55 χρόνια Νταβός: Σαμπάνιες, φοντί, σκάνδαλα, VIPs, ακτιβιστές... και τα σενάρια «μετακόμισης» από το Ντιτρόιτ μέχρι την Τζακάρτα

Στο αλπικό Νταβός το αλέκιαστο λευκό χιόνι δεν ερμηνεύεται ως γραφική αθωότητα. Αποτελεί κάθε χρόνο συστατικό ενός θεατρικού σκηνικού για ομιλίες, πάνελ, στρογγυλά τραπέζια, καλοσιδερωμένα κοστούμια. Η ειρωνεία είναι ότι η παράσταση αποστειρωμένης πρόζας που ανεβάζεται ετησίως εκεί δεν έχει θεατές.

Μόνο πρωταγωνιστές. Ο σαρκασμός ήταν ακόμη μεγαλύτερος στο φετινό φόρουμ. Σε έναν εύθραυστο κόσμο μονομερών απειλών και εκβιασμών, ασυγκράτητων μονόπλευρων επιθέσεων και αλαζονικών εκφοβισμών το κεντρικό θέμα επί σκηνής ήταν το «πνεύμα διαλόγου».

Αναμενόμενα, ο μεγάλος σταρ του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ του 2026 ήταν ο εν ενεργεία Αμερικανός πρόεδρος. Την περασμένη Τέταρτη ο Ντόναλντ Τραμπ έφτασε σε υψόμετρο 1.560 μέτρων στις πλαγιές του ελβετικού καντονιού Γκράουμπουντεν σαν αστραφτερή πινακίδα από νέον για να διαφημίσει τον εαυτό του σε παγκόσμια έκθεση ματαιοδοξίας. Προφανώς δεν θα σκαρφάλωνε στις Άλπεις αν δεν ήταν σίγουρος ότι οι κορυφές τους θα υποκλίνονταν, έστω μεταφορικά, με ευγνωμοσύνη στο περιαυτολογικό σόου του.

Πέρυσι, τέτοια εποχή, ως νεο-ορκισμενος 47ος πρόεδρος των ΗΠΑ πέρασε από το ίδιο χωριό καταιγιστικός σαν ολέθρια χιονοθύελλα. Το επανάλαβε ασυγκράτητος και φέτος. Από το βήμα του συνεδριακού κέντρου του Νταβός εκφώνησε μια μακροσκελή ομιλία με τον συνήθη αναιδή, προκλητικό και συγκρουσιακό του τόνο. Μεταξύ των άλλων αυτοεγκωμιαστικών επιτευγμάτων που παρέθεσε, χωρίς διπλωματικά μαξιλάρια, τόνισε αιχμηρά: «Χωρίς τις ΗΠΑ δεν θα υπήρχαν οι χώρες σας. Χωρίς εμάς, αυτή τη στιγμή θα μιλούσατε, ίσως, όλοι γερμανικά και ιαπωνικά. Χωρίς εμένα και όλα όσα έκανα το 2019 δεν θα είχατε ΝΑΤΟ».

Το ακροατήριο, αμήχανο έως σοκαρισμένο από τις προσβολές του, τήρησε σχεδόν πένθιμη σιωπή. Ο ίδιος, ακάθεκτος, συνέχισε με την επιπόλαιη ρητορική του να εκτοξεύει μπαράζ πυροτεχνημάτων. Υπονόησε περιφρονητικά μεν ότι οι Ευρωπαίοι είναι αχάριστοι, αλλά φωναχτά τους κατηγόρησε ότι έχουν εκτροχιαστεί παίρνοντας τον «στραβό δρόμο», όπως ο ίδιος εννοεί τον ίσιο χωρίς μετανάστες και ακροαριστερούς. Τους παρότρυνε να ασχοληθούν ενεργά με την Ουκρανία, καθώς τη δική του χώρα τη χωρίζει ένας ολόκληρος ωκεανός από τη Γηραιά Ήπειρο. Δεν παρέλειψε, ακόμη, να τους υπενθυμίσει, εμμέσως πλην σαφώς, μνησίκακα ότι «αν πείτε όχι για τη Γροιλανδία, θα το θυμόμαστε».

