Αποστολή διάσωσης από τη NASA για καταδικασμένο διαστημικό τηλεσκόπιο, πώς θα επιχειρήσει να το ξαναβάλει σε ασφαλή τροχιά

Μία πρωτοποριακή αποστολή διάσωσης στο Διάστημα βρίσκεται σε εξέλιξη, καθώς η NASA επιχειρεί για πρώτη φορά να ανακόψει την πτώση ενός επιστημονικού τηλεσκοπίου που κινδυνεύει να επιστρέψει και να καταστραφεί στην ατμόσφαιρα της Γης. Το διαστημικό σκάφος LINK εκτοξεύθηκε με στόχο να προσεγγίσει το τηλεσκόπιο Swift, να το συλλάβει με τρεις ρομποτικούς βραχίονες και να το μεταφέρει ξανά σε ασφαλέστερη τροχιά.

Η αποστολή, η οποία χρηματοδοτείται από τη NASA, θεωρείται ιδιαίτερα φιλόδοξη, καθώς παρόμοια επιχείρηση δεν έχει πραγματοποιηθεί ποτέ στο παρελθόν. Το Swift αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα διαστημικά παρατηρητήρια για τη μελέτη των ισχυρότερων εκρήξεων στο Σύμπαν και η απώλειά του θα δημιουργούσε σημαντικό κενό στην αστρονομική έρευνα.

Ο διαστημικός επιστήμονας Σιμεόν Μπάρμπερ , ανώτερος ερευνητής στο Open University, χαρακτήρισε την επιχείρηση ιδιαίτερα απαιτητική. «Πρόκειται για μια αποστολή υψηλού ρίσκου. Ωστόσο, η NASA προφανώς θεωρεί ότι αξίζει την προσπάθεια, ενώ η επιστημονική κοινότητα ελπίζει στην επιτυχία της, καθώς το Swift μάς επιτρέπει να μελετούμε υπερυψηλής ενέργειας φαινόμενα που δεν μπορούμε να παρατηρήσουμε με κανένα άλλο μέσο» , ανέφερε.

Γιατί το Swift κινδυνεύει

Το τηλεσκόπιο Swift εκτοξεύθηκε το 2004 και διαθέτει τρία επιστημονικά όργανα που παρατηρούν τις ισχυρότερες εκρήξεις του Σύμπαντος, όπως τις εκρήξεις ακτίνων γάμμα, οι οποίες προκαλούνται είτε από τον θάνατο γιγάντιων άστρων είτε από τη σύγκρουση εξαιρετικά πυκνών αστρικών υπολειμμάτων.

Η αυξημένη ηλιακή δραστηριότητα των τελευταίων ετών προκάλεσε διαστολή της ανώτερης ατμόσφαιρας της Γης, με αποτέλεσμα να αυξηθεί η αεροδυναμική αντίσταση που δέχεται το τηλεσκόπιο. Έτσι, η τροχιά του μειώθηκε σταδιακά από περίπου 600 χιλιόμετρα σε μόλις 360 χιλιόμετρα πάνω από την επιφάνεια της Γης.

Σύμφωνα με τους ειδικούς, εάν το Swift πέσει κάτω από τα 300 χιλιόμετρα, η διάσωσή του θα καταστεί πρακτικά αδύνατη.

Το σχέδιο της διάσωσης

Την ανάπτυξη του διαστημοπλοίου LINK ανέλαβε η αμερικανική εταιρεία Katalyst Space Technologies, η οποία ολοκλήρωσε τον σχεδιασμό και την κατασκευή του μέσα σε λιγότερο από έναν χρόνο.

Το LINK είναι ένα ρομποτικό σκάφος περίπου στο μέγεθος ενός οικιακού ψυγείου, εξοπλισμένο με τρεις ρομποτικούς βραχίονες, κάμερες υψηλής ανάλυσης, αισθητήρες και μικρούς προωθητήρες ακριβείας.

Μετά την εκτόξευσή του, το σκάφος θα χρειαστεί αρκετές εβδομάδες για να ενεργοποιήσει σταδιακά όλα τα συστήματά του και να προσεγγίσει το Swift, του οποίου η τροχιά μεταβάλλεται συνεχώς.

Αρχικά θα πραγματοποιήσει λεπτομερή χαρτογράφηση του τηλεσκοπίου, ώστε οι μηχανικοί να επιλέξουν το ασφαλέστερο σημείο πρόσδεσης, καθώς το Swift δεν είχε ποτέ σχεδιαστεί ώστε να μπορεί να συλληφθεί από άλλο διαστημικό όχημα.

Αποστολή που μπορεί να ανοίξει δρόμους

Η πιο κρίσιμη φάση θα είναι η στιγμή κατά την οποία οι τρεις ρομποτικοί βραχίονες θα επιχειρήσουν να «αγκαλιάσουν» το τηλεσκόπιο.

Εφόσον η επιχείρηση στεφθεί με επιτυχία, το LINK θα ενεργοποιήσει σταδιακά τους κινητήρες του, ανεβάζοντας το Swift ξανά σε τροχιά περίπου 600 χιλιομέτρων, όπου θα μπορεί να συνεχίσει το επιστημονικό του έργο για πολλά ακόμη χρόνια.

«Η ανύψωση θα γίνει πολύ αργά και ομαλά, όχι με μια απότομη ώθηση προς υψηλότερη τροχιά» , εξήγησε ο Σιμεόν Μπάρμπερ.

Η αποστολή θεωρείται ορόσημο για τη διαστημική τεχνολογία. Εάν ολοκληρωθεί με επιτυχία, θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για αντίστοιχες επιχειρήσεις συντήρησης ή διάσωσης άλλων εμβληματικών διαστημικών παρατηρητηρίων, όπως το τηλεσκόπιο Hubble, παρατείνοντας σημαντικά τη διάρκεια ζωής πολύτιμων επιστημονικών αποστολών.