Παντελής Καψής

Έτσι είναι πράγματι, κι ο λόγος είναι απλός. Για πολλούς εκτός του σιναφιού τους, τα αιτήματα τους είναι δύσκολα κατανοητά.

Όταν για την συντριπτική πλειονότητα τους το Προεδρικό Διάταγμα δεν επιφέρει την παραμικρή αλλαγή, η αντίδρασή τους μοιάζει υπερβολική. Όλα τα επιχειρήματα που κατά καιρούς έχουν ακουστεί, ότι δήθεν δεν θα μπορούν να κάνουν μεταπτυχιακά ή ότι δυσκολεύει η πρόσληψή τους στο δημόσιο, έχουν διαψευστεί. Η μόνη διαφορά η οποία προκύπτει αφορά όσους θέλουν να προσληφθούν σε διοικητικές θέσεις.

Κι εκεί όμως δεν ισχύει ότι εξισώνονται με τους αποφοίτους γυμνασίου, μπαίνουν σε μια μεγαλύτερη μισθολογική βαθμίδα. Αυτό συνιστά πράγματι υποβάθμιση, ο λόγος όμως είναι ότι η βαθμίδα της τεχνολογικής εκπαίδευσης στην οποία ανήκαν καταργήθηκε μετά την «ανωτατοποίηση» των ΤΕΙ. Ακόμα κι έτσι, για έναν τρίτο, δεν θεωρείται λογικό να διεκδικούν αναγνώριση αυξημένων προσόντων σε θέσεις οι οποίες δεν έχουν την παραμικρή σχέση με το αντικείμενο των σπουδών τους.

Κι όμως οι ηθοποιοί έχουν δίκιο. Μέχρι σήμερα πίστευαν ότι είχαν ένα πτυχίο το οποίο με κάποιο παράδοξο τρόπο, στον διοικητικό λαβύρινθο του ελληνικού δημοσίου, αναγνωριζόταν ως πτυχίο. Τώρα έχασαν αυτή την αναγνώριση. Και δεν είναι οι μόνοι. Δεκάδες ή και εκατοντάδες χιλιάδες ελληνόπουλα απόφοιτοι κολλεγίων βρίσκονται ακριβώς στην ίδια θέση. Όσοι εργάζονται στον ιδιωτικό τομέα, κάτι σαν τους ηθοποιούς δηλαδή που εργάζονται στο αντικείμενό τους, στο θέατρο ή σε καλλιτεχνικές ειδικότητες, αδιαφορούν.

Τα πτυχία χρησιμεύουν επί της ουσίας, για να προσληφθούν σε επιχειρήσεις που εκτιμούν τα προσόντα τους, όχι το αντίκρισμα του πτυχίου τους σε σχέση με το κράτος. Όσοι όμως εργάζονται στο δημόσιο εξισώνονται με τους αποφοίτους γυμνασίου, και μάλιστα ακριβώς μια βαθμίδα κάτω από τους ηθοποιούς. Αλλά βέβαια κανείς δεν πάει σε κολλέγιο για να προσληφθεί στο δημόσιο, ακριβώς όπως και οι ηθοποιοί δεν πηγαίνουν σε δραματική σχολή για να περάσουν τη ζωή τους πίσω από ένα γραφείο.

Αντίθετα από ότι συμβαίνει με τους ηθοποιούς μάλιστα, οι απόφοιτοι των κολλεγίων έχουν αντιμετωπιστεί με εντυπωσιακή εχθρότητα από τους συνδικαλιστές των κλάδων στους οποίους ανήκουν. Έχουν γίνει πολυετείς αγώνες για να μην αποκτήσουν επαγγελματικά δικαιώματα. Μόνο χάρη στους κανονισμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ορισμένοι από αυτούς έχουν πετύχει να αναγνωριστούν τα πτυχία τους. Όχι ακαδημαϊκά αλλά μόνο για την απόκτηση άδειας επαγγέλματος. Οι ηθοποιοί δεν είχαν ποτέ τέτοιο πρόβλημα, δεν χρειάζονται πτυχίο για να εργαστούν. Όσο για την ακαδημαϊκή διάσταση, τόσο οι απόφοιτοι των κολλεγίων όσο και οι απόφοιτοι των (καλών) δραματικών σχολών, μπορούν να συνεχίσουν για μεταπτυχιακές σπουδές στο εξωτερικό. Εκεί βλέπετε δεν έχουν ακούσει για το άρθρο 16.