Σημαίες στη Γροιλανδία

Είχε αγγίξει πλέον το σημείο που προκαλούσε έντονη νευρικότητα στους μακροχρόνια παραδοσιακούς Ευρωπαίους συμμάχους του. Ο ένοικος του Λευκού Οίκου, όλο το Σαββατοκύριακο που προηγήθηκε της άφιξής του στο Νταβός, είχε, κατά το συνήθειό του, κατακλύσει τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης με memes που απεικόνιζαν αμερικανικές σημαίες καρφωμένες πάνω στη Γροιλανδία. Ταυτόχρονα αρνιόταν να αποκλείσει τη στρατιωτική επέμβαση για την προσάρτηση του αρκτικού νησιού. Ξαφνικά, όμως, κατά τη διάρκεια της ομιλίας του στο Νταβός έκανε μια θεαματική κολοτούμπα.

Αφού επισήμανε ότι δεν υπάρχει «τίποτα κακό» στο να αποκτά η Αμερική εδάφη και μπέρδεψε τουλάχιστον τέσσερις φορές στον λόγο του τη Γροιλανδία με την Ισλανδία, εξήγγειλε ανακουφιστικά ότι «δεν θα χρησιμοποιήσουμε βία για να πάρουμε τη Γροιλανδία». Όχι, φυσικά, την Ισλανδία. Ενσωματώνοντας σε έναν χαρακτήρα τον ρόλο του καλού και του κακού ανακριτή, αφού τάραξε λεκτικά στις σφαλιάρες τους Ευρωπαίους, μετά τους καταπράυνε. Και τους καλόπιασε με την απόσυρση των προαναγγελθέντων τιμωρητικών δασμών εις βάρος τους.

Η αιφνίδια ακροβατική μεταστροφή του οφειλόταν και στο γεγονός ότι με την αγέρωχα πολεμοχαρή συμπεριφορά του είχε προκαλέσει κλονισμό στις παγκόσμιες αγορές, εξαλείφοντας πάνω από 1,2 τρισ. δολάρια σε αξία μόνο στον δείκτη S&P 500. Ο ίδιος, ως μεγιστάνας των ακινήτων, όπως και η κατακλυσμένη από δισεκατομμυριούχους αίθουσα, καταλάβαινε καλύτερα απ’ ό,τι σε εκατό διακηρύξεις τι σημαίνει ζημιά. Παρ’ όλα αυτά οι παρευρισκόμενοι τον χειροκρότησαν χλιαρά.

Αρκετά μέλη της παγκόσμιας επιχειρηματικής ελίτ, καθώς και επιφανείς κυβερνητικοί ηγέτες δεν παρακολούθησαν καν την ομιλία του. Μερικοί, ταπεινωτικά για το κύρος του αγορητή, αποχώρησαν πριν αυτή τελειώσει, ενώ άλλοι, παρότι επισήμως καλεσμένοι, σνόμπαραν το δείπνο που διοργανώθηκε προς τιμήν του. Υστέρα από όλα αυτά η ρηχή αξιοπιστία του αυταρχικού στις διεθνείς υποθέσεις Τραμπ τραβούσε ντουγρού να καταβυθιστεί στα τάρταρα.

Όσο για το υποτιθέμενο «πνεύμα διαλόγου» που χαιρέτιζε με ενθουσιασμό το κλειστό κλαμπ του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ, αυτό έμεινε μετέωρο, σαν να προειδοποιούσε ότι έρχονται χειρότερα στις συνομιλίες διεθνούς συνεννόησης. Ιδιαίτερα όταν η αποσύνδεση μεταξύ των λόγων και των χειρισμών δεν αποτέλεσε ποτέ πρόβλημα για τον άστατο, ρευστό και ευμετάβλητο Αμερικανό πρόεδρο.

