«Μας είπαν ψέματα ότι είμασταν ασφαλείς μετά την 11η Σεπτεμβρίου»: Στη δημοσιότητα έγγραφα για τον τοξικό αέρα στη Νέα Υόρκη

Τοξική ποιότητα αέρα καταγραφόταν στο Μανχάταν λίγο μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου, ακόμη κι ενώ οι αξιωματούχοι υποβάθμιζαν τους κινδύνους για τη δημόσια υγεία, σύμφωνα με ένα πλήθος αρχείων που δόθηκαν πρόσφατα στη δημοσιότητα. Ο δήμαρχος της Νέας Υόρκης, Ζοχράν Μαμντάνι,  όπως αναμεταδίδει το BBC, δήλωσε ότι τα 170.000 έγγραφα δείχνουν πως εντοπίστηκε αμίαντος «σχεδόν παντού» όπου έγιναν δοκιμές κοντά στο Ground Zero, το σημείο όπου κατέρρευσαν οι πύργοι του Παγκόσμιου Κέντρου Εμπορίου το 2001.

«Άνθρωποι αρρώστησαν επειδή οι ηγέτες που εμπιστεύονταν είπαν ψέματα και τους είπαν ότι ήταν ασφαλές να αναπνέουν τοξικό αέρα», δήλωσε ο Μαμντάνι σε συνέντευξη Τύπου μαζί με επιζώντες.

Zohran Mamdani:

Now, close to 25 years later, more people have died from 9/11-related illnesses than were killed on the day itself.

It would be one thing if government had stood alongside survivors and provided them with everything they needed at every step of the way. And yet,… pic.twitter.com/ayvVKRhSqa

— Clash Report (@clashreport) September 8, 2026

Ασθένειες που σχετίζονται με τη σκόνη και τον καπνό από την κατάρρευση των Δίδυμων Πύργων έχουν κοστίσει περισσότερες ζωές από τις ίδιες τις επιθέσεις, αναφέρουν Αμερικανοί αξιωματούχοι υγείας.

68 κούτες με «χαμένα» έγγραφα 

Η δημοσιοποίηση των εγγράφων διευθετεί μια αγωγή που υποβλήθηκε από την ομάδα προάσπισης δικαιωμάτων 9/11 Health Watch, η οποία είχε μηνύσει τον δήμο ζητώντας τα έγγραφα. Δημοτικοί αξιωματούχοι βρήκαν 68 κούτες με έγγραφα πέρυσι. Προηγουμένως, οι αρχές υποστήριζαν ότι δεν τα είχαν στην κατοχή τους.

«Η μία διοίκηση μετά την άλλη αγνοούσε όσους ζητούσαν απαντήσεις και σαφήνεια», δήλωσε ο Μαμντάνι, στεκόμενος δίπλα στον τηλεοπτικό παρουσιαστή και ακτιβιστή υπέρ των επιζώντων της 11ης Σεπτεμβρίου, Τζον Στιούαρτ. «Εμείς δεν πρόκειται να κάνουμε κάτι τέτοιο».

Χιλιάδες άνθρωποι έχουν εμφανίσει προβλήματα υγείας, όπως καρκίνο, εξαιτίας των τρομοκρατικών επιθέσεων, συμπεριλαμβανομένων πολλών που έχουν χάσει τη ζωή τους, αφού εισέπνευσαν επικίνδυνους ρύπους από τις καταρρεύσεις των κτιρίων.

Οι σελίδες των αναφορών για την ποιότητα του αέρα και άλλα έγγραφα δημοσιεύτηκαν μέσω μιας διαδικτυακής πύλης, χρονικά συντονισμένες με τη συμπλήρωση 25 ετών από τις επιθέσεις όπως αναμεταδίδει το ίδιο δημοσίευμα. 

Περιορισμός της νομικής ευθύνης του Δήμου 

Ο Μαμντάνι δήλωσε ότι το Δημαρχείο θα δαπανήσει περισσότερα από 34 εκατομμύρια δολάρια (25 εκατομμύρια λίρες) για την προσπάθεια αυτή. Ανέφερε ότι τα έγγραφα δείχνουν τι γνώριζε ο δήμος «για τον τοξικό αέρα γύρω από το Ground Zero, πότε το γνώριζε και πώς ενέργησε για να περιορίσει τη νομική του ευθύνη».

