Μητροπολίτης Σύρου Δωρόθεος Β'

Μια νέα λέξη που, τα τελευταία χρόνια, χρησιμοποιείται συχνά και από πολλούς, ευκαίρως, ακαίρως και ενίοτε καταχρηστικώς, είναι η λέξη «συμπερίληψη». Σύμφωνα με το Μείζον Ελληνικό Λεξικό, ο όρος «συμπερίληψη» σημαίνει την ενέργεια και το αποτέλεσμα του ρήματος «συμπεριλαμβάνω», δηλαδή «περιλαμβάνω μαζί με κάτι άλλο».

Αν και η λέξη «συμπερίληψη» εμφανίστηκε στη γλώσσα μας το 1888, σύμφωνα με το Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας, ο όρος απέκτησε το νοηματικό του περιεχόμενο τα τελευταία χρόνια, όταν οι εκφραστές της λεγόμενης «πολιτικής ορθότητας», αξιοποιώντας παλαιότερες λέξεις, δημιούργησαν σκόπιμα άλλες, σύγχρονες, για να περιγράψουν τις νέες τάσεις που, κατά την άποψή τους, επέβαλαν οι «καινούριες» καταστάσεις και τα δεδομένα που είχαν δημιουργηθεί στην κοινωνία.

Ο όρος «συμπερίληψη» σημαίνει στην κυριολεξία ότι ουδένα αφήνουμε έξω από το σύνολο της κοινωνίας, ουδένα αποκλείουμε και ουδεμία διάκριση κάνουμε με βάση τη φυλή, το φύλο, την εθνικότητα, την ηλικία, την αρτιμέλεια, τις στάσεις και επιλογές ζωής, την οικονομική ή κοινωνική κατάσταση και τις διαφορετικές θρησκευτικές ή πολιτικές πεποιθήσεις.

Αλλά ζώντας σε έναν κόσμο σκληρής και ανελέητης πραγματικότητας, εγωκεντρισμού, υποκρισίας και κυνισμού, που ωθεί τον καθένα να «κλείνεται στο καβούκι του», αδιαφορώντας εντελώς για τον «άλλον», σε έναν κόσμο που τοποθετεί τον «άλλον» απέναντί του ως αντικείμενο μίσους, διότι ο «άλλος» σημαίνει πάντα διαφορά και η διαφορά συνδέεται με την άγνοια, την ανασφάλεια, την απόρριψη και τον φόβο, που οδηγεί στο μίσος, αναρωτιέται κανείς, μήπως αυτός ο, κατά τα άλλα, χρήσιμος όρος για τις πολιτικές ομιλίες είναι εν τέλει και εξόχως υποκριτικός για όλα όσα συμβαίνουν στον πραγματικό μας κόσμο;

Μήπως παραμένει στο «φαίνεσθαι», σε εξωτερικές μόνο και επιδερμικές προσεγγίσεις του «άλλου», χωρίς να προσεγγίζει το «είναι», χωρίς να αποκτά ουσιαστικό περιεχόμενο και, ως εκ τούτου, χωρίς να έχει πρακτικό αντίκρισμα;

Μήπως τελικά, εμείς οι άνθρωποι του 21ου αιώνα «συμπεριλαμβάνουμε» για να είμαστε πολιτικά ορθοί, αλλά δεν αγαπάμε, δεν συγχωρούμε;

Γιατί όσο παράξενο και αν ακούγεται για τους διαπρύσιους κήρυκες της πολιτικής ορθότητας, η κοινωνία μας δεν έχει ανάγκη τόσο τη συμπερίληψη όσο τη συγχώρηση!
Αλλωστε, ο ορισμός της συγχώρησης προκύπτει από την ίδια την ετυμολογία της λέξης. Συν + χωρώ σημαίνει «δίνω χώρο». Δίνω χώρο στον «άλλο» να κατοικήσει στην καρδιά μου, δίνω χώρο στη βαθύτερη κατανόηση και την ουσιαστική ενσυναίσθηση των σκέψεων και των συναισθημάτων του «άλλου».
Η συγχώρεση δεν απαιτεί, όπως νομίζουν πολλοί, προσωπική ταπείνωση!

Απαιτεί, κυρίως, και προϋποθέτει εσωτερική πληρότητα, αυτογνωσία, αυτοεκτίμηση και αυτοπεποίθηση.

Απαιτεί να στραφούμε προς τον ίδιο μας τον εαυτό και να τον αντικρίσουμε κατάματα, να διακρίνουμε τα λάθη μας, τα πάθη μας και τις αδυναμίες μας, ώστε να καλλιεργήσουμε μέσα μας την αντίληψη και την κατανόηση των αδυναμιών του «άλλου».