Έκδηλες ανησυχίες

Ήδη από την παραμονή της έναρξης των πενθήμερων εργασιών του φόρουμ το κλίμα ανάμεσα στους προσερχόμενους στο Νταβός ήταν βαρύ. Στα πολυτελή πεντάστερα ξενοδοχεία του όπως το «Alpen Gold Hotel» (πρώην «Ιntercontinental»), γνωστό και ως «χρυσό αυγό», το διάσημο «Steinberger Grand Hotel Belvedere» και το ιστορικά φημισμένο «Seehof Hotel», ο αναβρασμός ήταν διάχυτος. Η φυσαλίδες της άφθονης προσφερόμενης σαμπάνιας στα λουσάτα σαλόνια τους δεν φάνταζαν επαρκείς για να γαληνεύσουν τις έκδηλες ανησυχίες της εκλεκτής ομήγυρης.

Αποτελούμενης από εξέχουσες προσωπικότητες, απόφοιτους των καλύτερων πανεπιστημίων, επιδραστικούς πολίτες του κόσμου, διαπρεπή στελέχη υπερπλούσιων εταιρειών, ισχυρούς πολιτικούς ηγέτες και διακεκριμένους αρχηγούς κρατών. Δεν ήταν μόνο ότι οι αμυντικές διατλαντικές σχέσεις βρίσκονταν σε οριακό σημείο θραύσης. Το ενοχλητικά κυρίαρχο ήταν ότι η προηγούμενη σταθερότητα και προβλεψιμότητα στις διεθνείς σχέσεις μετακινούνταν προς την επιβολή μιας απρόσμενα προσαρμοστικής κανονικότητας. Σαν αυτή που ευαγγελιζόταν πλέον το σκληροπυρηνικό επιτελείο του Τραμπ με την ομολογημένη του πίστη ότι ο κόσμος δεν κυβερνάται με δικαιοσύνη, αλλά με ισχύ και απειλές.

Για να διασκεδάσουν τις εντυπώσεις περί συνοδοιπορίας, επίμονα οι διοργανωτές προσπαθούσαν να πείσουν τους τρεις περίπου χιλιάδες συμμετέχοντες ότι το φόρουμ είναι ανεξάρτητο. Διαβεβαίωναν ότι η ατζέντα του είναι αμερόληπτη και μονίμως συνεπής στις παγκόσμιες ευθύνες. Αδιάκοπα διακήρυσσαν ότι δεν είχαν καμία πρόθεση να εναρμονιστούν με την πλατφόρμα της κραυγαλέας ρητορικής και την αντιδραστική ιδεολογία του ακροδεξιού κινήματος MAGA, το οποίο πλέον κυριαρχεί στην Ουάσινγκτον. Ωστόσο, η προβεβλημένη παγκόσμια βιτρίνα του Νταβός κατά της υπερθέρμανσης του πλανήτη σαν να ράγισε για πρώτη φορά. Εικάζεται ότι προέκυψε ως συμβιβασμός για να αποφευχθεί η σύγκρουση με τον Τραμπ, ο οποίος θεωρεί την κλιματική αλλαγή ως «τη μεγαλύτερη απάτη στον κόσμο» 

Σκάνδαλα αδιαφάνειας

Για πρώτη φορά επίσης, ο ιδρυτής από το 1971 του φόρουμ, ο 87χρονος Ελβετογερμανός, πρώην καθηγητής του Πανεπιστημίου της Γενεύης, Κλάους Σβαμπ, δεν έδωσε το «παρών», ύστερα από 55 χρόνια, στην ετήσια σύνοδο. Είχε κατηγορηθεί πως μαζί με τη σύζυγό του, Χίλντε, συνδεόταν με οικονομικά σκάνδαλα αδιαφάνειας και καταχρήσεις της διοργάνωσης του φόρουμ. Αρνήθηκε οποιαδήποτε αδικοπραγία του επιρρίφτηκε ενόσω λάμβανε 1 εκατ. ελβετικά φράγκα ως αμοιβή τον χρόνο, καθώς το μη κερδοσκοπικό συνέδριο του Νταβός είχε αποκομίσει περίπου 500 εκατ. δολάρια από τη χρηματοδότηση συνδρομών τραπεζών, συμβουλευτικών εταιρειών και τεχνολογικών κολοσσών.

