Την υποψηφιότητά της για τις προεδρικές εκλογές της 28ης Φεβρουαρίου 2027 στο
Ελ Σαλβαδόρ επισημοποίησε την Τετάρτη (18/11) η 38χρονη πρώην βουλευτής Μαϊτέ Ιραέτα, η οποία θα βρεθεί αντιμέτωπη με τον πρόεδρο
Ναγίμπ Μπουκέλε, που διεκδικεί τρίτη θητεία στην ηγεσία της χώρας.
Η Ιραέτα επιβεβαίωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων (AFP) ότι θα είναι υποψήφια με τη Δημοκρατική Εθνικιστική Συμμαχία (ARENA), το παραδοσιακό κόμμα της δεξιάς που, μαζί με την αριστερά, κυριαρχούσε επί δεκαετίες στην πολιτική ζωή της χώρας της Κεντρικής Αμερικής μετά τον εμφύλιο πόλεμο.
Ο Μπουκέλε εξακολουθεί να απολαμβάνει ιδιαίτερα υψηλή δημοτικότητα, που αγγίζει το 80%, κυρίως χάρη στη σκληρή εκστρατεία κατά των εγκληματικών συμμοριών, την οποία ξεκίνησε το 2022. Η πολιτική του κυριαρχία ενισχύθηκε περαιτέρω μετά την αμφιλεγόμενη συνταγματική αναθεώρηση που του επιτρέπει να διεκδικεί απεριόριστο αριθμό προεδρικών θητειών.
«Θέλω να δώσω επιλογή σε όσους δεν εκπροσωπούνται»
Παρουσιάζοντας την υποψηφιότητά της, η Ιραέτα δήλωσε ότι επιδιώκει να προσφέρει μια εναλλακτική πολιτική επιλογή στους πολίτες που «δεν αισθάνονται ότι αντιπροσωπεύονται» από την κυβέρνηση Μπουκέλε και επιθυμούν «να δείξουν τη δυσαρέσκειά τους με την ψήφο τους».
Η 38χρονη πολιτικός εμφανίστηκε αισιόδοξη, διαβεβαιώνοντας ότι έχει «μεγάλες ελπίδες» για εκλογική νίκη, αναγνώρισε ωστόσο ότι η πολιτική κατάσταση στη χώρα είναι «αρκετά περίπλοκη», εξαιτίας της συγκέντρωσης εξουσιών στα χέρια του προέδρου, όπως υποστηρίζει.
Η Ιραέτα είχε εκλεγεί βουλευτής κατά τη διάρκεια της πρώτης προεδρικής θητείας του Μπουκέλε, όταν η ARENA αποτελούσε μία από τις βασικές δυνάμεις της κοινοβουλευτικής αντιπολίτευσης.
Στο πλευρό της θα βρίσκεται η Βερόνικα Ενρίκες, υποψήφια για την αντιπροεδρία. Οι δύο γυναίκες συγκροτούν το πρώτο αμιγώς γυναικείο προεδρικό ψηφοδέλτιο στην πολιτική ιστορία του Ελ Σαλβαδόρ.
Στην εκλογική αναμέτρηση συμμετέχει επίσης ο συνδικαλιστής γιατρός Ραφαέλ Αγκίρε, υποψήφιος της αριστεράς με το Μέτωπο Φαραμπούντο Μαρτί για την Εθνική Απελευθέρωση (FMLN), το κόμμα που αποτελούσε επί χρόνια τον άλλο πόλο του παραδοσιακού δικομματισμού της χώρας.
Η παρακμή της παραδοσιακής δεξιάς και τα σκάνδαλα διαφθοράς
Η ARENA κυβέρνησε το Ελ Σαλβαδόρ από το 1989 έως το 2009, προτού χάσει την εξουσία από την αριστερά. Η εκλογική της επιρροή περιορίστηκε ακόμη περισσότερο με την άνοδο του Ναγίμπ Μπουκέλε, ο οποίος αναδείχθηκε στην προεδρία το 2019, ανατρέποντας το παραδοσιακό πολιτικό σκηνικό.
Στις προεδρικές εκλογές του 2024, η ARENA συγκέντρωσε μόλις 6% των ψήφων, έναντι 84% του Μπουκέλε. Σήμερα διαθέτει μόνο δύο έδρες στο Κογκρέσο, όπου κυριαρχεί το προεδρικό κόμμα Νέες Ιδέες (NI).
Η υποχώρηση της παραδοσιακής δεξιάς συνδέεται και με τα σοβαρά σκάνδαλα διαφθοράς που έπληξαν την αξιοπιστία της, με εμπλεκόμενα κορυφαία στελέχη της.
Ανάμεσά τους βρίσκεται ο πρώην πρόεδρος Αντόνιο Σάκα, ο οποίος κυβέρνησε από το 2004 έως το 2009 και εξέτισε δεκαετή ποινή φυλάκισης για κατάχρηση δημοσίων κεφαλαίων και ξέπλυμα χρήματος. Ο Σάκα αποφυλακίστηκε στα τέλη Οκτωβρίου 2026, έχοντας ολοκληρώσει την έκτιση της ποινής του.
Ο «πόλεμος» του Μπουκέλε στις συμμορίες και οι καταγγελίες για παραβιάσεις δικαιωμάτων
Ο Ναγίμπ Μπουκέλε έχει οικοδομήσει μεγάλο μέρος της πολιτικής του απήχησης στην εκστρατεία κατά του οργανωμένου εγκλήματος, την οποία ξεκίνησε το 2022, επιβάλλοντας εξαιρετικά αυστηρά μέτρα ασφαλείας.
Στον πρόεδρο πιστώνεται η μείωση των ανθρωποκτονιών σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα, καθώς και η εξάρθρωση ιδιαίτερα βίαιων εγκληματικών οργανώσεων που για δεκαετίες τρομοκρατούσαν τον πληθυσμό.
Ο ίδιος προβάλλει συστηματικά τα αποτελέσματα της πολιτικής του μέσα από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, παρουσιάζοντας την καταπολέμηση της εγκληματικότητας ως μία από τις σημαντικότερες επιτυχίες της διακυβέρνησής του.
Ωστόσο, η σκληρή αυτή προσέγγιση έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από μη κυβερνητικές οργανώσεις υπεράσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, τόσο στο Ελ Σαλβαδόρ όσο και διεθνώς.
Οι οργανώσεις καταγγέλλουν, μεταξύ άλλων, τον θάνατο εκατοντάδων κρατουμένων στις φυλακές, αυθαίρετες συλλήψεις και βασανιστήρια υπόπτων, θέτοντας σοβαρά ερωτήματα για τις μεθόδους που εφαρμόζονται στο πλαίσιο της εκστρατείας κατά των συμμοριών.
Οι προεδρικές εκλογές της 28ης Φεβρουαρίου 2027 θα διεξαχθούν έτσι σε ένα πολιτικό περιβάλλον όπου η υψηλή δημοτικότητα του Μπουκέλε συνυπάρχει με τις επικρίσεις για τη συγκέντρωση εξουσιών και τις καταγγελίες περί παραβιάσεων θεμελιωδών δικαιωμάτων.