Χριστίνα Χαραλαμπίδου

Είτε μιλάμε για μικρές θεατρικές σκηνές, είτε για μεγάλες συναυλίες ή κινηματογραφικές προβολές σε φεστιβάλ, τα εισιτήρια εξαφανίζονται σε χρόνο μηδέν. Πριν καν προλάβεις να σκεφτείς αν θέλεις να πας, να το πάλι μπροστά σου — το απογοητευτικό και πια εξαιρετικά εκνευριστικό sold out.

Δεν ξέρω αν φταίει η υπερβολική ζήτηση, οι μικρές αίθουσες, ή αν είναι απλώς ένα νέο φαινόμενο μαζικού πανικού που τρέφεται από τα social media και το FOMO (Fear of Missing Out). Ίσως να είναι όλα μαζί. Το σίγουρο είναι ότι έχει χαθεί η ελευθερία του αυθόρμητου. Το «πάμε να δούμε κάτι το βράδυ» έχει αντικατασταθεί από το «έπρεπε να το είχαμε κλείσει από τον Σεπτέμβριο».

Δεν γίνεται η κουλτούρα, η τέχνη, η ψυχαγωγία να μετατρέπονται σε άθλημα ταχύτητας και προγραμματισμού. Δεν θέλω άλλο να κάνω refresh στις online σελίδες για αγορά εισιτηρίων για να «προλάβω». Θέλω να μπορώ να ζήσω την εμπειρία χωρίς άγχος, χωρίς countdown, χωρίς λίστες αναμονής.

Ίσως να φταίει η εποχή μας. Μια εποχή που λειτουργεί με άγχος, ταχύτητα, συλλογική υπερδιέργεση. Μια εποχή του «τώρα», του «πριν τους άλλους», του «αν δεν ήσουν εκεί, δεν υπήρξε». Μια εποχή που η εμπειρία χάνει την αξία της και γίνεται status, δημοσίευση, στόρι. Θες είναι νέος ναρκισσισμός, θες είναι «φασαιϊσμός» – τα sold out έχουν κουράσει. Γιατί πίσω τους, κρύβεται κάτι πιο βαθύ: η ανάγκη μας να μη μείνουμε απέξω από τίποτα, ακόμα κι αν αυτό το «μέσα» δεν μας αφορά πραγματικά.

Τα sold out πλέον οδηγούν σε πολιτιστικό αποκλεισμό: μια υπενθύμιση ότι ακόμα και στην ψυχαγωγία δεν χωράμε όλοι. Αυτή η κουλτούρα του «όποιος πρόλαβε», όμως, έχει και ένα υπόγειο κόστος: Χάνεται εκείνη η μαγική στιγμή όπου οι άνθρωποι συναντιούνται όχι γιατί έτρεξαν πιο γρήγορα αλλά γιατί απλώς αγαπούν το ίδιο πράγμα.

Όμως η τέχνη δεν μετριέται με το αν πρόλαβες το εισιτήριο. Μετριέται με το τι σου αφήνει. Και, καμιά φορά, τα πιο όμορφα πράγματα συμβαίνουν τυχαία – σε μια μικρή παράσταση που ανακάλυψες τελευταία στιγμή, σε μια προβολή που έπεσες πάνω της χωρίς προγραμματισμό, σε μια συναυλία που απλά άκουσες απ’ έξω κι ένιωσες ότι θέλεις και εσύ να συμμετέχεις.

Ίσως, τελικά, να χρειάζεται να μάθουμε ξανά να αφήνουμε χώρο στο τυχαίο. Ίσως να έχει έρθει η ώρα να σταματήσουμε να μετράμε εμπειρίες και να αρχίσουμε πάλι να τις νιώθουμε. Γιατί η τέχνη δεν εξαντλείται ποτέ – μόνο εμείς εξαντλούμαστε προσπαθώντας να την προλάβουμε.