Η Ύδρα του Κώστα Τσόκλη

Ο Κώστας Τσόκλης, εμβληματική μορφή στον χώρο της τέχνης, μιλά στο protothema.gr για τα χρόνια που τον διαμόρφωσαν ως καλλιτέχνη πίσω στην δεκαετία του 1960 στην`Υδρα. Με το πάθος και το όραμα που τον χαρακτηρίζουν, αναπολεί τη σχέση του με το ιστορικό νησί και πώς αυτό θα έπαιζε στη συνέχεια καθοριστικό ρόλο, στην μετέπειτα εξέλιξή του.

Σε ποια ηλικία πήγατε για πρώτη φορά στο νησί;

Όταν τα πράγματα είχαν πια για εμάς αλλάξει, θυμάμαι τη μητέρα μου που έλεγε: «Τι ωραία που ήταν τότε που δεν είχαμε τίποτα !». Και θυμάμαι την Πολιτοπούλου που έγραφε ό,τι: «… δεν νοσταλγούμε τα πράγματα και τους τόπους, τον εαυτό μας νοσταλγούμε». Ήμουν 20 χρονών όταν άρχισα να περνάω τα καλοκαίρια μου στην Ύδρα, στο Παράρτημα της Σχολής Καλών Τεχνών με διευθυντή τον Περικλή Βυζάντιο. Τι θαυμάσιος άνθρωπος ! Δάσκαλος και πατέρας συγχρόνως, σχεδόν φίλος. Ένα σωρό σπουδαίοι καλλιτέχνες πηγαίναν ακόμα εκεί: ο Χατζηκυριάκος, ο Μόραλης, ο Νικολάου, ο Τέτσης…

Πως ήταν τότε η `Υδρα του ‘άλλοτε‘;

Η Ύδρα ήταν το νησί των καλλιτεχνών, των ναρκωτικών και των ομοφυλοφίλων. Το νησί της ευγένειας και των αγωγιατών.
Των «καμακιών» και των βαρκάρηδων. Του φούρναρη και των καφενείων. Μετά, έλειψα για λίγα χρόνια και όταν ξαναήρθα στην Ελλάδα, η Ύδρα είχε κάπως αλλάξει. Όχι πολύ. Να, ήταν ας πούμε πιο κοσμική. Εστιατόρια, καφενεία, καταστήματα τουριστικών ειδών. Σπίτι δικό μας, ο Μίμης, ο Χρίστος Καράς, αλλά και αυτή η οικογένεια Σοφιανός- Παρασκευάς, το ξενοδοχείο «Μιράντα», που έγινε (παρά την προϋπάρχουσα Καλών Τεχνών), πνευματικό κέντρο του νησιού για ένα μεγάλο διάστημα. Σιγά - σιγά και άλλοι άνθρωποι της Τέχνης ήρθαν στο νησί. Ο Παπαδάκης, η Βερναρδάκη, η Κοτζαμάνη,
ο Φατούρος… Τα παιδιά μας εκεί μεγάλωσαν.

Τι αίσθηση σας έχει αφήσει το παρελθόν σας με το νησί του τότε και του τώρα;

…Όμως κάθε ωραίο κάθε πολύτιμο, κάθε μοναδικό που αναγνωρίζεται ως τέτοιο, μέλει να γίνει αντικείμενο εκμετάλλευσης και συνωστισμού. Οι παλιοί έρωτες γίνονται εξωραϊσμένες αναμνήσεις, γίνονται εκδικητικά φαντάσματα που αμφισβητούν και διαβάλουν τη νέα σου πιθανή ευτυχία και τη νέα σου πραγματικότητα. Τις αντιμάχονται, σε αναγκάζουν να ζηλεύεις αυτούς που τώρα πατούν στα δικά σου αχνάρια.

«Ο Τσόκλης εγκαταλείπει παράδεισο για να ανακαλύψει άλλον», έγραψε κάποτε η Αντωνακάτου.
Αντίο λοιπόν Ύδρα,
αντίο Ρώμη, Παρίσι, Βερολίνο,
αντίο ακόμα και Αθήνα.

Πως σας διαμόρφωσε αυτή η σχέση προσωπικά και καλλιτεχνικά;

Έχω άπειρες λεπτομέρειες να διηγηθώ από εκείνα τα χρόνια που τρέφουν ακόμα τη μνήμη και τη φαντασία μου. Αλλά έτσι και τις βάλω στο χαρτί θα χαθούν για πάντα. Δεν θα το κάνω, γιατί δεν βρίσκω τις σωστές λέξεις. Ναι το δέντρο που ζωγράφισα δεν θα χαθεί. Οι φανταστικές θαλασσογραφίες με τρέφουν ακόμα. Αλλά και οι αναμνήσεις του έρωτα με κρατάνε ακόμα ζωντανό. Κλείνω τα μάτια και ξαναγίνομαι 22 ετών, γίνομαι 27, γίνομαι 36, 38 ακόμα και 50.
Πόση αγάπη, πόση ομορφιά, πόση φιλία. Πόσος έρωτας, πόσες χαρές και μια απέραντη λύπη. Μία μόνο! Και τι δεν θα δινα όμως να την ξαναζήσω. Το σπίτι το έχουμε ακόμα. Όμως η καρδιά μου ταξιδεύει πια, σ’ έναν ουδέτερο κόσμο…