Περισσότερα έγγραφα πρόκειται να κοινοποιηθούν κατά τη διάρκεια του επόμενου έτους.  Η δημοσιοποίηση αυτή έρχεται μετά από χρόνια αγώνων των επιζώντων, οι οποίοι ζητούσαν μεγαλύτερη διαφάνεια από τους αξιωματούχους της πόλης. Μιλώντας στη συνέντευξη Τύπου την Τρίτη, ο Στιούαρτ δήλωσε ότι τα έγγραφα δείχνουν πως ο δήμος δεν αναγνώρισε ότι ο αέρας που ανέπνεαν όλοι στο κάτω Μανχάταν ήταν τοξικός μέχρι τον Οκτώβριο του 2001.

«Οπότε, για να είμαστε δίκαιοι μαζί τους, έκρυψαν αυτές τις πληροφορίες μόνο για 25 χρόνια», είπε ειρωνικά.

Το «Υπόμνημα Χάρντινγκ» και ο φόβος των αγωγών 

Τα έγγραφα περιλαμβάνουν ένα αρχείο του Οκτωβρίου του 2001, γνωστό ως «Υπόμνημα Χάρντινγκ» (Harding Memo), στο οποίο ένας βοηθός προειδοποιούσε τον πρώην αναπληρωτή δήμαρχο Ρόμπερτ Χάρντινγκ, ο οποίος υπηρετούσε υπό τον δήμαρχο Ρούντι Τζουλιάνι, ότι ο δήμος θα μπορούσε να αντιμετωπίσει έως και 35.000 νομικές αξιώσεις (αγωγές) για τη διαχείριση των επιθέσεων.

Το έγγραφο αναφέρει ότι ο δήμος θα μπορούσε να μηνυθεί επειδή οι οδηγίες υγείας ώθησαν άτομα «να επιστρέψουν στην περιοχή πολύ σύντομα (προκαλώντας τοξική έκθεση ή ψυχική βλάβη)».

Λίγες ημέρες μετά την επίθεση, δημοτικοί και ομοσπονδιακοί αξιωματούχοι, συμπεριλαμβανομένης της Υπηρεσίας Προστασίας του Περιβάλλοντος των ΗΠΑ (EPA), δήλωσαν ότι ο αέρας κοντά στους Δίδυμους Πύργους ήταν ασφαλής, αν και οι έρευνες υποδηλώνουν ότι οι άνθρωποι εισέπνεαν τοξικές χημικές ουσίες.

Η Κριστίν Τοντ Ουίτμαν, επικεφαλής της EPA εκείνη την περίοδο, ζήτησε αργότερα συγγνώμη για αυτή τη δήλωση, λέγοντας ότι η υπηρεσία «έκανε το καλύτερο δυνατό που μπορούσε εκείνη τη στιγμή με τις γνώσεις που διέθετε».

Η Ελίζαμπεθ Κάσιο, πρώην τεχνικός αμέσου βοηθείας της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας της Νέας Υόρκης (FDNY), είχε δηλώσει παλαιότερα στο BBC ότι υπέφερε από ρινικά προβλήματα και πονοκεφάλους αφού συνέδραμε στις επιθέσεις.

«Όλοι γνωρίζαμε ότι η ποιότητα του αέρα δεν ήταν ασφαλής, ήταν πολύ τοξικός ως αίσθηση», ανέφερε. «Αρχικά, όταν κατέβηκα από το λεωφορείο και έφτασα στο Παγκόσμιο Κέντρο Εμπορίου, ένιωθες ότι έπρεπε να κρατήσεις την αναπνοή σου. Αλλά μπορείς να κρατήσεις την αναπνοή σου μόνο για λίγο. Μπορούσα να νιώσω τα σωματίδια να μπαίνουν στη μύτη και το στόμα μου και σκέφτηκα: "Αυτό δεν μπορεί να είναι καλό"».