Ήταν από τους πρωτεργάτες που μεταμόρφωσαν το ορεινό χωριό των περίπου 10.000 βολεμένων κατοίκων με τις περιορισμένες υποδομές σε τόπο ανυπόφορου συνωστισμού και σε αληθινό φρούριο. Τις ημέρες της διοργάνωσης του φόρουμ οδοφράγματα περιορίζουν την κυκλοφορία δημιουργώντας χάος στον κεντρικό δρόμο της μικρής πόλης. Σημεία αυστηρού ελέγχου στήνονται έξω από κάθε χώρο εκδηλώσεων, ενώ ελεύθεροι σκοπευτές καταλαμβάνουν τις στέγες των σπιτιών. Πού να φανταζόταν τέτοια οχυρωματική εξέλιξη το γραφικό χωριουδάκι των θεραπευτικών σανατορίων του 19ου αιώνα και μετέπειτα δημοφιλές χιονοδρομικό κέντρο;

Μικρό, πάντως, και εντελώς προσωρινό το κακό για τον φιλόδοξο Σβαμπ που βάφτιζε τα συμφεροντολογικά εμπορικά νταραβέρια πίσω από τις κλειστές πόρτες των απομονωμένων αλπικών σαλέ ως επωφελή παγκόσμια οράματα. Ωστόσο, από αυτές τις ιδιωτικές συνεδρίες κατά τη χειμερινή σύναξη στο Νταβός προέκυψαν στο παρελθόν και επωφελή αποτελέσματα. Το μακρινό 1988, στη συνάντηση μεταξύ του Ανδρέα Παπανδρέου και του Τουργκούτ Οζάλ, υπογράφηκε μια συμφωνία που έμεινε γνωστή ως Διακήρυξη του Νταβός. Συνεισέφερε εκείνη την εποχή ώστε η Τουρκία και η Ελλάδα να απομακρυνθούν από το χείλος μιας ένοπλης σύγκρουσης και να εξομαλύνουν τις σχέσεις τους.

Πέντε μήνες αργότερα ο τότε Έλληνας πρωθυπουργός παραδέχτηκε στη Βουλή «mea culpa», δηλαδή «λάθος μου», όταν επικρίθηκε έντονα ότι αναγνώρισε και άλλες ελληνοτουρκικές διαφορές πλην της υφαλοκρηπίδας και δεν έθεσε στο τραπέζι των συνομιλιών το Κυπριακό. Δεν ήταν πάντα τυχερός ο Σβαμπ στις ζυμώσεις για την αναζήτηση διεθνών λύσεων. Το 2013 είχε υποδεχτεί ενθαρρυντικά ως υπεύθυνο εθνικό ηγέτη τη μαριονέτα του Πούτιν, τον Ρώσο τότε πρωθυπουργού Ντμίτρι Μεντβέντεφ. Περίπου έναν χρόνο αργότερα οι ρωσικές στρατιωτικές δυνάμεις εισέβαλαν στην Κριμαία. Την κατέλαβαν, την απέσπασαν από την Ουκρανία και την προσάρτησαν νταϊλίδικα στη ρωσική ομοσπονδία.

Στο πλαίσιο της παγκοσμιοποίησης, όπου το φόρουμ έβλεπε πρισματικά κάθε αρχηγό κράτους ως πιθανό εμπορικό εταίρο, αμβλυνόταν το ένστικτό του για την εξονυχιστική ανίχνευση γεωπολιτικών απειλών. Μια κληρονομιά που, σύμφωνα με την κουλτούρα του, ο εν λόγω οργανισμός μοιάζει δύσκολο να αποφύγει.

