Ανδρέας Ζούλας

Το τελευταίο που θα ακουστεί στις συγκεντρώσεις αυτές είναι ότι το δυστύχημα δεν θα είχε γίνει, δεν θα υπήρχαν οι πενήντα επτά νεκροί, οι άνθρωποι αυτοί θα ζούσαν σήμερα, αν δεν υπήρχε ένας ανεπαρκέστατος υπάλληλος, ο σταθμάρχης Λαρίσης, που έβαλε τα δύο τρένα στην ίδια γραμμή, με αντίθετη πορεία. Και μάλιστα ο ανεπαρκέστατος αυτός σταθμάρχης αφέθηκε μόνος του, καθώς οι συνάδελφοί του. που είχαν «βάρδια» το μοιραίο εκείνο βράδυ, τον άφησαν μόνον του. Σε υπηρεσιακό πόρισμα αναφέρεται ότι ο σταθμάρχης αυτός μέσα σε μία ώρα, μόνος του, παραζαλισμένος, απάντησε σε ενενήντα τηλεφωνήματα (σχετικά με τα δρομολόγια). Αυτό το στοιχείο. «ο σταθμάρχης» και το μοιραίο λάθος που έκανε, είναι το αποφασιστικής σημασίας «στοιχείο», το αίτιο που δυστυχήματος. Και όταν υπάρχει «ανθρώπινο λάθος», κανένας «αυτοματισμός» δεν αποτρέπει το μοιραίο. Κι αυτό αποδεικνύεται από τα πολλά – δυστυχώς – δυστυχήματα που έχουν γίνει σε χώρες όπου έχει από πολλών ετών αναπτυχθεί πλήρες αυτοματοποιημένο σύστημα για την ρύθμιση της κυκλοφορίας των τρένων. Γερμανία, Αγγλία, Γαλλία, Ολλανδία, Ιταλία, Ισπανία (πολύ πρόσφατα) μετρούν νεκρούς σε συγκρούσεις και εκτροχιασμούς τρένων που οφείλονται σε «ανθρώπινο λάθος». Πουθενά, σε καμιά χώρα, δεν έχει γίνει ο γενικός ξεσηκωμός που έγινε στην Ελλάδα. Φαίνεται όμως ότι η κορύφωση της αντίδρασης, ακριβώς από συγκεκριμένες πλευρές συνδυάστηκε με «εκμετάλλευση» που φέρνει την αντίδραση και μάλιστα από εκείνους που περισσότερο από κάθε άλλον δικαιούνται να αντιδράσουν, από «τους συγγενείς των νεκρών».

Η κυρία Καρυστιανού, με την γνωστοποίηση της απόφασής της να προχωρήσει στην ίδρυση κόμματος - για να μετάσχει στις προσεχείς εκλογές - αντιπροσωπεύει την κορύφωση της πολιτικής εκμετάλλευσης του δυστυχήματος. Και αυτό ξεσηκώνει εναντίον της τους «συγγενείς», πολύ περισσότερο από την αγρία αντικυβερνητική εκμετάλλευση που κάνουν – στην ανυπαρξία τους – τα κόμματα της Αντιπολίτευσης. Από πλευράς της η κυρία Καρυστιανού, ειδικά τις τελευταίες ημέρες φαίνεται ότι υπερεκτιμώντας τις «δυνάμεις της» υπερβαίνει τα όρια. Λέει πράγματα που δεν αντέχουν σε κανένα «ακαταλόγιστο» και προβαίνει σε ενέργειες που προκαλούν. Στην πρώτη κατηγορία έχουμε την, πραγματικά απίστευτη δήλωση ότι τής πρότειναν το … υπουργείο Δικαιοσύνης… Ποιος άραγε, άγνωστο. Το κακό είναι ότι δεν ρωτήθηκε ποιος τής το πρότεινε, η σημερινή Κυβέρνηση, κάποιο άλλο κόμμα της Αριστεράς, και ποιο; ή «της Δεξιάς» (Βελλόπουλος, Νατσιός ή Λατινοπούλου; - μάλλον παράλογο)… Αλλά και δεν την υποχρέωσαν να απαντήσει συγκεκριμένα… («Αποκαλύψτε, παρακαλώ, ποιος σάς το πρότεινε. Αν όχι, διακόπτεται η συνέντευξη και καταγγέλλεται η προσπάθειά σας να παραπλανήσετε τον κόσμο»… Τόσο απλά). Αφέθηκε όμως να δηλώσει … απλά ότι … απέρριψε την προσφορά… Για να δημιουργήσει εντυπώσεις – σε όποιον – ότι δεν εξαγοράζεται… Απέρριψε την προσφορά να γίνει … υπουργός Δικαιοσύνης…

