Υπόθεση Μαζωνάκη: Η σκοτεινή αγορά της «αιώνιας νεότητας» - Τρεις ιστορίες με μπότοξ, λέιζερ και άλλες θεραπείες

Ο θάνατος του Γιώργου Μαζωνάκη δεν προκάλεσε σοκ μόνο για τον τρόπο που αντιμετωπίστηκε στο ιατρείο της οδού Καρνεάδου. Μαρτυρίες, στοιχεία και καταγγελίες ρίχνουν φως σε μια ολόκληρη βιομηχανία που εδώ και χρόνια μεγαλώνει σχεδόν αθόρυβα, χτισμένη πάνω στην ανθρώπινη ανασφάλεια και, κυρίως, στον φόβο του χρόνου. Μια αγορά που πουλά νεότητα, υπόσχεται αντιγήρανση, διαφημίζει «θαυματουργές» θεραπείες και συχνά θολώνει επικίνδυνα τα όρια ανάμεσα στην αισθητική, στην ευεξία και την Iατρική. Πίσω από τα λαμπερά Instagram, τα λευκά δωμάτια και τις λέξεις «wellness», «anti-ageing» και «detox» βρίσκεται το πραγματικό ζήτημα. Ποιος τελικά αγγίζει το σώμα μας, με ποια ιδιότητα και με ποια εκπαίδευση; Το «ΘΕΜΑ» ανοίγει ενδεικτικά τρεις φακέλους.

Η πρώτη ιστορία αφορά τη γυναίκα που ξεκίνησε βάζοντας βλεφαρίδες σε ένα σπίτι στα νότια προάστια και σήμερα έχει χτίσει ένα μικρό «βασίλειο» botox σε χώρο χωρίς εμφανή ένδειξη στο κουδούνι, όπου, σύμφωνα με καταγγελίες, πραγματοποιούνται όλες οι ενέσιμες αμφιλεγόμενες θεραπείες. Η δεύτερη αφορά έναν ΩΡΛ που προβαλλόταν ως εξειδικευμένος στο laser και στην πλαστική προσώπου, με μια νεαρή γυναίκα να καταλήγει με μόνιμη παραμόρφωση της μύτης της μετά την εφαρμογή laser. Και η τρίτη είναι ίσως η πιο ανατριχιαστική και αφορά μια ηλικιωμένη γυναίκα που μπήκε για μια απλή περιποίηση προσώπου και, σύμφωνα με τη δικογραφία, βγήκε πεπεισμένη ότι κινδύνευε η ζωή της. Μέσα σε λίγες εβδομάδες κατέβαλε 63.600 ευρώ για «θεραπείες» και ενέσιμες εφαρμογές.

Η «βασίλισσα του botox»

Πριν από μερικά χρόνια, όλα χωρούσαν μέσα σε ένα σπίτι στα νότια προάστια. Μερικά σύνεργα αισθητικής, ένα κρεβάτι, πελάτισσες που έρχονταν από στόμα σε στόμα και μια γυναίκα που είχε αρχίσει να δημιουργεί το δικό της πελατολόγιο φτιάχνοντας βλεφαρίδες. Σήμερα, σύμφωνα με μαρτυρίες που βρίσκονται στη διάθεση του «ΘΕΜΑτος», η ίδια δραστηριότητα έχει μεταφερθεί σε έναν εντελώς διαφορετικό κόσμο. Σε έναν χώρο με προσωπικό, συνεχή κίνηση πελατών και υπηρεσίες που δεν σταματούν πια στην κλασική περιποίηση προσώπου. Στην είσοδο δεν υπάρχει κάτι που να παραπέμπει ευθέως σε κλινική ή οργανωμένο ιατρικό χώρο, όπως επισημαίνουν και πελάτισσες στις αξιολογήσεις τους στο Google.

