Πάρις Μέξης: Συστήνομαι μέσα από το έργο μου

Η ομάδα Beetroot δεν σαρώνει μόνο τα διεθνή βραβεία, αλλά έχει γίνει σημείο αναφοράς σε ολόκληρη την Ευρώπη και στην Αμερική, καθώς ειδική μνεία στην ομάδα έχουν κάνει οι New York Times. Τελευταίο τους εγχείρημα η έκθεση «The Greek Monsters», που δημιουργήθηκε στο πλαίσιο της βράβευσης της Beetroot με την υψηλότερη διάκριση στον χώρο του επικοινωνιακού σχεδιασμού παγκοσμίως, το Red Dot Communication Design Award, ως Agency of the Year 2011. Θέμα της έκθεσης που έχει ήδη ανοίξει τις πύλες της στο Μουσείο Μπενάκη, στην Πειραιώς, τα τέρατα της ελληνικής μυθολογίας ως σύγχρονα σύμβολα της δημιουργίας, της ανάπτυξης και του design. Με αφορμή την έκθεση αλλά και τα πολλαπλά εγχειρήματα που ετοιμάζει στον χώρο του θεάτρου, της όπερας και των εικαστικών, μιλήσαμε με ένα δυναμικό μέλος της ομάδας και πολυπράγμονα άνθρωπο της τέχνης, τον Πάρι Μέξη.

-Σκηνοθέτης, σκηνογράφος, production designer, συγγραφέας, εκπαιδευτικός, άνθρωπος της τέχνης, οραματιστής - τι από όλα αυτά είναι ο Πάρις Μέξης;

Προτιμώ να συστήνομαι μέσα από το έργο μου παρά με τη μία ή την άλλη ιδιότητά μου. Ολες μου οι δραστηριότητες είναι συγκοινωνούντα δοχεία και η μία τροφοδοτεί την άλλη. Μάλιστα, ο τρόπος με τον οποίο σκέφτομαι και δημιουργώ βασίζεται πολύ στο ότι ασχολούμαι με διαφορετικά έργα και μέσα παράλληλα.
Η σύνθεση και η δημιουργία δεν είναι κάτι που εκβιάζεται, αλλά αντίθετα προκύπτει φυσικά μέσα από κάποια λογική. Από την άλλη, όσο περισσότερο δημιουργεί κανείς τόσο περισσότερο έμπειρος γίνεται στο να αναπτύσσει συλλογισμούς και να λύνει προβλήματα. Οταν βρίσκω κάποιο εμπόδιο στο ένα μου έργο, έχω συνήθως και κάποιο άλλο, στο οποίο μπορώ να εργαστώ και με αυτόν τον τρόπο παραμένω σε διαδικασία δημιουργίας και δεν σταματώ να σκέφτομαι.

Επίσης, στους χώρους όπου δραστηριοποιούμαι, η πολυσυλλεκτικότητα και η ενασχόληση με διαφορετικές πτυχές της ανθρώπινης ζωής και δημιουργίας είναι απαραίτητες για να μπορεί κανείς να βλέπει τη μεγάλη εικόνα και να μπορεί να αντιμετωπίζει προβλήματα από διαφορετικές οπτικές γωνίες.


-Τι είναι βασικότερο, το όραμα ή η γνώση;

Εδώ χρειάζεται λίγη προσοχή γιατί οραματιστή, με τη θετική έννοια του όρου, αποκαλούμε όχι μόνο αυτόν που συνέλαβε το όραμα αλλά αυτόν που μπόρεσε να το υλοποιήσει και για την υλοποίηση του οράματος χρειάζεται η γνώση. Από την άλλη, η γνώση από μόνη της δεν προϋποθέτει το όραμα.

Κάθε δημιουργός καλείται να δημιουργήσει πράγματα που συχνά φαντάζουν αδύνατα. Θεμελιωδώς, ο δημιουργός μαθαίνει και ανακαλύπτει στην πορεία όλα αυτά που του χρειάζονται για να καταλήξει σε έργο. Οπότε, το όραμα είναι το έναυσμα για το ταξίδι και η γνώση που αποκομίζει είναι το ίδιο το ταξίδι. Ακόμα και στην εκπαίδευσή μας, οι περισσότεροι δημιουργοί μαθαίνουμε κυρίως τρόπους για να μαθαίνουμε και να ανακαλύπτουμε.
Σε προσωπικό επίπεδο, το όραμα με κάνει ευτυχισμένο και μου είναι απαραίτητο ακόμη και όταν μου φαίνεται παντελώς αδύνατο να το φτάσω. Οπως όλοι οι άνθρωποι που έχουν δοκιμαστεί με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, είμαι πολύ κυνικός και σαρκαστικός και αυτό πολλές φορές κάνει τη δημιουργία και την ανάπτυξη να μοιάζει ρομαντική και μάταιη. Οταν οραματίζομαι, θέτω τον επόμενο στόχο μου και αποκτώ λόγο για να υπάρχω και να συνεχίσω να δημιουργώ.