Στο διαχρονικό πόστο του εκπεσόντος Σβαμπ, νέος προσωρινός συμπρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου του φόρουμ διορίστηκε - μαζί με τον αντιπρόεδρο της πολυεθνικής ελβετικής φαρμακευτικής Roche, Αντρέ Χόφμαν, ο 73χρονος Λάρι Φινκ. Ο διευθύνων σύμβουλος της BlackRock, της μεγαλύτερης εταιρείας διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων στον κόσμο -ο οποίος αποκαλείται ως ένα από τα «αφεντικά του σύμπαντος» της Γουόλ Στριτ-, είναι μια σημαντική, αλλά όχι ουδέτερη προσωπικότητα στις παγκόσμιες μπίζνες.

Στον εναρκτήριο λόγο του στο φόρουμ την περασμένη Τρίτη αναφέρθηκε στην απεριόριστη ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης που κινδυνεύει να πλήξει τις εργατικές και επαγγελματικές τάξεις του κόσμου που παραμένουν θεατές στη χρήση της. Προειδοποίησε ότι η εξάπλωσή της θα μπορούσε να είναι η επόμενη μεγάλη αποτυχία του καπιταλισμού ύστερα από μια 30χρονη κυριαρχία μετά τον Ψυχρό Πόλεμο. Σαφής στον συναγερμό που κήρυξε, αλλά για τους επικριτές του συνεισέφερε απλώς ένα ακόμη ξόρκι στην παγκόσμια ανισότητα και δυστυχία.

Την ίδια ώρα που ο επικεφαλής του χρηματοπιστωτικού γίγαντα αγόρευε στο συνεδριακό κέντρο στο αεροδρόμιο της Ζυρίχης, 140 χιλιόμετρα μακριά από το Νταβός προσγειώνονταν δεκάδες ιδιωτικά τζετ. Δύο ώρες αργότερα οι λιμουζίνες των άρτι αφιχθέντων μέσω πτήσεων κατόχων τους πλημμύριζαν τη Promenade του ελβετικού χωριού. Λογικά οι διαμαρτυρόμενοι κατήγοροι τους επισήμαιναν την αντίφαση. Πώς γίνεται οι δισεκατομμυριούχοι που μολύνουν τον αέρα και το έδαφος με τόσα καυσαέρια να επιθυμούν έναν πλανήτη απαλλαγμένο από την κλιματική αλλαγή;

Πώς αυτοί που, κατά τη γνώμη τους, προκαλούν τα μεγαλύτερα προβλήματα στον κόσμο, θέλουν να βρουν τρόπους για την επίλυσή τους; Είναι σαν να καλείς τους εμπρηστές να σβήσουν τη φωτιά που οι ίδιοι έβαλαν. Με το δίκιο τους αναρωτιούνταν οι διαδηλωτές, οι οποίοι κατέφθαναν από το γειτονικό χωριό Κούμπλις για την παραδοσιακή αντιστασιακή πορεία τους, πού βρίσκουν την όρεξη οι προνομιούχοι που τα έχουν όλα να μιλούν για παγκόσμια φτώχεια. Στον μοναδικό ίσως τόπο στη Γη σαν το Νταβός όπου δεν υπάρχει φτωχός ούτε για δείγμα.

Διαδηλώσεις

Ανήμερα των εγκαινίων του φετινού φόρουμ, έξω από το συνεδριακό κέντρο παρήλαυναν ακτιβιστές, επικεφαλής διαφόρων ΜΚΟ και μέλη από ομάδες της κοινωνίας των πολιτών. Στα συνθήματά τους κυριαρχούσε η φράση «η φιλανθρωπία είναι το πλυντήριο της ένοχης συνείδησης των κυρίαρχων του κόσμου».

