Παντελής Καψής

Ένα και πλέον μήνα τώρα ασχολιόμαστε με τον Κασσελάκη, την τελευταία εβδομάδα με τη βεβαιότητα σχεδόν ότι θα είναι ο νέος αρχηγός του Σύριζα. Κι όμως ομολογώ τη Δευτέρα το πρωί, αντιμέτωπος με τα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων, το πρώτο που αισθάνθηκα ήταν απορία. Πώς είναι δυνατόν; Στην Ελλάδα πάντως, όλοι έχουμε τη μοναδική ικανότητα να δίνουμε αναλυτικές εξηγήσεις για ζητήματα τα οποία δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι καταλαβαίνουμε. Για παράδειγμα κανείς δεν πρόβλεψε την κατάρρευση του Σύριζα, όλοι όμως είχαμε μια απάντηση στο γιατί. Φυσικά εκ των υστέρων και βέβαια επιλέγαμε την απάντηση που περισσότερο ταίριαζε σε όσα πιστεύαμε, ή στις προκαταλήψεις μας αν προτιμάτε.

Κάτι ανάλογο συμβαίνει με τον Κασσελάκη. Αν δύο μήνες πριν, μας ρώταγε κάποιος πόσο πιθανό είναι ο Κασσελάκης, ή τέλος πάντων ένας ουρανοκατέβατος του τύπου Κασσελάκη, να κερδίσει τις εκλογές στο Σύριζα, είμαι βέβαιος ότι όλοι, μα όλοι, θα του απαντούσαμε αρνητικά. Αυτό δεν σημαίνει πως όσα γράφονται δεν έχουν αξία, το αντίθετο. Απλώς έχω την αίσθηση ότι η μετεωρική άνοδος του Κασσελάκη δεν είναι άσχετη με την εντυπωσιακή ανατροπή στη Νέα Δημοκρατία και την επικράτηση του Μητσοτάκη ή την εμφάνιση του Ποταμιού του Σταύρου Θεοδωράκη, εξ ίσου από το πουθενά.

Ίσως έχει σημασία πάλι ότι τον Κασσελάκη τον ψήφισε μόλις το 8% των ψηφοφόρων του Σύριζα στις εκλογές του Ιουνίου ή το 1,5% του εκλογικού σώματος. Ποιοι είναι αυτοί οι πολίτες και πώς σκέφτονται άραγε; Για τα στελέχη του Σύριζα πάντως, η εν μέρει τυχαία σύνθεση αυτού του εκλογικού σώματος, το ότι ψήφιζε όποιος ήθελε αρκεί να πλήρωνε 2 ευρώ, ήταν καθοριστική για το αποτέλεσμα.

Σε κάθε περίπτωση το γεγονός ότι για πρώτη φορά στην Ελλάδα εκλέγεται σε τέτοια κορυφαία θέση ένας ανοικτά ομοφυλόφιλος, είναι σημαντικό. Τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει μεγάλα βήματα σε αυτό το θέμα, και από την κυβέρνηση Μητσοτάκη. Οι προκαταλήψεις σπάνε. Στην διάρκεια της προεκλογικής περιόδου εξάλλου, οι επιθέσεις εναντίον του για την προσωπική του ζωή, ήταν περιθωριακές και καταδικάστηκαν από τους υπόλοιπους υποψήφιους.

Σημαντικό ρόλο έπαιξαν και τα μέσα ενημέρωσης, στην συντριπτική πλειοψηφία τους τήρησαν θετική στάση, παρά την εμμονή τους σε κάθε λεπτομέρεια της προσωπικής του ζωής, ακόμη και πώς πίνει τον καφέ του μάθαμε. Δεν είμαι βέβαιος ότι θα ισχύσει το ίδιο και στη συνέχεια. Θα έχει ενδιαφέρον σίγουρα και η στάση της εκκλησίας απέναντι σε έναν δηλωμένα χριστιανό ο οποίος όμως δεν ακολουθεί τις δικές της αντιλήψεις για τον ηθικό βίο. Με τον δηλωμένα άθεο Τσίπρα, τα πήγε μια χαρά. Τώρα θα δούμε τι μπαίνει περισσότερο στο ζύγι.

Φυσικά πολύ μεγαλύτερο ρόλο θα παίξουν οι πολιτικές του απόψεις. Ήδη δέχεται κριτική από όλες τις πλευρές για το πόσο ανέτοιμος είναι. Χαρακτηριστικό παράδειγμα ήταν προφανώς η αναφορά του στο «κρατίδιο» της Βόρειας Κύπρου. Το βάρος δόθηκε στην άστοχη χρήση της λέξης. Τρικυμία σε ποτήρι δηλαδή, λες και στον προφορικό λόγο δεν γίνονται λάθη ιδίως όταν ήταν φανερό ότι χρησιμοποιούσε τον όρο υποτιμητικά. Προσωπικά αυτό που μου έκανε άσχημη εντύπωση ήταν, με μια έννοια, το ακριβώς αντίθετο: η ετοιμότητα του δηλαδή να υιοθετήσει μια παρωχημένη αντίληψη αντιπολίτευσης. Το ότι δηλαδή αντιμετώπισε αρνητικά, με πρόσχημα το Κυπριακό, μια πολύ θετική εξέλιξη, την έναρξη διαλόγου με την Τουρκία και την ύφεση στις σχέσεις των δύο χωρών.

Σε αυτό, είναι αλήθεια, συνέπεσε με τον Ανδρουλάκη ο οποίος ούτε λίγο ούτε πολύ είπε ότι «για εμάς στο ΠΑΣΟΚ ήρεμα νερά και μια Τουρκία που προπαγανδίζει τη διχοτόμηση της Κύπρου δεν πάνε μαζί». Τι ακριβώς προτιμούσε δεν μας είπε, μια καινούργια κρίση ίσως; Επειδή και οι δύο ωστόσο διεκδικούν την παράδοση του Ανδρέα, ασφαλώς θα θυμούνται ότι ήταν ο πρώτος που έβαλε το κυπριακό «στο ράφι». Μετά είπε το περίφημο mea culpa, μόνο και μόνο όμως επειδή στην Ελλάδα δεν μας αρέσει να λέμε την αλήθεια μεταξύ μας. Το Κυπριακό το κράτησε πάντως στο ράφι, μέχρι να το ανοίξει ο Σημίτης και να το θάψει στη συνέχεια ο Καραμανλής.

Άλλο όμως είναι το θέμα μας. Ο κίνδυνος για έναν πολιτικό που δεν έχει σχέση με την πολιτική, για να δανειστούμε έναν όρο από τη φυσική, είναι ότι θα ακολουθήσει τον δρόμο της μικρότερη αντίστασης. Σε έναν χώρο που δεν γνωρίζει, κάτω από την πίεση ανθρώπων που επίσης δεν γνωρίζει και σε ένα κόμμα με διαδικασίες αρτηριοσκληρωτικές, να υιοθετήσει θέσεις που θα τον κάνουν αρεστό. Με δυο λόγια να υποκύψει και αυτός στον λαϊκισμό. Με ωραίο χαμόγελο και διαφορετική πολιτική ρητορική αλλά πάντως λαϊκισμό. Θα είναι ο πιο ασφαλής τρόπος να τα αλλάξει όλα χωρίς να αλλάξει τίποτα. Και να αποδειχθεί ότι βλάπτει τη Συρία το ίδιο.