέση τους με παρανομία (έστω και μιας φοράς) και δεν αναφέρει τίποτα για την κατακραυγή των πολιτών που βλέπουν την αδικία σε βάρος κατόχων τίτλων και πτυχίων που βλέπουν συμπολίτες κατόχους πλαστών, παραποιημένων τίτλων, να τυγχάνουν ευνοϊκότερης αντιμετώπισης από αποφάσεις αναιρέσεων, μμε κλπ.

Στ. Παναγιωτάκης

Καλησπέρα! Ο νόμος 1608/50 εφαρμόζεται μόνον όταν έχει ζημιωθεί το Δημόσιο. Συνεπώς, είναι πολύ πιθανό να θεωρηθεί ότι έχει ζημιωθεί συνυποψήφιος που έχασε τη θέση, όμως, ακόμη και σε αυτή την περίπτωση, δε θα εφραμοζόταν ο νόμος για τους καταχραστές του Δημοσίου. Με απλά λόγια, η ποινή θα ήταν πάρα πολύ μικρή και δε θα υπήρχε αυτό το ανεπιεικές αποτέλεσμα. Επίσης, έχω γράψει ότι η παραπάνω προσέγγιση είναι μία, από τις πολλές. Είναι απολύτως αδύνατο να καταγαφούν όλες οι παραφυάδες του ζητήματος. Ωστόσο, στην Ποινική Θεωρία και Πράξη, γίνεται μία διάκριση: Κατά πόσο το πλαστό πτυχίο έχει άμεση σχέση με την παρεχόμενη εργασία. Συνήθως, λαμβάνεται υπόψη το πόσο εξειδικευμένες γνώσεις χρειάζεται. Επομένως, στην περίπτωση του χειρουργού, πράγματι, θα υπήρχε οπωσδήπτοε ζημία [η απάτη όμως θα είχε τελεσθεί και πάλι μία φορά]. Στην περίπτωση της καθαρίστριας από την άλλη, ούτε δημία (του Δήμου) δεν υπάρχει. ΜΦΧ

vg

Ευχαριστώ θερμά για την απάντηση. Πάλι όμως, εξακολουθώ να θεωρώ τον εαυτό μου ως εξαπατημένο, όταν βλέπω τέτοια στήριξη σε κάποια πολίτη η οποία, με δόλο, παραποίησε δημόσιο έγγραφο χάρη στο οποίο ουσιαστικά έκλεψε επί 20 έτη το μισθό από συμπολίτη της που τον δικαιούνταν (ποιος ο λόγος άλλωστε, να μπαίνουν προϋποθέσεις στα δικαιολογητικά διεκδίκησης θέσης στο δημόσιο). Γι αυτή την απάτη, το κοινό αίσθημα δικαίωση έχει; Επίσης, αναφέρετε ότι: "Είναι, όμως, ένα που, δημοσιογραφικά, τουλάχιστον, δεν έχει αναδειχθεί, παρά την, κατά τη γνώμη μου, σπουδαιότητά του." Δημοσιογραφικά, δεν αναφέρθηκε πουθενά το θέμα της εξαπάτησης ενός συμπολίτη στη διεκδίκηση της θέσης καθαρίστριας, που προφανώς και την είχε εξίσου ανάγκη, ούτε καν σαν ερώτηση στην ίδια ή στην κόρη της. Το "αμάρτησα για τα παιδιά μου" ως δικαιολογία μου ακούγεται εξωφρενικά γελοίο. Όσο για τον νόμο περί κατάργησης κλπ, πολύ φοβάμαι-και το σχολίασα επανειλημμένα-ότι θα ανοίξει τον ασκό του αιόλου για σωρεία ανατροπών αποφάσεων. Δημοσιογραφικά και πολιτικά, εξίσου περίεργο και ύποπτο είναι το γεγονός, ότι δίνεται τόση βαρύτητα στη συγκεκριμένη περίπτωση, τη στιγμή που δεκάδες δ.υ. έχουνε τιμωρηθεί με ίδιες κατηγορίες.

Νάνος

Γιατί δεν έχετε την ίδια ευαισθησία, σε σχέση κάποιον καταχραστή ιδιωτικού χρήματος? Το ελληνικό δημόσιο είναι Ιερή αγελάδα, δλδ.?? Οι άλλοι- πληβείοι?? ΔΕΝ έχει κάνει καμία κατάχρηση- επέστρεψέ την δουλειά της πίσω, αν θέλεις τα χρήματα πίσω. Υπενθυμίζουμε, ΔΕΝ βρισκόμαστε στο Τέξας. Με τα "δικαστήρια" των ΗΠΑ. Βρισκόμαστε στην ΕΕ.

vg

Έχω την ίδια ευαισθησία προς όλες τις περιπτώσεις, έγινε ένας διαγωνισμός, με κάποιους όρους, τους τήρησε; Όχι. Πήρε τη θέση άλλης/άλλου συνυποψήφιου; Ναι. Αναρωτήθηκε αν αυτή/αυτός που δικαιούνταν τη θέση σύμφωνα με τους όρους "είχε παιδιά να θρέψει"; Όχι. Το έκανε με δόλο, καταπατώντας δικαιώματα; Ναι. Τι λέει ο νόμος, τι λέει ο δικηγόρος και πως ερμηνεύεται από νομικούς και δικηγόρους, δε μου λέει κάτι για χρήματα που το δημόσιο, δλδ όλοι οι φορολογούμενοι πολίτες, δίνουμε για παροχή υπηρεσίας από δ.υ. Απάντηση για περιπτώσεις που θα εκμεταλλευτούν αυτό το παράθυρο που ύποπτα άνοιξε, δεν είδα στα σχόλια σας. Με όσα γράφετε, όλοι οι πλαστογράφοι, "καταχραστές" (σε εισαγωγικά γιατί, σύμφωνα με εσάς, παρείχαν εργασία), πρέπει να βγουν από τη φυλακή, να επιστρέψουν στην εργασία τους και να αποζημιωθούν από το δημόσιο, από εμάς δλδ.

Πειραιώτης μαουνιέρης.

παραγράφτηκε ρε συ,παραγράφτηκε το αδίκημα της πλαστογραφίας μετά απο 20 χρόνια,δεν το κατάλαβες;

ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΣΧΟΛΙΟΥ
Απομένουν χαρακτήρες
* Υποχρεωτικά πεδία