Μια μυστική υπόγεια εγκατάσταση του
Ιράν, θαμμένη κάτω από γρανιτένιο βουνό και κοντά στο
πυρηνικό συγκρότημα της Νατάνζ, βρίσκεται στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Όπως αναφέρει το
CNN, νέα ανάλυση δορυφορικών εικόνων δείχνει ότι οι εργασίες κατασκευής στο σημείο έχουν ενταθεί σημαντικά μέσα στο 2026, την ώρα που η Ουάσινγκτον εξετάζει τρόπους για να μπορέσει να πλήξει εγκαταστάσεις που θεωρούνται σχεδόν απρόσβλητες από τα σημερινά οπλικά συστήματα.
Η εγκατάσταση Pickaxe Mountain βρίσκεται κοντά στο πυρηνικό συγκρότημα της Νατάνζ, περίπου 225 χιλιόμετρα νότια της Τεχεράνης. Για χρόνια βρίσκεται στο μικροσκόπιο υπηρεσιών πληροφοριών, οι οποίες θεωρούν ότι μπορεί να αποτελέσει ασφαλές καταφύγιο για τις μελλοντικές δραστηριότητες του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος.
Σύμφωνα με νέα ανάλυση δορυφορικών εικόνων από το Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Μελετών (Center for Strategic and International Studies - CSIS), η οποία δόθηκε στη δημοσιότητα πριν από την επίσημη έκθεση του οργανισμού, υπάρχει «σαφής αύξηση της κατασκευαστικής δραστηριότητας» στην περιοχή μέσα στη φετινή χρονιά.
Οι αναλυτές εκτιμούν ότι η υπόγεια εγκατάσταση είναι «πιθανό» να έχει σχεδιαστεί ως προστατευμένος χώρος για τη διατήρηση ή την ανάπτυξη τμημάτων του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν.
Φόβοι ότι το Ιράν μεταφέρει φυγοκεντρητές
Οι ισραηλινές υπηρεσίες πληροφοριών έχουν αφήσει να εννοηθεί ότι η Τεχεράνη ενδέχεται να σχεδιάζει τη μεταφορά φυγοκεντρητών στο συγκεκριμένο σημείο, στο πλαίσιο των προσπαθειών της για εμπλουτισμό ουρανίου.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έχει επανειλημμένα απειλήσει ότι η εγκατάσταση μπορεί να αποτελέσει στόχο αμερικανικής επίθεσης.
«Μπορεί να χτυπήσουμε το Pickaxe πολύ σύντομα», δήλωσε την περασμένη εβδομάδα, υποστηρίζοντας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες γνωρίζουν «όλους όσοι κινούνται» στην περιοχή.
Ωστόσο, η μορφολογία του σημείου δημιουργεί τεράστιες δυσκολίες. Το γρανιτένιο βουνό κάτω από το οποίο βρίσκεται η εγκατάσταση θεωρείται τόσο ανθεκτικό ώστε ακόμη και οι ισχυρότερες μη πυρηνικές βόμβες του αμερικανικού οπλοστασίου ενδέχεται να μην επαρκούν για την καταστροφή της.
Το Πεντάγωνο δοκιμάζει νέα όπλα για υπόγειους στόχους
Η δυσκολία αντιμετώπισης τέτοιων εγκαταστάσεων φαίνεται πως έχει οδηγήσει το αμερικανικό υπουργείο Άμυνας στην αναζήτηση νέων λύσεων.
Τέσσερις ημέρες πριν από την έναρξη της αμερικανικής επιχείρησης «Epic Fury», υπηρεσία του Πενταγώνου αρμόδια για την αντιμετώπιση όπλων μαζικής καταστροφής ενέκρινε έκτακτη σύμβαση ύψους 1,2 εκατ. δολαρίων για την επισκευή μιας ειδικής υπόγειας εγκατάστασης δοκιμών στη βάση White Sands στο Νέο Μεξικό.
Στόχος ήταν μια δοκιμή πραγματικών πυρών για την αξιολόγηση απόρρητων δυνατοτήτων απέναντι σε «αναδυόμενες απειλές».
Το σχετικό έγγραφο της Υπηρεσίας Μείωσης Απειλών Άμυνας (Defense Threat Reduction Agency - DTRA) αναρτήθηκε σε ομοσπονδιακή βάση δεδομένων στις 27 Φεβρουαρίου, μία ημέρα πριν από την έναρξη του πολέμου.
Η σύμβαση προέβλεπε ολοκλήρωση των εργασιών μέσα σε δύο έως τρεις εβδομάδες, λόγω μιας «επείγουσας οδηγίας εθνικής ασφάλειας».
Πηγές που μίλησαν στο CNN ανέφεραν ότι οι εργασίες συνδέονταν με την ανάγκη ανάπτυξης τρόπων πλήγματος των βαθύτερα θαμμένων υπόγειων εγκαταστάσεων του Ιράν.
