6+1 μέτρα για το κυκλοφοριακό χάος στην Αττική, εισήγηση για απαγόρευση φορτηγών 7-10 το πρωί

Σειρά παρεμβάσεων για το Κυκλοφοριακό στο λεκανοπέδιο της Αττικής σχεδιάζει η κυβέρνηση, καθώς η έννοια της «ώρας αιχμής» έχει ουσιαστικά καταργηθεί. Εκτός από τα μακροπρόθεσμα μέτρα -για παράδειγμα, η σήραγγα στον Υμηττό που συζητείται από την εποχή Σουφλιά και οι νέες επεκτάσεις του μετρό-, συζητούνται ιδέες που ήδη εφαρμόζονται σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όπως το carsharing για ταξί και Ι.Χ., ενώ μεγάλη συζήτηση γίνεται για την πρόταση Κυρανάκη για αλλαγή των ωρών τροφοδοσίας της αγοράς και τον «εκτοπισμό» των φορτηγών από τους κύριους οδικούς άξονες το τρίωρο 7 με 10 το πρωί.

Οι βασικοί οδικοί άξονες λειτουργούν στο 200% της χωρητικότητάς τους από το πρωί έως -τουλάχιστον- τις 20.00 το βράδυ. Ο Κηφισός, δε, αναδεικνύεται ο πιο αδύναμος κρίκος της κυκλοφορίας, καθώς σε περίπτωση ατυχήματος (που συμβαίνουν σε καθημερινή βάση) μετατρέπεται σε ατελείωτο βασανιστήριο για τους οδηγούς που εγκλωβίζονται. Χαρακτηριστική η εικόνα με την αυξημένη κίνηση που  καταγράφεται από το πρωί σήμερα, Δευτέρα, στους δρόμους της πρωτεύουσας

Το Κυκλοφοριακό ήταν ένα διαχρονικό πρόβλημα για τις κυβερνήσεις και θεωρήθηκε ότι σε έναν βαθμό θα αντιμετωπιζόταν με τη διεύρυνση της χρήσης των Μέσων Μαζικής Μεταφοράς. Φευ όμως! Μπορεί να έγιναν αστικές παρεμβάσεις τα προηγούμενα χρόνια, με τελευταία προσθήκη την Αττική Οδό, που δόθηκε πλήρως στην κυκλοφορία το 2004, όμως πλέον η κατάσταση είναι ασφυκτική. Οι σταθμοί του μετρό και του ΗΣΑΠ έχουν φτάσει τους 66 μετά τις τελευταίες επεκτάσεις του δικτύου και οι συρμοί λειτουργούν με ασφυκτική πληρότητα τις ώρες αιχμής, αλλά αυτό δεν αλλάζει τα δεδομένα.

Οπως αναφέρουν οι συγκοινωνιολόγοι, οι αστικές υποδομές είναι κατασκευασμένες για 2,-2,5 εκατομμύρια οχήματα, ενώ μηνιαία στην Αττική κινούνται πλέον γύρω στα 6 εκατομμύρια αυτοκίνητα, αριθμός σχεδόν τριπλάσιος. Η κατάσταση αυτή αποδεικνύεται «αγκάθι στα πλευρά» της κυβέρνησης, η οποία έχει προσπαθήσει και στο παρελθόν να κάνει πυροσβεστικές παρεμβάσεις, πλέον όμως αναμένεται να αναλάβει πιο στοχευμένη δράση.

Το στοίχημα των logistics

Ηδη, ο αρμόδιος αναπληρωτής υπουργός Μεταφορών Κωνσταντίνος Κυρανάκης, που συλλέγει στοιχεία, έχει επεξεργαστεί κάποιες βασικές ιδέες για βραχυπρόθεσμες, αλλά και μεσο-μακροπρόθεσμες λύσεις και αναμένεται να τις παρουσιάσει σε ειδική σύσκεψη που θα γίνει υπό τον πρωθυπουργό στο τέλος Ιανουαρίου. Το θέμα του Κυκλοφοριακού είχε ενταχθεί στην ατζέντα του Υπουργικού του Δεκεμβρίου, όμως εντέλει εξαιρέθηκε και αφέθηκε για τον Ιανουάριο.