Μια εικόνα που θυμίζει, σε κάποιον βαθμό, το αμφιλεγόμενο ιατρείο της οδού Καρνεάδου, όπου δραστηριοποιούνταν οι γιατροί που προφυλακίστηκαν για την υπόθεση Μαζωνάκη. Και κάπου εκεί η ιστορία των βλεφαρίδων τελειώνει. Γιατί στο μενού προστέθηκαν σταδιακά botox, υαλουρονικό οξύ, παρεμβάσεις στην περιοχή πάνω και γύρω από τα χείλη, αμφιλεγόμενες ενέσιμες θεραπείες προσώπου, αλλά και παρόμοιες θεραπείες για την κυτταρίτιδα. Στον ίδιο χώρο άλλες γυναίκες εξακολουθούν να ασχολούνται με υπηρεσίες αισθητικής και βλεφαρίδες. Λίγα μέτρα πιο πέρα, όμως, σύμφωνα πάντα με τις καταγγελίες που εξετάζει η έρευνα, γίνονται ενέσεις. Η επιχείρηση απασχολεί τρεις έως τέσσερις εργαζομένους και μπορεί να λειτουργεί από τις 10 το πρωί μέχρι αργά το βράδυ. Η πελατεία, μάλιστα, δεν περιορίζεται στη γειτονιά. Ανάμεσά τους, σύμφωνα με μαρτυρίες, βρίσκονται και πρόσωπα γνωστά από την τηλεόραση και τον χώρο της showbiz.

Η ίδια η ιδιοκτήτρια έχει εμφανιστεί σε τηλεοπτικές εκπομπές μιλώντας για θεραπείες αισθητικής και προτρέποντας το κοινό να δοκιμάσει εφαρμογές όπως το botox. Η δραστηριότητά της, κατά τις ίδιες πληροφορίες, έχει αποκτήσει πλέον και έντονο εποχικό χαρακτήρα. Τα καλοκαίρια μεταφέρει μέρος της πελατείας και της δραστηριότητάς της στη Μύκονο, κλείνοντας ραντεβού στο νησί με πελάτισσες που βρίσκονται εκεί για διακοπές ή για τη θερινή σεζόν. Παράλληλα, κάθε χρόνο ταξιδεύει για περίπου έναν μήνα στο Ντουμπάι, επίσης με προγραμματισμένα ραντεβού, παρέχοντας αντίστοιχες υπηρεσίες σε πελάτες που την αναζητούν εκεί. Αθήνα τον χειμώνα, Μύκονο το καλοκαίρι, Ντουμπάι για έναν μήνα τον χρόνο.

Μια διαδρομή που απέχει πολύ από το μικρό δωμάτιο στα νότια όπου, σύμφωνα με τις ίδιες μαρτυρίες, ξεκίνησε κάποτε φτιάχνοντας βλεφαρίδες. Το οικονομικό μοντέλο που περιγράφεται από τις πηγές του ρεπορτάζ είναι εξίσου ενδιαφέρον. Η γυναίκα εμφανίζεται να συνεργάζεται με πλαστικό χειρουργό και άλλους γιατρούς, ενώ άνθρωποι που γνωρίζουν τον τρόπο λειτουργίας της επιχείρησης κάνουν λόγο για συμφωνίες με ποσοστά επί συγκεκριμένων θεραπειών, μεταξύ αυτών και των ενέσεων botox. Την ίδια στιγμή, πελάτισσες ισχυρίζονται ότι δεν έχουν λάβει αποδείξεις για υπηρεσίες που πλήρωσαν, ενώ έχουν φτάσει στο «ΘΕΜΑ» καταγγελίες για αλλεργικές αντιδράσεις αλλά και αισθητικά αποτελέσματα που, σύμφωνα με τις ίδιες, οδήγησαν σε παραμορφώσεις και χρειάστηκαν στη συνέχεια διορθωτικές παρεμβάσεις.