Ήταν το δικό τους μέτωπο αντίστασης κατά του υπερβολικού πλούτου που, κατά τη γνώμη τους, μολύνει την πολιτική, οδηγεί στον κοινωνικό αποκλεισμό και τροφοδοτεί την κλιματική κρίση. Μέσα όμως στην αίθουσα διαμορφωνόταν μια γραμμή άμυνας στους σχεδιασμούς των ΗΠΑ. Αρκετοί ομιλητές σκιαγράφησαν την οξυμένη αντίθεσή τους στο πλέγμα διεθνών σχέσεων που θέλει να επιβάλει κυριαρχικά ο Τραμπ. Η αμφισβήτησή του ήρθε από τη μεριά ηγετών σαν τον Εμανουέλ Μακρόν.

Ο Γάλλος πρόεδρος, παρότι εμφανίστηκε στο Νταβός φορώντας ανακλαστικά γυαλιά ηλίου τύπου aviator εξαιτίας μιας πάθησης στα μάτια, διέβλεψε ξάστερα την «άχρηστη επιθετικότητα» του Αμερικανού ομολόγου του αναφορικά με τη Γροιλανδία. Στην τοποθέτησή του δήλωσε ότι προτιμά «τον σεβασμό από τους νταήδες» και «το κράτος δικαίου από τη βαρβαρότητα».

Ξεκαθάρισε τολμηρά πως σε έναν ασταθή και ανισόρροπο κόσμο περιττεύει ο νεοϊμπεριαλισμός ή η νεοαποικιοκρατία. Και αναχώρησε εσπευσμένα για το Παρίσι, προκειμένου να μην παρακολουθήσει την επόμενη μέρα την ομιλία του Τραμπ και κυρίως να αποφύγει μια συνάντηση μαζί του. Στο καταγγελτικό ύφος του Μακρόν συμπαρατάχθηκαν και δύο πολιτικές προσωπικότητες από την απέναντι πλευρά του Ατλαντικού.

Αναφορά στον Θουκυδίδη

Με πρώτο τον πρωθυπουργό του Καναδά, Μαρκ Κάρνεϊ. Ο πρώην κεντρικός τραπεζίτης της χώρας του, χάρισε απερίφραστα στην εκτενή του ομιλία-καταπέλτη στο Νταβός την πιο εμπεριστατωμένη κριτική στον δυστοπικό κόσμο που οραματίζεται ο ηγεμονικός εξπέρ των fake news Ντόναλντ Τραμπ. Ανέτρεξε στις ιστορικές πηγές του Θουκυδίδη και στους στοχασμούς του μακαρίτη πρώην ηγέτη της Τσεχίας, Βάτσλαβ Χάβελ, για να προειδοποιήσει τη διεθνή κοινότητα ότι ο κόσμος βρίσκεται «σε μια περίοδο ρήξης, όχι μετάβασης».

Κατέδειξε ότι ένα σύστημα που βασίζεται σε κανόνες διαβρώνεται όταν οι συμμαχίες δεν βασίζονται στην ταυτότητα, αλλά στο συμφέρον. Θεμελίωσε αυτή την επισήμανσή του μεταφέροντας την κατά Θουκυδίδη τοποθέτηση των Αθηναίων «οι ισχυροί πράττουν ό,τι μπορούν και οι αδύναμοι υφίστανται ό,τι πρέπει», όταν εκείνοι επιτέθηκαν κατά τον Πελοποννησιακό Πόλεμο στη Μήλο για να την εντάξουν στην αθηναϊκή συμμαχία. Όπως, λίγο πολύ, οι Αμερικανοί επιχειρούν για τη σημερινή Γροιλανδία.

Σηματοδότησε επίσης πως σε έναν κόσμο κατακερματισμένων διεθνών κανόνων «η συμμόρφωση δεν αγοράζει την ασφάλεια». Τόνισε ρεαλιστικά ότι «η παλιά τάξη πραγμάτων δεν επιστρέφει. Δεν πρέπει να τη θρηνούμε» και ως θαρραλέος άνθρωπος με πολιτικό και φιλοσοφικό έρμα υπογράμμισε εμφατικά ότι «η νοσταλγία δεν είναι στρατηγική».

