Βασίλης Στεφανακίδης

Κατά την ταπεινή μου άποψη, έκπληξη είναι το ίδιο το ερώτημα γιατί η αναμενόμενη απάντηση, κι είναι λογικό, εμπεριέχει και πολλές προσωπικές και συναισθηματικές παραμέτρους και δεν μπορεί να εκληφθεί ως μια αμιγώς οικονομική σύγκριση.

Είναι γνωστό άλλωστε πως όταν οι άνθρωποι αναφέρονται στο παρελθόν στις περισσότερες περιπτώσεις έχουν την τάση να το εξωραΐζουν, να ξεχνούν τα άσχημα κα να κρατούν μόνο τις όμορφες στιγμές.

Έτσι ένας 30άρης-ρα για παράδειγμα αν ρωτηθεί πότε ζούσε καλύτερα ενδεχομένως να πει το 2019, γιατί απλά πριν εφτά χρόνια ήταν ακόμα φοιτητής και έκτιζε όνειρα με το χαρτζιλίκι της οικογένειας, δεν είχε υποχρεώσεις, είχε χρόνο για τον εαυτό του και η υποχρέωση του ήταν να αποκτήσει εφόδια και δεξιότητες για όταν κληθεί να ζήσει μόνος.

Αυτός-η, ο τότε νεότερος-η, σήμερα κατά πάσα πιθανότητα έχει μπει στην αγορά εργασίας, δεν έχει τις μνήμες των γονιών του, έχει φύγει από το πατρικό και νοίκιασε δικό του σπίτι, ανέλαβε τον βιοπορισμό μόνος-η και ο μισθός δεν επαρκεί είτε είναι ο κατώτατος είτε λίγο περισσότερο. Κι αν μάλιστα είναι σε σοβαρή σχέση, δυσκολεύεται να βρει λύση πως μπορεί να δημιουργήσει οικογένεια που θα χρειαστεί και μεγαλύτερο σπίτι και περισσότερα έξοδα. Αυτονόητη λοιπόν δεν είναι η απάντηση πως ζούσε καλύτερα πριν από 7 χρόνια τότε που οι έγνοιες του/της ήταν λιγότερες;

Ανάλογα υποκειμενικά και όχι αντικειμενικά κριτήρια, ενυπάρχουν και για όλες τις ηλικίες των ερωτωμένων.
Ο συνταξιούχος αναπολεί τότε που ήταν ενεργός και ενδεχομένως με λιγότερα προβλήματα υγείας, και τα παιδιά γέμιζαν το σπίτι, ο μεσόκοπος γιατί πριν εφτά χρόνια ήταν στην ακμή της καριέρας του και η εμπειρία του στη δουλειά του ήταν κεφάλαιο.

Φυσικά, αν αυτή η ερώτηση γίνονταν σε δείγμα ανάμεσα από τις 300.000 που βρήκαν δουλειά αυτά τα χρόνια, ως συνέπεια της αύξησης των επενδύσεων , ενώ πριν ήταν εκτός εργασίας και εκτός ζωής στην ουσία, οι απαντήσεις και τα ποσοστά θα ήταν εντελώς διαφορετικά.

Όπως θα ήταν διαφορετικές οι απαντήσεις αν γίνονταν ανάμεσα σε εκείνους που έχουν μνήμες οδυνηρές από την περίοδο των μνημονίων, της ανεργίας του 25%, των συσσιτίων, ή ανάμεσα στις εκατοντάδες χιλιάδες των συμπολιτών μας που έχασαν τα σπίτια τους ή έκλεισαν τις επιχειρήσεις τους, που αναγκάστηκαν να αλλάξουν δουλειά σε μεγάλη ηλικία, ή αυτούς που κάθονταν στην ουρά των ΑΤΜ για 40 ευρώ.

Πέραν όμως από τις υποκειμενικές κρίσεις του καθενός, υπάρχουν κάποια αντικειμενικά δεδομένα τα οποία δεν πρέπει να παραβλέπουμε. Αφήνω στην άκρη την εικόνα της χώρας στο διεθνές περιβάλλον τότε και σήμερα, οικονομικά, δημοσιονομικά, αμυντικά, γεωστρατηγικά.

Θα αρκεστώ μόνο σε κάποιους οικονομικούς δείκτες που δεν μπορεί να αμφισβητήσει κανείς.

Πόσο ήταν το ΑΕΠ το 2019 και πόσο είναι σήμερα;
(194,4 δισ. το 2019, πάνω από 243 δισ. το 2025).

Πόσο ήταν το χρέος της χώρας ως προς το ΑΕΠ το 2019 και πόσο σήμερα;
(180,6% το 2019 και 146% περίπου στο τέλος του 2025)

Πόσος ήταν ο μικτός κατώτατος μισθός το 2019 και ποιος σήμερα;
(το 2019 ήταν 650 ευρώ και από τον επόμενο μήνα θα έχει φθάσει στα 930 περίπου)

Πόσος ήταν ο μέσος μισθός το 2019 και πόσος είναι σήμερα; (1046 ευρώ το 2019 και σχεδόν 1500 ευρώ σήμερα)

Επίσης μειώθηκε κατά 35% ο ΕΝΦΙΑ από το 2019 μέχρι σήμερα.

Το σημαντικότερο όμως ότι μειώθηκαν αξιοπρόσεκτα πολλοί φόροι και ασφαλιστικές εισφορές αλλά και οι φορολογικές κλίμακες, με συνέπεια να αυξηθεί το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών.

Δεν είναι άλλωστε τυχαία η αξιοσαημείωτη αύξηση των αποταμιεύσεων των ιδιωτών, τόσο αυτών που έχουν αποταμιεύσεις από 100.000 ευρώ και πάνω (36 δισ. ευρώ) όσο και κυρίως αυτών που έχουν αποταμιεύσεις από 5.000 έως 50.000 (13,6 δισ.)

Όλα αυτά, να μου επιτραπεί να πω, δείχνουν πως δεν είμαστε χειρότερα απ’ ότι το 2019.

Θα συμφωνήσω πως αυτά τα χρόνια που μιλάμε έχει μπει στη ζωή μας και ο παράγοντας ακρίβεια, ο οποίος αφαιρεί σημαντικό κομμάτι από το αναπτυξιακό μέρισμα που έχει μοιραστεί στην κοινωνία. Πλην όμως αυτό δεν τα σβήνει όλα. Δεν τα ισοπεδώνει.

Και σε καμιά περίπτωση με βάση την κοινή λογική, δεν ζούσαμε καλύτερα το 2019. Αν ήταν έτσι, τότε θα ήταν γενική απαίτηση της κοινωνίας να επιστρέψει ο Αλέξης Τσίπρας. Πλην όμως, στην ίδια έρευνα της Metron ο κ. Τσίπρας θεωρείται μόνο από το 5% καταλληλότερος για πρωθυπουργός! Άσχετο;