Μια ιστορία που κάθε άλλο παρά μεμονωμένη είναι. Ακριβώς το αντίθετο. Beauty rooms, κέντρα αισθητικής, χώροι ευεξίας, ινστιτούτα και επιχειρήσεις με εντυπωσιακούς διαδικτυακούς λογαριασμούς προσφέρουν πλέον ένα τεράστιο φάσμα υπηρεσιών. Σε αρκετές περιπτώσεις τα όρια μεταξύ μιας απλής αισθητικής υπηρεσίας και μιας καθαρά ιατρικής πράξης γίνονται για τον πελάτη σχεδόν αόρατα. Το botox είναι ίσως το χαρακτηριστικότερο παράδειγμα. Στην αγορά κυκλοφορούν εδώ και χρόνια καταγγελίες για ενέσεις που γίνονται όχι μόνο σε κέντρα αισθητικής αλλά ακόμη και σε χώρους κομμωτηρίων. Και το φαινόμενο δεν περιορίζεται στην Αθήνα. Ανάλογες πληροφορίες και καταγγελίες φτάνουν από τη Θεσσαλονίκη, την Κρήτη, την Πάτρα και άλλες μεγάλες πόλεις, αποτυπώνοντας μια αγορά πολύ μεγαλύτερη από εκείνη που βλέπει κάποιος στις επίσημες πινακίδες και στις άδειες λειτουργίας.

Της κατέστρεψε τη μύτη

Η δεύτερη ιστορία είναι διαφορετική από την πρώτη, αλλά με ένα κοινό σημείο. Την εμπιστοσύνη του ασθενούς σε αυτό που βλέπει, σε αυτό που διαβάζει και, κυρίως, σε αυτό που του παρουσιάζεται ως ιατρική εξειδίκευση. Η παθούσα, μια όμορφη και νεαρή γυναίκα, γνώρισε τον γιατρό μέσα από τη δουλειά της, την περίοδο της πανδημίας. Εκείνος συνεργαζόταν με την εταιρεία στην οποία εργαζόταν και πραγματοποιούσε περιοδικούς ελέγχους στο προσωπικό για τον COVID. Ηταν χειρουργός ωτορινολαρυγγολόγος. Στις προσωπικές του σελίδες στο Διαδίκτυο, όμως, παρουσίαζε επιπλέον τον εαυτό του ως ειδικό στο laser και την πλαστική χειρουργική προσώπου. Αυτή ακριβώς η εικόνα ήταν που της δημιούργησε την εμπιστοσύνη ότι βρισκόταν απέναντι σε έναν γιατρό με ιδιαίτερη γνώση σε αισθητικές επεμβάσεις προσώπου. Σε μία από τις επισκέψεις της στο ιατρείο του τού μίλησε για τη μύτη της. Είχε ήδη υποβληθεί σε ρινοπλαστική το 2012, χωρίς να είναι απολύτως ικανοποιημένη από το αποτέλεσμα, ενώ ταυτόχρονα ταλαιπωρούνταν από αλλεργική ρινίτιδα.

Σύμφωνα με όσα η ίδια περιγράφει στην αγωγή, ο γιατρός τής πρότεινε μια επέμβαση με laser που, όπως της παρουσιάστηκε, θα μπορούσε να λύσει και τα δύο προβλήματα: και να βελτιώσει την αισθητική εικόνα της μύτης και ταυτόχρονα να την απαλλάξει από τα συμπτώματα της ρινίτιδας. Η περιγραφή που, κατά την ίδια, άκουσε ήταν καθησυχαστική. Της μίλησε για μια απλή διαδικασία, με τοπική αναισθησία, χωρίς νοσηλεία, χωρίς χειρουργείο σε κλινική και με «εγγυημένα αποτελέσματα». Η επέμβαση έγινε μέσα στο ιατρείο. Και από εκείνη τη στιγμή άρχισε, σύμφωνα με τη γυναίκα, μια περιπέτεια που συνεχίζεται μέχρι σήμερα.

Οπως καταγγέλλει, δεν προηγήθηκε προεγχειρητικός έλεγχος, δεν της δόθηκε έγγραφο συναίνεσης και δεν υπήρξε αναλυτική ενημέρωση για τις πιθανές επιπλοκές. Οταν αργότερα ζήτησε τον ιατρικό της φάκελο, ο γιατρός της απάντησε εγγράφως ότι δεν επρόκειτο για «επέμβαση», αλλά για «καυτηριασμό του χόνδρου της μύτης με laser» και συνεπώς δεν υπήρχε ιατρικός φάκελος.

