Χαράλαμπος Παπασωτηρίου

Πρόκειται για μια συζήτηση που ο οποιοσδήποτε έχει το παραμικρό ενδιαφέρον για τις διεθνείς υποθέσεις γνωρίζει πως ξεκινά από τον Θουκυδίδη και φτάνει ως τις μέρες μας, ενώ διεξάγεται σε όλα τα πανεπιστήμια του κόσμου ανεξαρτήτως εποχής, ανεξαρτήτως κράτους και ανεξαρτήτως πολιτικής κατάστασης που επικρατεί στο κάθε κράτους.

Σε επερώτησή τους προς την Υπουργό Παιδείας στις 19 Φεβρουαρίου, εννέα βουλευτές του ΚΚΕ παρουσίασαν το σεμινάριο του Ινστιτούτου Διεθνών Σχέσεων «Ο πόλεμος στον σύγχρονο κόσμο» ως σχετικό με «τους ιμπεριαλιστικούς σχεδιασμούς και την πολεμική προετοιμασία». Παράλληλα η ΚΝΕ προέβη σε κινήσεις πίεσης στο Πάντειο Πανεπιστήμιο με σκοπό να εμποδίσει τη διεξαγωγή του σεμιναρίου.

Κατανοώ τη βούληση μερίδας φοιτητών να μην θέλουν το πανεπιστήμιο να εμπλέκεται σε «ιμπεριαλιστικούς σχεδιασμούς και την πολεμική προετοιμασία». Έχουν όμως λανθασμένες αντιλήψεις στο συγκεκριμένο ζήτημα.
Το Ινστιτούτο Διεθνών Σχέσεων είναι το κατεξοχήν δημόσιο ερευνητικό ίδρυμα του επιστημονικού πεδίου στη χώρα με μεγάλη εγχώρια και διεθνή παρουσία εδώ και σχεδόν τέσσερις δεκαετίες.

Το σεμινάριο «Ο πόλεμος στον σύγχρονο κόσμο» είναι καθαρά επιστημονικό και διδάσκεται κάθε χρόνο από το 2013. Δεν έχει καμία απολύτως σχέση με σχεδιασμό πολιτικής οποιουδήποτε πολιτικού φορέα είτε στην Ελλάδα είτε σε διεθνή οργανισμό όπως το ΝΑΤΟ. Αυτό είναι προφανές σε όλους όσοι παρακολούθησαν το σεμινάριο τα προηγούμενα 13 χρόνια.

Όταν καθηγητές της ιατρικής μελετούν για παράδειγμα τον καρκίνο, δεν σημαίνει ότι τους αρέσει ο καρκίνος. Προσπαθούν να τον κατανοήσουν για να τον αντιμετωπίσουν πιο αποτελεσματικά και τελικά να τον εξαλείψουν. Παρομοίως οι καθηγητές διεθνών σχέσεων μελετούν τον πόλεμο όχι επειδή τους αρέσει ο πόλεμος. Προσπαθούν να τον κατανοήσουν για να βοηθήσουν να αντιμετωπισθεί πιο αποτελεσματικά και αν είναι δυνατό να μην συμβαίνει. Σκοπός τους είναι η διαφύλαξη της ειρήνης.

Όταν από πολιτικές οργανώσεις στο πανεπιστήμιο ασκούνται πιέσεις, που φτάνουν στα όρια του εκφοβισμού ή ακόμα και του τραμπουκισμού, ώστε ένας καθηγητής διεθνών σχέσεων και στρατηγικών σπουδών να μην διδάξει ένα σεμινάριο που εμπίπτει στο επιστημονικό πεδίο του, απειλείται η ακαδημαϊκή ελευθερία και η ελευθερία του λόγου.
Θεωρώ αυτονόητο, ότι η ηγεσία του Παντείου Πανεπιστημίου θα υπερασπισθεί την ακαδημαϊκή ελευθερία και την ελευθερία του λόγου και δεν θα υποκύψει στις πιέσεις πολιτικών οργανώσεων, που φτάνουν στα όρια του εκφοβισμού ή ακόμα και του τραμπουκισμού. Η υπεράσπιση των πολύτιμων ελευθεριών μας πρέπει να είναι αδιαπραγμάτευτη.


Ο Χαράλαμπος Παπασωτηρίου είναι καθηγητής διεθνών σχέσεων και στρατηγικών σπουδών στο Πάντειο και πρόεδρος του Επιστημονικού Συμβουλίου του Ινστιτούτου Διεθνών Σχέσεων (ΙΔΙΣ)