Η εμπειρία των προηγούμενων αμερικανικών επιθέσεων
Οι ΗΠΑ είχαν ήδη πραγματοποιήσει πλήγματα εναντίον ιρανικών πυρηνικών εγκαταστάσεων τον Ιούνιο του 2025, στο πλαίσιο της επιχείρησης «Midnight Hammer».
Οι επιθέσεις προκάλεσαν σημαντικές ζημιές σε εγκαταστάσεις που συνδέονταν με το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης. Ωστόσο, ανώτατος Αμερικανός στρατηγός είχε δηλώσει στο Κογκρέσο ότι η βαθιά υπόγεια εγκατάσταση του Ισφαχάν δεν μπορούσε να καταστραφεί πλήρως από τις υπάρχουσες βόμβες διάτρησης καταφυγίων (bunker busters).
Το βασικό όπλο αυτού του τύπου, η Massive Ordnance Penetrator (MOP), θεωρείται σήμερα ένα από τα ισχυρότερα συμβατικά όπλα των ΗΠΑ, αλλά οι στρατιωτικοί εκτιμούν ότι απαιτούνται νέες τεχνολογίες για ακόμη βαθύτερους στόχους.
Η Πολεμική Αεροπορία των ΗΠΑ έχει ήδη ξεκινήσει διαδικασίες για την ανάπτυξη μιας νέας γενιάς «διατρητικής» βόμβας, η οποία θα μπορούσε να αντικαταστήσει τη MOP.
Τι δείχνουν οι νέες δορυφορικές εικόνες
Οι εικόνες που εξετάστηκαν από το CNN δείχνουν ότι μεταξύ 16 και 18 Φεβρουαρίου ξεκίνησαν εργασίες εκσκαφής σε απομακρυσμένη εγκατάσταση της DTRA στη βάση White Sands, η οποία χρησιμοποιείται για δοκιμές όπλων εναντίον βαθιά θαμμένων στόχων.
Οι εργασίες συνεχίστηκαν έως τα μέσα Μαρτίου, όταν η δραστηριότητα φαίνεται να σταμάτησε.
Η εγκατάσταση δοκιμών, γνωστή ως Alternate Seismic Hardrock in Situ Test Site, βρίσκεται επίσης μέσα σε γρανιτένιο περιβάλλον, παρόμοιο με αυτό του Pickaxe Mountain.
Το CNN ανέφερε ότι δεν μπόρεσε να επιβεβαιώσει ανεξάρτητα αν η δοκιμή πραγματοποιήθηκε ούτε ποιος ακριβώς ήταν ο σκοπός των εργασιών.
Τι κατασκευάζει το Ιράν κάτω από το βουνό
Σύμφωνα με την έκθεση του CSIS, η εγκατάσταση Pickaxe Mountain πιθανότατα προορίζεται για έναν από τρεις σκοπούς που σχετίζονται με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν:
-εγκατάσταση συναρμολόγησης φυγοκεντρητών,
-εγκατάσταση εμπλουτισμού ουρανίου,
-ή προστατευμένος χώρος για άλλες εργασίες που σχετίζονται με πυρηνικά όπλα, όπως η μετατροπή ουρανίου σε μέταλλο.
Οι αναλυτές σημειώνουν ότι οι εργασίες έχουν μετατοπιστεί από την κύρια φάση εκσκαφής στη φάση εσωτερικής κατασκευής και ενίσχυσης των εξωτερικών υποδομών.
Οι δορυφορικές εικόνες δείχνουν αυξημένη κίνηση οχημάτων, ενίσχυση των εισόδων των σηράγγων, ασφαλτόστρωση εσωτερικών δρόμων και ενίσχυση των σημείων πρόσβασης.
Παρά τη συνεχή δραστηριότητα, οι ειδικοί του CSIS εκτιμούν ότι η εγκατάσταση πιθανότατα δεν είναι ακόμη έτοιμη να πραγματοποιήσει εργασίες εμπλουτισμού ουρανίου, εφόσον αυτός είναι ο τελικός της σκοπός.
Η νέα μάχη γύρω από τα υπόγεια πυρηνικά καταφύγια
Το Pickaxe Mountain εξελίσσεται πλέον σε ένα από τα πιο δύσκολα στρατιωτικά προβλήματα για τις Ηνωμένες Πολιτείες: πώς μπορεί να αντιμετωπιστεί μια πυρηνική υποδομή που βρίσκεται βαθιά κάτω από τη γη και προστατεύεται από φυσικά πετρώματα.
Την ώρα που η Ουάσινγκτον εξετάζει νέες στρατιωτικές επιλογές, το Ιράν φαίνεται να επενδύει στην ενίσχυση των υπόγειων εγκαταστάσεών του, δημιουργώντας έναν νέο γύρο αντιπαράθεσης γύρω από το μέλλον του πυρηνικού του προγράμματος.