Σύμφωνα με πληροφορίες του «ΘΕΜΑτος», ο κ. Μητσοτάκης έχει αποφασίσει να το συζητήσει σε μια Διυπουργική Σύσκεψη με τους συναρμόδιους στις 28 Ιανουαρίου, με σκοπό η κυβέρνηση να πάρει τις αποφάσεις της και να τρέξει κάποιες πρωτοβουλίες.

Το «ΘΕΜΑ» έχει παρουσιάσει σε προηγούμενα ρεπορτάζ τον σχεδιασμό του υπουργείου για τη μείωση των χρονοαποστάσεων στις βασικές γραμμές του μετρό 1, 2 και 3 από το φετινό έτος με την ενσωμάτωση και νέων συρμών. Επιπρόσθετα, στόχος είναι η αποσυμφόρηση των μεταφορών με φορτηγά.

Ηδη, είναι σε εξέλιξη ο διαγωνισμός του Υπερταμείου για το νέο logistics hub 450 στρεμάτων που θα γίνει στη θέση «Σπηλιές» του Δήμου Φυλής αντί για τον Ελαιώνα. Σήμερα, στην υπερκορεσμένη περιοχή του Ελαιώνα λειτουργούν 350 μεταφορικές εταιρείες που διακινούν σε καθημερινή βάση κάθε είδους προϊόντα με 4.000 φορτηγά, τα οποία επιβαρύνουν την κίνηση στον Κηφισό.

Η μάχη εξελίσσεται για τρία σχήματα, καθώς το καλοκαίρι αποχώρησε από τη διαδικασία η εταιρεία Ορφεύς Βεϊνόγλου. Κοινοπραξία έχουν συστήσει ο Ομιλος Μελισσανίδη με την Goldair και τον Ομιλο Aktor, ενώ εντός διαδικασίας είναι η εταιρεία FINCOP INFRASTRUCTURE LTD. του Ομίλου Κοπελούζου και το ντουέτο Γιώργου Θεοδόση - Στρατή Απέργη της Newsphone που έχει επεκταθεί και στις μεταφορές μετά την ακτοπλοΐα και τα call centers.

Οταν ο διαγωνισμός ολοκληρωθεί και το σχέδιο προχωρήσει, εκτιμάται ότι θα δοθεί σημαντική ανάσα, με δεδομένη την αποφόρτιση του Ελαιώνα, ο οποίος βρίσκεται σε πολύ κομβικό σημείο, ακριβώς δίπλα στον Κηφισό.

Γενικώς, αυτή την περίοδο είναι σε εξέλιξη ένα big bang στις επενδύσεις σε νέα κέντρα logistics στη Δυτική Αττική, πέραν του διαγωνισμού του Υπερταμείου. Σε φάση υλοποίησης βρίσκεται το νέο Logistics Park στον Ασπρόπυργο, το οποίο θα αναπτυχθεί στις παλιές εγκαταστάσεις της Ελληνικής Χαλυβουργίας εντός της ΒΙ.ΠΕ. Διυλιστηρίων, στο 17ο χλμ. της Ε.Ο. Αθηνών - Κορίνθου. Πρόκειται για επένδυση συνολικού ύψους 300 εκατ. ευρώ από το αμερικανικό fund HIG Capital.

Επίσης, προχωράει με ανάδοχο το σχήμα Hellenic Train-Damco και ο διαγωνισμός για το Θριάσιο ΙΙ, αν και το έργο πηγαίνει από παράταση σε παράταση με δεδομένο ότι εκκρεμεί ακόμα προσυμβατικός έλεγχος νομιμότητας από το Ελεγκτικό Συνέδριο. Εφόσον ξεπεραστεί αυτός ο σκόπελος, θα ανοίξει ο δρόμος για την υπογραφή της σύμβασης παραχώρησης.