Για την ίδια, όμως, το ζήτημα δεν ήταν πλέον πώς θα ονομαζόταν η πράξη. Ηταν αυτό που είχε συμβεί στη μύτη της. Κατά την εφαρμογή του laser, σύμφωνα με την αγωγή και τις ιατρικές γνωματεύσεις που επικαλείται, προκλήθηκε διάτρηση στην περιοχή των πτερυγίων της μύτης. Ο γιατρός επιχείρησε επιτόπου να συρράψει το τραύμα. Οταν πέρασε η αναισθησία, οι πόνοι, όπως περιγράφει, ήταν έντονοι. Τις επόμενες ημέρες άρχισε να αναπτύσσεται ουλώδης ιστός. Οι διαβεβαιώσεις ότι δεν θα μείνει σημάδι, όπως υποστηρίζει, δεν επιβεβαιώθηκαν. Αντίθετα, η γυναίκα κατέληξε με εμφανή παραμόρφωση της μύτης. Σύμφωνα με τη γνωμοδότηση που επικαλείται η γυναίκα, η απώλεια χόνδρου είναι μόνιμη.

Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και οι όποιες διορθωτικές προσπάθειες δεν μπορούν να εξαφανίσουν τη δυσμορφία αλλά, στην καλύτερη περίπτωση, να την αμβλύνουν προσωρινά. Πλαστικός χειρουργός που την εξέτασε περιγράφει επίσης δύσμορφες ουλές στο ακρορρίνιο και εκτιμά ότι πρόκειται για μόνιμη βλάβη, χωρίς ουσιαστική δυνατότητα πλήρους αποκατάστασης. Η ιστορία αυτή έχει ακόμη μία διάσταση. Ο άνθρωπος στον οποίο η γυναίκα εμπιστεύτηκε το πρόσωπό της ήταν πράγματι γιατρός. Η ειδικότητα που αναφέρεται στα δικαστικά έγγραφα είναι εκείνη του χειρουργού ωτορινολαρυγγολόγου. Παράλληλα, όμως, στις διαδικτυακές του σελίδες παρουσιαζόταν, σύμφωνα με την αγωγή, ως «εξειδικευμένος στο laser και την πλαστική χειρουργική προσώπου». Τι ακριβώς σημαίνει «εξειδικευμένος» όταν αυτός ο όρος χρησιμοποιείται απέναντι στον ασθενή;

Αποζημιωση

Πρόκειται για επίσημα αναγνωρισμένη εξειδίκευση, για πρόσθετη εκπαίδευση, για εμπειρία ή απλώς για έναν επαγγελματικό χαρακτηρισμό που χρησιμοποιείται στην προβολή ενός γιατρού; Ο δικηγόρος της παθούσας, Ανδρέας Ταγαράκης, χαρακτηρίζει την απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης, με την οποία επιδικάστηκε αποζημίωση, ως μια πρώτη ηθική δικαίωση για την εντολέα του, η οποία, όπως επισημαίνει, ταλαιπωρήθηκε έντονα και υπέστη σοβαρή βλάβη από την καταγγελθείσα ιατρική πρακτική και το σφάλμα του θεράποντος ιατρού. Ιδιαίτερη σημασία, σύμφωνα με τον ίδιο, έχει το γεγονός ότι το δικαστήριο αναγνώρισε ρητά την υποχρέωση κάθε γιατρού, πριν από οποιαδήποτε ιατρική πράξη, να ενημερώνει πλήρως τον ασθενή και να εξασφαλίζει την έγγραφη συναίνεσή του. Η παράλειψη αυτής της διαδικασίας κρίθηκε ως αμελής συμπεριφορά, ικανή να θεμελιώσει δικαίωμα αποζημίωσης του ασθενούς.

Η τρίτη ιστορία είναι ακόμη πιο αποκαλυπτική, γιατί εδώ η αισθητική παύει να είναι απλώς μια υπόσχεση ομορφιάς και μετατρέπεται, σύμφωνα με τη δικογραφία, σε εργαλείο φόβου. Θύμα αυτή τη φορά μια γυναίκα 73 ετών, η οποία μπήκε σε «κλινική» αισθητικής της Θεσσαλονίκης για μια υποτιθέμενη δωρεάν περιποίηση προσώπου και μέσα σε λίγες εβδομάδες βρέθηκε να έχει καταβάλει συνολικά 63.600 ευρώ για θεραπείες που, όπως της έλεγαν, ήταν απαραίτητες για την ίδια της τη ζωή. Η ηλικιωμένη επισκέφτηκε την επιχείρηση πιστεύοντας ότι θα δεχθεί μια δωρεάν υπηρεσία περιποίησης.