Η χώρα του, εξάλλου, δεν εξαιρέθηκε από τις απειλές και τις πιέσεις του απρόβλεπτου και εριστικού Αμερικανού προέδρου. Και είχε ο ίδιος έναν παραπάνω λόγο να είναι δηκτικός, καθώς γνωρίζει πως η θέση των υποτελών είναι πάντα στη σκιά. Πόσο μάλλον που γεωγραφικά ο Καναδάς βρίσκεται ανάμεσα στις ΗΠΑ και τη Γροιλανδία. Ποιος ξέρει τι ακόρεστες ορέξεις και άπληστες επιθυμίες φωλιάζουν στο μυαλό του Τραμπ έτσι και προσαρτήσει, με οποιοδήποτε τρόπο, τη Γροιλανδία για να εγκαταστήσει τον αμυντικό «χρυσό θόλο» του;

Θεσμική εκτροπή

Εξίσου δριμύς στην παρέμβαση του στο φόρουμ ήταν και ο Δημοκρατικός κυβερνήτης της Καλιφόρνιας. Σε μια κορυφαία συνάντηση που περισσεύουν η σχολαστική ευπρέπεια και η διπλωματική λεπτολογία, ο Γκάβιν Νιούσομ πρώην σύζυγος της Αμερικανίδας πρέσβειρας στην Αθήνα, Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, και κατά πολλούς προαλειφόμενος υποψήφιος των Δημοκρατικών για τη διεκδίκηση του προεδρικού αξιώματος στης επόμενες εκλογές- δεν μάσησε τα λόγια του. Χαρακτήρισε τον Τραμπ ως υπαίτιο μιας βαθιάς θεσμικής εκτροπής και περιέγραψε το κράτος που κατασκευάζει ως εκδήλωση μιας αυταρχικής εξουσίας που δοκιμάζει καθημερινά τα όρια της δημοκρατίας.

Παρέδωσε ακόμη μια ξεκάθαρη συμβουλή προς το ακροατήριο για τον χειρισμό του βασικού ομιλητή της επόμενης μέρας στην ίδια αίθουσα. «Δεν υπάρχει διπλωματία με τον Ντόναλντ Τραμπ», είπε, χωρίς να αφήνει περιθώρια αμφιβολίας. «Είναι ένας Τυραννόσαυρος Ρεξ. Ή συναλλάσσεσαι μαζί του ή σε καταβροχθίζει», τόνισε κατηγορηματικά. Με δυο λόγια, ποιος έχει κέφι να μπει σε ένα περιπετειώδες θρίλερ με προϊστορικά γιγάντια ερπετά; Ή ποιος διαθέτει την ανθεκτική ραχοκοκαλιά να ενταχτεί σε μια απαλλαγμένη από τους κανόνες του διεθνούς δικαίου παγκόσμια τάξη που φέρνει σε Τζουράσικ Παρκ;

Εν τω μεταξύ ο Αμερικανός πρόεδρος φαίνεται να προσφέρει εκτονωτικά στους επιφυλακτικούς Ευρωπαίους μια «συμφωνία-πλαίσιο» για τη Γροιλανδία. Υποτίθεται ότι αυτή ύστερα από τις συζητήσεις του με τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, θα βασίζεται στις στρατιωτικές βάσεις του Ηνωμένου Βασιλείου στην Κύπρο, με κυριαρχία επί του εδάφους που καταλαμβάνουν εντός της παγωμένης χώρας. Στην πραγματικότητα ζητά «λευκή επιταγή» για άρση κάθε περιορισμού στη στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ στη Γροιλανδία, με πλήρη και μόνιμη πρόσβαση στο αρκτικό νησί.