Ευρύτερα, στο υπουργείο Μεταφορών εξετάζουν μια διαφορετική λογική για τη λειτουργία κέντρων logistics. Εκτιμούν ότι θα μπορούσαν να διαμορφωθούν περιφερειακά κέντρα μεταφόρτωσης, όπου θα πηγαίνουν τα φορτία μιας επιχείρησης από διαφορετικούς προμηθευτές και εκεί θα γίνεται η φόρτωση από όχημα της επιχείρησης. Αυτή τη στιγμή κάθε προμηθευτής λειτουργεί εξατομικευμένα, με αποτέλεσμα πολλά φορτηγά να κινούνται στον αστικό ιστό ακόμα και σχεδόν άδεια.

O κόμβος Σκαραμαγκά

Ο σχεδιασμός περιλαμβάνει και κάποια έργα που δεν είναι άμεσης ισχύος, πλην όμως είναι σε φάση δρομολόγησης, όπως η Γραμμή 4 του μετρό, αλλά και οι επεκτάσεις της Γραμμής 2 προς το Ιλιον και τη Γλυφάδα. Επίσης, ο Τριπλός Κόμβος Σκαραμαγκά, με το σχήμα ΜΕΤΚΑ - Δομική να μειοδοτεί στον διαγωνισμό που έγινε λίγο πριν τα Χριστούγεννα, αλλά και μια σειρά άλλων παρεμβάσεων σε αστικές υποδομές που καθημερινά επιβαρύνονται ιδιαίτερα.

Ο Τριπλός Κόμβος Σκαραμαγκά είναι ένα μεγάλο έργο υποδομής στη Δυτική Αττική που περιλαμβάνει τρεις νέους ανισόπεδους κόμβους (στον Σκαραμαγκά, στο Σχιστό, στα Ναυπηγεία) και τη σύνδεση της Περιφερειακής Αιγάλεω με την Παλαιά Εθνική Οδό Αθηνών - Κορίνθου

Κίνητρα για carsharing

Μια λύση που χρησιμοποιείται ευρέως σε χώρες της Ευρώπης είναι το carsharing, ο διαμοιρασμός δηλαδή αυτοκινήτου μεταξύ ανθρώπων που κινούνται την ίδια ώρα προς την ίδια κατεύθυνση. Μία από τις ιδέες επί τάπητος είναι να δοθούν κίνητρα σε όσους ήδη εκτελούν μεταφορικό έργο, αλλά και σε ιδιωτικές πλατφόρμες, ώστε η λογική του carsharing να ενταθεί και στη χώρα μας.

Στην πρώτη περίπτωση, η ιδέα είναι ότι θα μπορούσε να επιτρέπεται π.χ. σε οδηγούς ταξί να παίρνουν πλέον του ενός πελάτη που πηγαίνει στην ίδια κατεύθυνση ώστε να απομακρυνθούμε από τη λογική «ένας πελάτης ανά ταξί».

Τα κίνητρα ακόμα δεν είναι συγκεκριμένα και το αρμόδιο υπουργείο είναι σε φάση επεξεργασίας, παρακολουθεί όμως και καλές πρακτικές από χώρες του εξωτερικού. Σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες λειτουργούν εφαρμογές που διασυνδέουν πολίτες που θέλουν να βρουν μεταφορικό μέσο για τη δουλειά τους και μοιράζονται ένα αυτοκίνητο, και συνακόλουθα τα έξοδα μετακίνησης, κάτι που θα μπορούσε να γίνει και στην Ελλάδα. Ηδη, πιλοτικά επιτρέπεται η χρήση της αριστερής λωρίδας στην περιφερειακή οδό στο Παρίσι μόνο από ΜΜΜ και οχήματα που λειτουργούν στη βάση του carsharing.