Μόνο έτσι σφυρηλατούνται υγιείς κοινωνικές σχέσεις, γκρεμίζονται τα τείχη της, ελλείψει κατανόησης και ενσυναίσθησης, ασυνεννοησίας και των όποιων διαφορών και αντιθέσεων, στήνονται γέφυρες επικοινωνίας και αλληλοσεβασμού και αλληλοεκτίμησης, πληγές επουλώνονται, οι πόνοι της πικρής καθημερινότητας απαλύνονται και οι βαθύτερες αντιθέσεις αμβλύνονται!

Τη Μεγάλη Παρασκευή «άπιστοι» και «πιστοί» προσήλθαμε και πάλι στους Ναούς μας για να αναζητήσουμε, μπροστά στον Σταυρό του Χριστού μας, τη χαμένη μας παιδική αθωότητα...

...Προτού σκληρύνει την καρδιά μας η ανελέητη πραγματικότητα...

Και πάνω στον Σταυρό είδαμε τον Χριστό μας όχι με τα χέρια σταυρωμένα, αλλά με τα χέρια απλωμένα, σε μια μεγάλη αγκαλιά που απευθύνεται σε ΟΛΟΥΣ, καλεί ΟΛΟΥΣ και καλύπτει ΟΛΟΥΣ!

«Ηπλωσας τας παλάμας και ήνωσας τα το πριν διεστώτα», αναφέρει ένας ύμνος της Εκκλησίας μας.

Ο Θεάνθρωπος ανέβηκε στον Σταυρό για να γκρεμίσει κάθε φραγμό που χώριζε τον άνθρωπο από τον Θεό, αλλά και τον άνθρωπο από τον συνάνθρωπό του.
Τα απλωμένα χέρια Του πάνω στον Σταυρό αποτελούν ένα διαρκές προσκλητήριο θυσιαστικής αγάπης προς τον πλησίον, τον οποίο καλούμαστε να αγαπάμε όπως τον εαυτό μας, όπως είναι και όχι όπως θα θέλαμε να είναι, με μια αγάπη χωρίς όρους και χωρίς όρια, μια αγάπη αληθινή και γνήσια, και όχι τυπική συμπεριληπτική!
Αλλά κάτι τέτοιο δεν μπορεί να συμβεί έξω και μακριά από την πηγή της Αγάπης, τον Χριστό και την Εκκλησία Του.

Μια Εκκλησία, που με το βλέμμα στραμμένο στην αέναη γραμμή των ανοιχτών οριζόντων του Γένους μας, μια γραμμή η οποία συνδέει αόρατα και σχεδόν ανεπαίσθητα το χθες με το σήμερα και το αύριο, στη γραμμή της προάσπισης και υπεράσπισης της εθνικής μας ιδιοπροσωπίας, των αρχών, των αξιών και των παραδόσεων και, εν τέλει, της ταυτότητάς μας, καλείται σε περίεργους και χαλεπούς καιρούς να διδάξει σε όλα Της τα παιδιά, σε όλα του κόσμου τα παιδιά, την αλήθεια του Ευαγγελίου και του Θεανθρώπου Ιδρυτή Της, ο Οποίος από το ύψος του Σταυρού έστειλε το πιο ηχηρό μήνυμα όλων των εποχών, το μήνυμα της σωτηρίας της Οικουμένης διά της θυσίας του Ιδίου!

Μια Εκκλησία που καλεί και παρακαλεί τον άνθρωπο να θυμάται τη θεία καταγωγή του και να ευθυγραμμίζει τη ζωή του με τις αρχές που απορρέουν απ’ αυτήν, και ταυτόχρονα να αγωνίζεται να σταθεί «όρθιος στις επάλξεις του καθήκοντος» και να μην «ξεπουλήσει ποτέ τα πρωτοτόκια» του. Η Εκκλησία του Χριστού, μακριά από τις σκοπιμότητες των αναγκών και τις ανάγκες των σκοπιμοτήτων, αποβλέπει στη σύμπτωση της αγάπης μεταξύ των ανθρώπων για να θεραπεύσει τις πληγές τους, να διώξει τον φόβο και να μεταμορφώσει τον κόσμο!

Γι’ αυτό και η θυσιαστική Εκκλησία της αγάπης, η θυσιαστική αγάπη της Εκκλησίας δεν είναι κυριαρχική, δεν ανταγωνίζεται και δεν εξουθενώνει...

Και ο Χριστός, σεβόμενος βαθύτατα τον άνθρωπο και την ελευθερία του, που είναι και το μέτρο της ευθύνης του, ουδέποτε επιβάλλει· προτείνει, αγαπά και συγχωρεί!