Φωτιά στην Αττικοβοιωτία: Κάηκαν πάνω από 126.000 στρέμματα μέχρι την Κυριακή, δείτε χάρτες

Η επιχειρησιακή Mονάδα «Κέντρο Ερευνών Παρατήρησης της Γης και Δορυφορικής Τηλεπισκόπησης BEYOND» εξέδωσε ανακοίνωση για τις φωτιές στην Αττικοβοιωτία. Συγκεκριμένα, όπως αναφέρεται,  την 31η Ιουλίου 2026 εκδηλώθηκε πυρκαγιά στην περιοχή της Βοιωτίας και συγκεκριμένα βορείως του οικισμού Αγίου Νικολάου, η οποία διήρκεσε έως και την 1η Αυγούστου. Η πυρκαγιά περιορίστηκε μεταξύ των οικισμών Ξηρονομή, Δόμβραινα και νοτίως του όρους Ελικώνα.

Την ίδια ημέρα εκδηλώθηκε νέα πυρκαγιά στα όρια Αττικής και Βοιωτίας και συγκεκριμένα στην ευρύτερη περιοχή των οικισμών Καλαμάκι και Άγιος Βασίλειος. Η εν λόγω πυρκαγιά επεκτάθηκε νοτιοανατολικά στην Περιφέρεια Αττικής, καλύπτοντας τις περιοχές των οικισμών Πόρτο Γερμενό, Αγία Παρασκευή, Άγιος Νεκτάριος, Μύτικας και Βενίζα, σε χρονικό διάστημα έως και την 3η Αυγούστου, ενώ παραμένει ακόμη ενεργή μέχρι και σήμερα.

Συγκεκριμένα, την 1η Αυγούστου η πυρκαγιά επεκτάθηκε περιορισμένα βορείως του οικισμού Καλαμάκι, ενώ αντιθέτως κάλυψε πολύ μεγάλη έκταση προς τα νοτιοανατολικά, προσπελαύνοντας τον οικισμό Πόρτο Γερμενό και φτάνοντας στην ευρύτερη περιοχή της Αγίας Παρασκευής. Η κατεύθυνση εξάπλωσης που καταγράφηκε την 1η Αυγούστου ακολούθησε την πορεία της πυρκαγιάς που είχε εκδηλωθεί στην περιοχή το 2009.

Τη 2η Αυγούστου η πυρκαγιά επεκτάθηκε προς τα ανατολικά, πλησιάζοντας τους οικισμούς Κρύο Πηγάδι και Άγιο Νεκτάριο, με τον τελευταίο να πλήττεται σε μεγάλο βαθμό. Προς τα δυτικά επεκτάθηκε περιορισμένα, αγγίζοντας τα όρια του οικισμού Μύτικας. Προς τα νότια καταγράφηκε μεγάλη επέκταση, φτάνοντας στον οικισμό Βενίζα και στη συνέχεια έως τον ορεινό όγκο βορείως της βιομηχανικής ζώνης Μεγάρων. Κατά την επέκτασή της προς τα ανατολικά, η πυρκαγιά ακολούθησε το όριο της καμένης έκτασης της πυρκαγιάς στα Βίλια του 2021, καταστρέφοντας και τις υπόλοιπες περιοχές που είχαν παραμείνει άκαυτες τότε.

Την 3η Αυγούστου καταγράφηκαν διάσπαρτες ενεργές εστίες περιμετρικά των καμένων εκτάσεων, νοτιότερα του όρους Κιθαιρώνα, ενώ παρατηρήθηκε και επέκταση της πυρκαγιάς προς την ευρύτερη περιοχή του Κανδηλίου.

Η οριοθέτηση των παραπάνω ορίων της πυρκαγιάς βασίστηκε στη συγκριτική ανάλυση πολυφασματικών δορυφορικών εικόνων Sentinel-2 επιπέδου L2A, οι οποίες αποκτήθηκαν πριν και μετά το συμβάν, με χωρική ανάλυση 10–20 μέτρων.

Από την ανάλυση προέκυψε ότι η συνολική οριοθετημένη έκταση της πυρκαγιάς ανέρχεται σε περίπου 126.310 στρέμματα έως τις 2/8/2026, με την περιοχή που ξεκίνησε βορείως του Αγίου Νικολάου να καλύπτει 31.760 στρέμματα και την περιοχή που ξεκίνησε από το Καλαμάκι να ανέρχεται στα 94.550 στρέμματα.

Η μεγαλύτερη έκταση της πληγείσας περιοχής καλύπτεται από σκληροφυλλική βλάστηση, σε ποσοστό 45,38%, ενώ ακολουθούν τα δάση κωνοφόρων με 18,59% και οι μεταβατικές δασώδεις και θαμνώδεις εκτάσεις με 14,30%. Οι τρεις αυτές κατηγορίες αντιπροσωπεύουν συνολικά περίπου το 78,27% της οριοθετημένης έκτασης, καταδεικνύοντας ότι η πυρκαγιά επηρέασε κυρίως φυσικές και ημιφυσικές εκτάσεις.