Στην δεύτερη κατηγορία ενεργειών της κυρίας Καρυστιανού περιλαμβάνεται η απροκάλυπτη εκ μέρους της πολιτική εκμετάλλευση της τραγωδίας των Τεμπών. Η «σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι», είναι το βίντεο, με το οποίο καλεί «τον κόσμο» στις σημερινές συγκεντρώσεις. Εδώ, εγκαταλείποντας το πασίγνωστο, περυσινό, σύνθημα «Δεν έχω οξυγόνο», υιοθετεί το «Έχω ελάχιστο οξυγόνο» και χρησιμοποιεί οπτικό και ηχητικό υλικό, το οποίο ξεσήκωσε αντιδράσεις των «συγγενών», για την σκληρότητά του, όπως υπογράμμισαν. Το υλικό του βίντεο της κυρίας Καρυστιανού δεν είναι άγνωστο. Είναι γνωστό από πέρυσι, τον Ιανουάριο…

Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Το τηλεοπτικό κανάλι «Κόντρα 24» στις 18 Ιανουαρίου 2025, φιλοξένησε τον τεχνικό σύμβουλο συγγενών θυμάτων του δυστυχήματος κ. Βασ. Κοκοτσάκη, ο οποίος την ημέρα εκείνη είχε καταθέσει στον αρμόδιο εφέτη ανακριτή Έκθεση 39 σελίδων, και παρουσίασε «βιντεοληπτικό υλικό από τη στιγμή της τραγωδίας , όσο και τα ηχητικά ντοκουμέντα, με τις αγωνιώδεις εκκλήσεις των επιβαινόντων στο μοιραίο τρένο». Αντιπαρέρχομαι το αν η κοινολόγηση στοιχείου της Ανάκρισης είναι θεμιτή, κατακριτέα ή και κολάσιμη ενέργεια, γιατί αυτά δυστυχώς έχουν καταντήσει «ψιλά γράμματα»…

Η σύγκρουση των τρένων, κατά τα επίσημα στοιχεία έγινε στις 28-2-2023 και ώρα 23.18. Η πρώτη ένδειξη χρόνου που εμφανίζεται στο βίντεο Κοκοτσάκη/Κόντρα είναι: 23.18.46, δηλαδή, ελάχιστα δευτερόλεπτα μετά την σύγκρουση. Στο βίντεο έχουμε εικόνα και φωνές: α. ηχογραφημένου μηνύματος του «112». β. φωνή υπαλλήλου που ζητεί πληροφορίες (από τους επιβαίνοντες) και γ. φωνή «γυναικός επιβάτιδος».

-Φωνή γ: «Δημήτρη κάνε κάτι» - 23.19.16 – και: «δεν μπορώ να αναπνεύσω – 23.19.22
-Ηχογραφημένο μήνυμα και φωνή β: Με ακούτε; Φωνή γ: Ναι; Βοήθεια, βοήθεια – 23.19.43
-Φωνή β: πού βρίσκεστε; Φωνή γ: Έχω ελάχιστο οξυγόνο – 23.19.51
-Φωνή γ: Και εγώ σε αγαπώ… 23.20.00
Φωνή γ: Με πονάτε, με πονάτε – 23.20.15
-Φωνή β: με ακούτε; Φωνή ακαθόριστη 23.20.40
-Φωνή β: Με ακούτε; - Φωνή γ: Βρε Δημήτρη… 23.20.43 και «Βοήθεια»… 23.20.57

-Φωφνή β: Πόσα άτομα είστε μέσα;
-Φωνές ακαθόριστες 23.21.10
-Φωνή γ: θα πεθάνουμε – 23.21.12 και «μας ακούς;» - 23.21.15.