Απαγόρευση φορτηγών

Επίσης, μία από τις βασικές ιδέες που έχουν πέσει στο τραπέζι και συζητιούνται αφορά την απαγόρευση κυκλοφορίας των φορτηγών στον αστικό ιστό κατά τις ώρες αιχμής, από τις 07.00 ως τις 10.00. Η αρχική ιδέα ήταν η παρέμβαση να αφορά αποκλειστικά στον Κηφισό, όμως το αρμόδιο υπουργείο προσανατολίζεται σε κάτι πιο φιλόδοξο. Μάλιστα, σύμφωνα με πληροφορίες, το επόμενο διάστημα ο κ. Κυρανάκης προσανατολίζεται σε μια πιλοτική εφαρμογή του μέτρου στο Λεκανοπέδιο, αν και αυτό περιλαμβάνει μια εξαιρετικά σύνθετη άσκηση καθώς αλλάζει ουσιαστικά ο τρόπος λειτουργίας της εφοδιαστικής αλυσίδας.

Σύμφωνα με πληροφορίες του «ΘΕΜΑτος», κάποιες πρώτες συζητήσεις έχουν γίνει σε πολιτικό επίπεδο, αλλά και με τα επιμελητήρια και τους οδηγούς των φορτηγών, καθώς πρέπει να βρεθούν εναλλακτικές ώρες για την τροφοδοσία της αγοράς. Αυτό περιλαμβάνει το να αλλάξουν οι ώρες παραδόσεων και φόρτωσης των αυτοκινήτων, άρα και αναπροσαρμογή στον τρόπο λειτουργίας των κέντρων logistics και των εργοστασίων, γεγονός που επηρεάζει και το ωράριο των εργαζομένων.

Παράλληλα, απαιτούνται αντισταθμιστικά μέτρα - φερ’ ειπείν, το άνοιγμα της Παλαιάς Εθνικής Οδού στο πέρασμα της Κάζας. Η Κάζα είναι στενή ορεινή διάβαση στην περιοχή της Δυτικής Αττικής, που διέρχεται μέσα από μία χαράδρα ανάμεσα στα όρη Κιθαιρώνας και Πάστρα συνδέοντας τη Βοιωτία με τη Δυτική Αττική.

Ολα τα παραπάνω εμπόδια δικαιολογούν τη σύνθεση της πρόσκλησης για τη Διυπουργική Επιτροπή που απηύθυνε το γραφείο του πρωθυπουργού. Μεταξύ άλλων, πρόσκληση έλαβαν ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης, που έχει τακτική επικοινωνία με τον κ. Κυρανάκη για το θέμα, οι υπουργοί Προστασίας του Πολίτη Μιχάλης Χρυσοχοΐδης, Υποδομών Χρίστος Δήμας, Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος, Εργασίας Νίκη Κεραμέως, Ναυτιλίας Βασίλης Κικίλιας, ο υφυπουργός Υποδομών Νίκος Ταχιάος, ο περιφερειάρχης Αττικής Νίκος Χαρδαλιάς και ο πρόεδρος του Εθνικού Συμβουλίου Εφοδιαστικής Θανάσης Ζηλιασκόπουλος. Συναντήσεις επίσης πρέπει να γίνουν με το ΕΒΕΑ, αλλά και με τους εμπορικούς συλλόγους της Αττικής σε μια προσπάθεια ευθυγράμμισης.

Οπως επισημαίνουν αρμόδιες πηγές στο «ΘΕΜΑ», η διυπουργική συνεργασία είναι αναγκαία συνθήκη προκειμένου να προχωρήσει ο όποιος σχεδιασμός. Και αυτό γιατί απαιτείται ακριβής αποτύπωση του προβλήματος με συγκεκριμένα δεδομένα, όπως ο αριθμός των οχημάτων σε ώρες αιχμής, αλλά και μια ποιοτική ανάλυση των οχημάτων που κινούνται στο Λεκανοπέδιο. Επιπρόσθετα, ποιοι είναι οι βασικοί παράγοντες επιβάρυνσης του Κυκλοφοριακού.

Φωτογραφία: EUROKINISSI