Γιατί εδώ βρίσκεται η ουσία. Τόσο για τους ηθοποιούς όσο και για τους απόφοιτους των κολλεγίων το πρόβλημα είναι το περίφημο άρθρο 16 με βάση το οποίο δεν αναγνωρίζονται τα πτυχία που δίνουν οι ιδιωτικές σχολές τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Το παράδοξο είναι ότι τα πολιτικά κόμματα τα οποία έχουν υιοθετήσει τον αγώνα των ηθοποιών είναι ακριβώς τα ίδια κόμματα τα οποία αντιδρούν λυσσαλέα σε κάθε αναγνώριση των ιδιωτικών σχολών. Κι αυτό είναι πρόβλημα, γιατί βέβαια δίνει έναν τόνο υποκρισίας στον αγώνα τους. Έχουν γίνει σημαία από αυτούς οι οποίοι στην πραγματικότητα τους υπονομεύουν.

Όσο για το αίτημα να αποσυρθεί το Προεδρικό Διάταγμα, αυτό δεν σημαίνει τίποτα σε σχέση με την ουσιαστική, την ακαδημαϊκή δηλαδή, αναγνώριση των πτυχίων τους. Ακόμα χειρότερα, όταν οι ίδιοι οι ηθοποιοί παραδέχονται πως κάποιες σχολές δεν πληρούν ούτε στοιχειώδεις προδιαγραφές ποιότητας, το να ζητούν να αναγνωριστούν διοικητικά όλα τα πτυχία, χωρίς εξαιρέσεις, συνιστά προσβολή στη νοημοσύνη μας αλλά και σε όσους θέλουν να εργαστούν στο δημόσιο και βρίσκονται σε ανάλογη θέση. Για να μη πούμε για μας τους φορολογούμενους δηλαδή που θα πληρώνουμε άχρηστα πτυχία.

Εδώ φυσικά μπαίνει ένα άλλο ζήτημα, αυτό της αξιολόγησης των σχολών, λέξη η οποία επίσης προκαλεί αλλεργία στους αλληλέγγυους των ηθοποιών. Αλλά πώς να αξιολογήσεις σχολές τις οποίες δεν αναγνωρίζεις; Κι αν αρχίσεις να αξιολογείς τις καλλιτεχνικές σχολές γιατί δεν θα κάνεις το ίδιο και για τις υπόλοιπες ιδιωτικές σχολές; Τότε όμως δεν θα είναι σαν να αναγνωρίζεις την ιδιωτική τριτοβάθμια εκπαίδευση;

Όλα αυτά ενδεχομένως αποτελούν ψιλά γράμματα για τους συνδικαλιστές του ΣΕΗ. Όχι όμως για ένα μέρος τουλάχιστον των πολιτών που μπορούν να βλέπουν με συμπάθεια το πρόβλημα, δεν χάνουν ωστόσο τη μεγάλη εικόνα. Και κάτι τελευταίο. Μέσα στη σύγχυση των ημίμετρων που προτείνονται, κάποιοι βρήκαν την ευκαιρία να ζητήσουν να επανέλθει η άδεια άσκησης επαγγέλματος του ηθοποιού. Να μπούνε δηλαδή διοικητικοί περιορισμοί σε μια δραστηριότητα η οποία αφορά άμεσα την ελευθερία του λόγου και της καλλιτεχνικής δημιουργίας. Πρόκειται για τη συνάντηση του σταλινισμού με την ασφάλεια του Μανιαδάκη.

ΥΓ. Αν έχω καταλάβει καλά, το βασικό αίτημα των ηθοποιών είναι να καταργηθεί το Προεδρικό Διάταγμα. Να μείνει δηλαδή η κατάσταση όπως έχει. Δεν το λες και πρόοδο.