-Ποια είναι τα σημερινά και τα επόμενα σου projects;

Αυτή τη στιγμή αναπτύσσω το concept της νέας όπερας που θα παρουσιάσει η Καμεράτα - Ορχήστρα Φίλων της Μουσικής. Πρόκειται για τη «Σωφρονιστική αποικία» του Φίλιπ Γκλάς, το λιμπρέτο της οποίας βασίζεται στο ομώνυμο διήγημα του Φραντς Κάφκα. Είναι ένα πολύ ιδιαίτερο έργο και ο τρόπος παρουσίασής του θα είναι ανάλογος και αρκετά αντισυμβατικός. Μετά τη «Θεοδώρα» του Χέντελ, το «Ερημο νησί» του Χάιντν και την «Ιφιγένεια εν Αυλίδι» του Γκλουκ, θα είναι η τέταρτη συνεχή συνεργασία μου στον διπλό ρόλο του σκηνοθέτη - σκηνογράφου με την ορχήστρα και τον αρχιμουσικό και φίλο μου Γιώργο Πέτρου, για την οποία αισθάνομαι ιδιαίτερα περήφανος.
Επίσης, τις επόμενες ημέρες θα ξεκινήσω τη συνεργασία μου με τη θρυλική χορογράφο και σκηνοθέτη Λουσίντα Τσάιλντς, ως σκηνογράφος και ενδυματολόγος στη νέα της όπερας «Αλεσάντρο» του Χέντελ, που θα παρουσιαστεί στις Βερσαλλίες και στο Χάλε το 2013.

Παράλληλα συνεργάζομαι για πρώτη φορά με τη δυναμική ομάδα χορού RootlessRoot για την οποία σχεδιάζω τη σκηνογραφία της νέας τους δημιουργίας με τίτλο «Kireru: Death of an Artist» σε μουσική John Parish. Ο Parish θα παίξει μαζί μας ζωντανά στην πρώτη παρουσίαση του έργου στη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών τον Οκτώβριο.
Στο πλαίσιο της έκθεσής μας «Τhe Greek Monsters» με τη Beetroot στο μουσείο Μπενάκη θα πραγματοποιήσω κάποιες παρουσιάσεις και ξεναγήσεις γύρω από το επικοινωνιακό design και τον καθοριστικό του ρόλο στην ανάπτυξη. Μετά το καλοκαίρι η έκθεσή μας θα μεταφερθεί στην ιδιαίτερη πατρίδα της Beetroot, τη Θεσσαλονίκη και στη συνέχεια θα συνεχίσει τη διεθνή της περιοδεία.

Τέλος, συνεχίζω την εργασία μου ως προς τη δημιουργία ενός νέου είδους ανάπτυξης θεάτρου με την ενεργό συμμετοχή του κοινού σε όλα τα στάδια παραγωγής το οποίο πρωτοπαρουσίασα στο TEDxAthens 2011 και θα συμμετέχω με παρουσίασή μου στο συνέδριο που διοργανώνει ο ΑΚΤΟ με τίτλο «το όμορφο και το άσχημο στην πόλη και τη ζωή τον 21ο αιώνα».


-Τι σημαίνει για έναν άνθρωπο που έχει περάσει από τα μεγάλα ξένα θέατρα να επιμένει ελληνικά; Τι σε κρατάει στη χώρα;

Δεν σκέφτομαι πολύ με τη λογική Ελλάδα - εξωτερικό. Ο κόσμος ήταν και είναι ένας κι εγώ προσφέρω τις υπηρεσίες μου οπουδήποτε μου κάνουν την τιμή να με προσκαλέσουν είτε είναι εντός είτε εκτός συνόρων εφόσον με ενδιαφέρει το έργο και μπορώ να ανταποκριθώ. Αρχικά κρατώ τη βάση μου στην Ελλάδα, κυρίως γιατί θέλω να είμαι κοντά στον γιο μου, τον Αλκι όμως ανεξάρτητα από αυτόν τον λόγο δεν μπορώ να παραβλέψω το γεγονός πως η χώρα μας -και ίσως φανεί οξύμωρο αυτό- ζει στιγμές στις οποίες η ανάγκη για δημιουργία, ανάπτυξη και ειδικά τέχνη και πολιτισμό είναι περισσότερο από επιτακτική και αυτή η συγκυρία είναι μοναδική για έναν δημιουργό. Τα σημαντικότερα βήματα στην ιστορία της τέχνης συνέβησαν σε καιρούς έντονης κρίσης που υπήρχε δίψα για ελπίδα και ανάταση.

Ας μη παραβλέπουμε το γεγονός πως ένας ολόκληρος κόσμος πολιτισμού, όπως η Στέγη, δημιουργήθηκε μέσα σε αυτή την εποχή, ενώ παράλληλα ετοιμάζεται το νέο κτίριο του ΕΜΣΤ και η νέα Λυρική Σκηνή. Ομάδες και δράσεις καλλιτεχνών ξεπηδούν κάθε μέρα δημιουργώντας έργο με λίγα ή και καθόλου χρήματα που είναι πολύ πιο ουσιαστικό από το έργο που βλέπαμε μερικά μόλις χρόνια πριν. Μέσα από τη σκόνη της κατάρρευσης των παλιών δομών και συστημάτων αναδεικνύεται μια νέα γενιά δημιουργών και καλλιτεχνών με στόχους, δυνατότητες και όραμα. Παντού οργανώνονται πλατφόρμες επικοινωνίας, συζητήσεις και συνέδρια. Ο κόσμος επικοινωνεί και αντιδρά περισσότερο από πριν και κυρίως -επιτέλους- ενδιαφέρεται.