Σημαντική είναι επίσης η παρουσία ελαιώνων, οι οποίοι καταλαμβάνουν το 8,66% της πληγείσας περιοχής. Σε μικρότερα ποσοστά καταγράφηκαν λιβάδια (2,99%), εκτάσεις με αραιή βλάστηση (2,93%), φυσικοί βοσκότοποι (2,14%), γεωργικές εκτάσεις με σημαντικά τμήματα φυσικής βλάστησης (1,46%) και σύνθετες καλλιέργειες (1,25%), ενώ οι λοιπές κατηγορίες καλύπτουν συνολικά περίπου το 2,30%.

Παράλληλα, η αξιολόγηση της έντασης/δριμύτητας της καύσης (fire severity) έδειξε ότι το μεγαλύτερο μέρος της οριοθετημένης περιοχής κατατάσσεται στις χαμηλότερες κατηγορίες. Συγκεκριμένα, χαμηλή ένταση καταγράφηκε στο 38,15% της έκτασης και μέτρια ένταση στο 37,53%, καλύπτοντας συνολικά το 75,68% της πληγείσας περιοχής. Το στοιχείο αυτό αποτελεί ένδειξη της σφοδρότητας των ανέμων και της μεγάλης ταχύτητας με την οποία η πυρκαγιά διέτρεξε το τοπίο. Υψηλή ένταση παρατηρήθηκε στο 22,32%, ενώ οι περιοχές πολύ υψηλής έντασης αντιστοιχούν στο 2,00% της συνολικής έκτασης και χρήζουν αυξημένης προτεραιότητας για αποκατάσταση, επιτόπιο έλεγχο και καταγραφή των ζημιών.

Επιπλέον, πραγματοποιήθηκε ανάλυση του ιστορικού των πυρκαγιών της ευρύτερης περιοχής. Για την έκταση βορείως του Αγίου Νικολάου, η ευρύτερη περιοχή είχε παραμείνει ανεπηρέαστη τα τελευταία χρόνια. Για την έκταση της πυρκαγιάς με σημείο εκκίνησης το Καλαμάκι, η σημαντικότερη χωρική επικάλυψη καταγράφεται με την πυρκαγιά του 2009, καθώς περίπου 17.560 στρέμματα της τότε καμένης έκτασης βρίσκονται εντός της σημερινής περιμέτρου. Η σημερινή πυρκαγιά έκαψε εκ νέου το 78,26% της περιοχής που είχε καεί το 2009, ακολουθώντας ουσιαστικά την ίδια διαδρομή.

Τα ευρήματα του σχετικού σχήματος αναδεικνύουν τον επαναλαμβανόμενο χαρακτήρα της έκθεσης ολόκληρης της περιοχής και των ορεινών όγκων της Δυτικής Αττικής σε δασικές πυρκαγιές. Παράλληλα, υποστηρίζουν την ανάγκη προτεραιοποίησης της προσοχής στις περιοχές αυτές και επιβάλλουν μέτρα συστηματικής ημερήσιας παρακολούθησης και εκτίμησης του κινδύνου, σε υψηλή ανάλυση και σε επίπεδο οικισμού και ΟΤ (σύστημα FIREHUB/BEYOND), την έγκαιρη προειδοποίηση και ανίχνευση πυρκαγιών, καθώς και τη συνεχή ενημέρωση του κοινού και των πολιτών σχετικά με την καταγραφόμενη τρωτότητα, όπως αυτή προκύπτει από τις συστηματικές επιτόπιες και δορυφορικές καταγραφές που συλλέγονται στο ΕΑΑ.

Το περιβαλλοντικό αποτύπωμα των μεγάλων πυρκαγιών στην Αττική

Ο χάρτης αποτυπώνει τις μεγαλύτερες πυρκαγιές που εκδηλώθηκαν στην Αττική κατά την περίοδο 2017–2026, αναδεικνύοντας τη χωρική κατανομή των σημαντικότερων συμβάντων της τελευταίας δεκαετίας.

Συνολικά καταγράφονται 12 μεγάλες πυρκαγιές, οι οποίες επηρέασαν περισσότερα από 700.000 στρέμματα.

Η πρόσφατη πυρκαγιά στον Κιθαιρώνα προστίθεται στη διαχρονική καταγραφή μεγάλων πυρκαγιών που έχουν εκδηλωθεί σε περιοχές όπως η Πάρνηθα, τα Δερβενοχώρια, η Βαρυμπόμπη, η Πεντέλη, ο Κάλαμος, τα Γεράνεια, η Κινέτα και ο Κουβαράς, αποτυπώνοντας τη σημαντικότητα των γεγονότων αυτών ως προς τις επιπτώσεις τους στα δασικά και φυσικά οικοσυστήματα της Αττικής. Πρόκειται για έναν νομό που μεταβάλλεται με ταχύ ρυθμό, με ολοένα λιγότερους πνεύμονες πρασίνου, αυξημένους ρύπους, μειωμένη δασική κάλυψη και περιορισμένη ικανότητα αντιστάθμισης των εκπομπών αερίων, ενώ παράλληλα εντείνονται τα φαινόμενα της αστικής θερμικής νησίδας.