Η αλήθεια είναι ότι το χιονισμένο Νταβός είχε χρόνια να υπερθερμανθεί τόσο υπερβολικά. Το τοπίο θόλωσε φέτος αποπνικτικά και η μουντή του απόχρωση δεν προερχόταν μόνο από τις καπνοδόχους των τζακιών. Κατέφθασε ως εκεί μέχρι και ο Ιλον Μασκ, ο πλουσιότερος άνθρωπος στον κόσμο και μόνιμος επικριτής την ετήσιας συνάντησης ως ελιτίστικης, χωρίς λογοδοσία και αποκομμένης από τους απλούς ανθρώπους. Ανέβηκε στο βήμα ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι και άσκησε οξύτατη κριτική στην Ευρώπη, τον μόνο αξιόπιστο σύμμαχο της αμυνόμενης χώρας του, κατακρίνοντάς την για έλλειψη θάρρους, ενιαίας στρατηγικής και συλλογικής ισχύος.

Περίπου 400 ευαισθητοποιημένοι εκατομμυριούχοι και δισεκατομμυριούχοι από 24 χώρες παρέδωσαν στους διοργανωτές υπογραμμένη ανοιχτή επιστολή-έκκληση να αυξηθούν οι φόροι στους υπερπλούσιους, δηλαδή και στους εαυτούς τους, εν μέσω της αυξανόμενης ανησυχίας τους ότι οι πλουσιότεροι στην κοινωνία αγοράζουν πολιτική επιρροή. Δεν ήταν μόνο ο Τραμπ, τα «γεράκια» της Ουάσινγκτον και το καυτό θέμα της παγωμένης Γροιλανδίας το επίκεντρο των διαφωνιών και των αντιδικιών που υπονόμευσαν το «πνεύμα διαλόγου» της συνόδου. Ηταν ασφυκτικά παρούσες ενώπιον της παγκόσμιας επιχειρηματικής και πολιτικής ελίτ η γεωοικονομική αντιπαράθεση και η παραπληροφόρηση, η Τεχνητή Νοημοσύνη και η κλιματική αλλαγή, η κοινωνική πόλωση και οι άμεσοι κίνδυνοι περαιτέρω εξάπλωσης των πολέμων μεταξύ των κρατών.

Αλλαγή έδρας

Η εποχή αλλάζει δραματικά, έχοντας μπροστά της αγεφύρωτα χάσματα. Με το Νταβός άλλοτε διορθωτικό εργαλείο αναζήτησης από κοινού λύσεων μεταξύ δημόσιων και ιδιωτικών φορέων να μοιάζει πως δεν μπορεί να αντέξει το δυσβάστακτο βάρος των συνθηκών που διαμορφώνονται. Δείχνει να έχει ξεπεράσει τα φυσικά και οργανωτικά του όρια για να αντιμετωπίσει τις αυξανόμενες διεθνείς σκοτούρες και τους ολοένα και μεγαλύτερους μπελάδες. Δίχως αλλαγή παραδείγματος, φαντάζει να έχει φάει πλέον τα ψωμιά του ή, τέλος πάντων, τα φοντί και τα ρακλέτ του. Θεωρείται πως ήδη ο Λάρι Φινκ έχει θέσει εσωτερικά στον οργανισμό το ζήτημα. Είτε για μόνιμη μεταφορά του συνεδρίου είτε για υιοθέτηση ενός μοντέλου εναλλασσόμενων πόλεων. Μεταξύ των πιθανών προορισμών που έχουν συζητηθεί περιλαμβάνονται το Ντιτρόιτ και το Δουβλίνο, αλλά και μη δυτικές μητροπόλεις όπως η Τζακάρτα και το Μπουένος Αϊρες. Αλλά όπου και να πάει η έγνοια των συμμετεχόντων στο φόρουμ, θα παραμένει ίδια και αναλλοίωτη. Μη τυχόν και γίνουν στον καιρό τους αυτόπτες μάρτυρες μιας παγκόσμιας κρίσης, αν όχι μιας χαοτικής κατάρρευσης.

Φωτογραφίες: Getty images / Ideal image