Αυτή είναι η τελευταία χρονική ένδειξη με την «φωνή γ» (της «επιβάτιδος»), η οποία στο χρονόμετρο που τρέχει καθώς «παίζεται» το «βίντεο-ηχοληπτικό» ακούγεται, καθαρά ή ακαθόριστα, να «μιλάει» από 23.19.16 (ένα περίπου λεπτό μετά την σύγκρουση) και μέχρι 22.21.15, δηλαδή επί δύο λεπτά, ενώ εμείς ως τηλεθεατές βλέπουμε την πυρόσφαιρα από την σύγκρουση.

Και εγώ συγκλονίζομαι και οι πάντες υποθέτω επίσης συγκλονίζονται από αυτά που ακούγονται, παρά το γεγονός ότι μόνη φωνή που ακούγεται – μέσα από το τρένο – είναι η «φωνή γ» και κανείς άλλος «θόρυβος χώρου». Οι όποιες απορίες όμως «συνθλίβονται» από την εντύπωση της «εικόνας» και τις εισαγωγικές παρατηρήσεις για τις «αγωνιώδεις εκκλήσεις των επιβαινόντων». Όμως, όταν ακολουθούν οι εξηγήσεις του εμπειρογνώμονος κ. Κοκοτσάκη οι «απορίες» όχι μόνο δεν διαλύονται, αλλά γίνονται εντονότερες, πολύ εντονότερες, διότι αποκαλύπτεται ότι το τελικό αποτέλεσμα που «προσλαμβάνεται» από τον τηλεθεατή δεν είναι πραγματικό. Αλλά «σύνθεση» δύο «πραγματικοτήτων» που εκ των υστέρων «συνδυάζονται», είναι δηλαδή τελικό προϊόν μοντάζ. Ιδού η συνέχεια του ρεπορτάζ:

Η ρεπόρτερ που κάνει «το θέμα» παρατηρεί ότι «δεν υπάρχουν λόγια», χαρακτηρίζει συγκλονιστικά και ανατριχιαστικά ό,τι είδαμε και καλεί τον εμπειρογνώμονα να πει τι είδαμε.

-Εμπειρογνώμων Κοκοτσάκης (σημ.: προφορικός λόγος): Η πρόθεσή μας βεβαίως εμάς δεν ήταν να ακουστεί(-στούν) στον πολύ κόσμο τουλάχιστον, οι φωνές των παιδιών, διότι δεν θέλαμε με αυτόν τον τρόπο να παρέμβουμε, αλλά θέλαμε να αποδείξουμε το τι ακριβώς συνέβη σ’ αυτούς τους ανθρώπους. Αυτό που αβίαστα… – να εξηγήσω λίγο στους θεατές σας τι ακριβώς κάναμε:

Πήραμε δύο πραγματικά γεγονότα, το βίντεο της σύγκρουσης, όπως το βλέπουμε τώρα, και προσπαθήσαμε να βάλουμε, να τοποθετήσουμε το πραγματικό ηχητικό ντοκουμέντο και τα δύο – τον αριθμό – τηλέφωνα που ενεργοποίησαν την εφαρμογή ανίχνευσης σύγκρουσης, ανεξάρτητα από την θέληση του ιδιοκτήτη τους, που δεν έχει σχέση με αυτούς που ακούμε, ήταν άλλων ανθρώπων, και το οποίο να το τοποθετήσουμε πάνω στο βίντεο που υπάρχει, το πραγματικό, για να καταλάβουμε την εικόνα πλέον τοποθετημένη χρονικά στο σημείο, τι ακριβώς συνέβη. Και αυτό που συνάγουμε, το συμπέρασμα είναι ότι εμείς τουλάχιστον μπορούμε να εξηγήσουμε εύκολα ότι οι δραματικές στιγμές που εξελίσσονται δυστυχώς σ’ αυτούς τους ανθρώπους είναι μεν τραγικές, αλλά αποδεικνύουν την πραγματικότητα, πώς έχασαν την ζωή τους. Και δεν την έχασαν απ’ την σύγκρουση, από την οποία επιβίωσαν, αλλά την έχασαν από το είδος του καιομένου υλικού, το οποίο ακολούθησε την δημιουργηθείσα πυρόσφαιρα, της ίδιας συστάσεως υγρό καύσιμο.

Εγώ, τεχνικές γνώσεις «εμπειρογνώμονος» δεν έχω. Και γι’ αυτό έχω απορίες, τις οποίες και μοιράζομαι:

-Θεωρούμε δεδομένη την εικόνα του βίντεο… Και, έχουμε δύο τηλέφωνα, που ενεργοποίησαν την εφαρμογή ανίχνευσης σύγκρουσης. Η εφαρμογή αυτή εκτός από την ανίχνευση σύγκρουσης έχει και την δυνατότητα καταγραφής συνομιλιών ή απλών ομιλιών «στον χώρο»; ). Το «α» τηλέφωνο υποτίθεται ότι είναι μέσα στο τρένο και το «β» έξω ή πού; (καταγράφει και «σώζει» τις φωνές – πώς, αυτομάτως ή μετά από … κλήση;). Σε ποιον ανήκει; Είναι υπαρκτό το πρόσωπο αυτό και έχει παραδώσει το τηλέφωνό του στην Δικαιοσύνη, είναι «στοιχείο» της Υπόθεσης που θα κριθεί;

-Θα μπορούσε επίσης να ρωτήσει κανείς πώς είναι δυνατόν να μιλάει κάποιος ελάχιστες στιγμές μετά από την φοβερή σύγκρουση και να λέει αυτά που λέει η «φωνή γ» επί δύο λεπτά. Και, επίσης, κάποιος που δεν μπορεί να αναπνεύσει, και που πεθαίνει καιόμενος, μπορεί να λέει «έχω ελάχιστο οξυγόνο»;

Ελπίζω ότι όλα αυτά θα τεθούν στην επικείμενη δίκη, μέσα σε όλα τα άλλα θέματα που θα διερευνηθούν.

Αλλά το θέμα δεν είναι να «λάμψει η αλήθεια» μετά από πέντε χρόνια που υπολογίζεται ότι θα διαρκέσει με τις καλύτερες συνθήκες η Δίκη των Τεμπών, που θα αρχίσει σε λίγες ημέρες. Το θέμα είναι κάποτε να σοβαρευτούμε… Και επειδή δεν μπορώ ούτε σε βαρύτατα – και σεμνότατα – πενθούντες να αναφέρομαι και στις αντιδράσεις τους να ελπίζω, ούτε και να προδικάζω εισαγγελικές και δικαστικές ενέργειες, θα αναφερθώ στον κλάδο μου και μόνο, στον δημοσιογραφικό κλάδο. Και θέλω να θυμίσω την πρώτη και θεμελιώδη Αρχή, όπως ορίζεται στο Κείμενο «Αρχές Δεοντολογίας Δημοσιογραφικού Επαγγέλματος»:

«Το δικαίωμα του ανθρώπου και του πολίτη να πληροφορεί και να πληροφορείται ελεύθερα είναι αναφαίρετο. Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑ ΕΙΝΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΑΓΑΘΟ ΚΑΙ ΟΧΙ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑ Ή ΜΕΣΟ ΠΡΟΠΑΓΑΝΔΑΣ».(Τα κεφαλαία, δικά μου).