Εκεί, σύμφωνα με το κατηγορητήριο και την ένορκη κατάθεσή της, εμφανίζεται μπροστά της μια γυναίκα που της συστήνεται ως γιατρός και της προτείνει να υποβληθεί σε δωρεάν εξέταση σώματος μέσω ειδικού μηχανήματος. Το αποτέλεσμα της «εξέτασης», όπως της παρουσιάστηκε, ήταν τρομακτικό. Της ανακοινώθηκε ότι είχε σοβαρό πρόβλημα και ότι στο σώμα της υπήρχε επικίνδυνο σπλαχνικό λίπος, το οποίο μπορούσε να απειλήσει ακόμη και τη ζωή της. Η γυναίκα πανικοβλήθηκε. Και πάνω σε αυτόν τον φόβο, σύμφωνα πάντα με τη δικογραφία, χτίστηκε ολόκληρη η συνέχεια. Δύο ημέρες αργότερα της είπαν ότι είχε λίπωμα στην αριστερή πλευρά της κοιλιάς και ότι χρειαζόταν άμεση θεραπεία. Στη συνέχεια άρχισε ένας κύκλος συνεδριών, ενέσιμων εφαρμογών και καταβολών χρημάτων. Στην ηλικιωμένη παρουσιάστηκε ακόμη ένας άνδρας ως «πλαστικός χειρουργός», ο οποίος, όπως της έλεγαν, ταξίδευε μία φορά την εβδομάδα από την Αθήνα στη Θεσσαλονίκη για να πραγματοποιεί τις απαιτούμενες θεραπείες.

Η περιποίηση των 63.600 ευρώ

Η ίδια κατέθεσε ότι της χορηγούσε ενέσιμα υγρά στην περιοχή της κοιλιάς και του προσώπου. Σύμφωνα με το κατηγορητήριο, ο συγκεκριμένος άνδρας φέρεται να χρησιμοποιούσε τον τίτλο του γιατρού χωρίς να διαθέτει πτυχίο Ιατρικής αναγνωρισμένου πανεπιστημίου και παρουσιαζόταν επανειλημμένα στην ηλικιωμένη ως πλαστικός χειρουργός. Παράλληλα, άλλα πρόσωπα της επιχείρησης εμφανίζονται στη δικογραφία να ενισχύουν την εικόνα ότι η γυναίκα αντιμετώπιζε σοβαρό πρόβλημα υγείας και ότι οι θεραπείες ήταν αναγκαίες.

Η ίδια, πιστεύοντας ότι κινδύνευε, άρχισε να πληρώνει. Σύμφωνα με την κατάθεσή της, έδινε χρήματα είτε με κάρτα είτε με μετρητά, φτάνοντας μέσα σε περίπου ενάμιση μήνα στο ποσό των 63.600 ευρώ. Οταν μήνες αργότερα απευθύνθηκε σε άλλους γιατρούς, όπως κατέθεσε, δεν κατέστη δυνατό να επιβεβαιωθούν οι υποτιθέμενες σοβαρές παθήσεις που της είχαν παρουσιαστεί με τόσο δραματικό τρόπο. Ακόμη και οι ίδιοι οι εργαζόμενοι είχαν, σε μεγάλο βαθμό, καταστεί υποχείρια της ιδιοκτήτριας και λειτουργούσαν μέσα σε ένα απολύτως ελεγχόμενο από εκείνη πλαίσιο. «Οι εντολείς μου δεν είχαν καμία ουσιαστική συμμετοχή στις πράξεις που τους αποδίδονται, ούτε γνώση του συνολικού τρόπου λειτουργίας της επιχείρησης. Αντιθέτως, βρέθηκαν και οι ίδιοι εκτεθειμένοι σε μια κατάσταση την οποία δεν είχαν τη δυνατότητα να ελέγξουν», δηλώνει στο «ΘΕΜΑ» η δικηγόρος Ανθούλα Ανάσογλου.