Washington Post: Η Ευρώπη «αυτοκτονεί» με την εχθρική στάση απέναντι στα κλιματιστικά, ενώ οι φονικοί καύσωνες γίνονται συχνότεροι

Η εχθρική στάση πολλών Ευρωπαίων απέναντι στον κλιματισμό είναι «αυτοκτονική», υποστηρίζει άρθρο γνώμης που φιλοξενεί η Washington Post και επαναφέρει τη συζήτηση για τον ρόλο των κλιματιστικών σε μια εποχή ολοένα συχνότερων και εντονότερων καυσώνων.

Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται η Post, περισσότεροι από 20.000 θάνατοι που συνδέονται με τη ζέστη καταγράφηκαν την προπερασμένη εβδομάδα. Η Γαλλία ανέφερε περισσότερους από 2.000 επιπλέον θανάτους λόγω του καύσωνα, το Βέλγιο 1.222 και η Ολλανδία 480.

Ωστόσο, παρά τις ακραίες θερμοκρασίες, η στάση απέναντι στον κλιματισμό σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες παραμένει επιφυλακτική. Το γερμανικό υπουργείο Περιβάλλοντος έχει υποστηρίξει ότι τα κλιματιστικά «δεν ψύχουν αποτελεσματικά», ενώ ο Γάλλος ηγέτης της ριζοσπαστικής Αριστεράς Ζαν-Λικ Μελανσόν έχει δηλώσει ότι ο κλιματισμός «καταστρέφει τα ιγμόρεια». Η πόλη της Γάνδης στο Βέλγιο ανέφερε χαρακτηριστικά στην ιστοσελίδα της ότι «το καλύτερο κλιματιστικό είναι ένα δέντρο».

Όμως, όπως σημειώνουν οι υποστηρικτές της ευρύτερης χρήσης των κλιματιστικών, τα δέντρα προσφέρουν σκιά και περιορίζουν το φαινόμενο της αστικής θερμικής νησίδας, αλλά δεν μπορούν να κάνουν ανεκτές ακραίες θερμοκρασίες. Για αυτό, υποστηρίζουν, οι άνθρωποι χρειάζονται τεχνολογική βοήθεια.

Η σύγχρονη ιστορία του κλιματισμού ξεκίνησε το 1902, όταν ο νεαρός Γουίλις Κάριερ στο Μπάφαλο της Νέας Υόρκης ανακάλυψε έναν τρόπο ψύξης του αέρα περνώντας τον πάνω από ένα πηνίο με κρύο νερό. Η τεχνολογία έχει εξελιχθεί σημαντικά από τότε και σήμερα περίπου το 90% των αμερικανικών σπιτιών διαθέτει κλιματισμό. Στην Ιαπωνία το ποσοστό είναι ακόμη υψηλότερο.

Στην Ευρώπη, όμως, μόλις περίπου το 20% των νοικοκυριών διαθέτει κλιματιστικό. Παρότι η ήπειρος έχει γενικά ηπιότερο κλίμα από τις ΗΠΑ, είναι αξιοσημείωτο πως χώρες με ψυχρότερες συνθήκες, όπως ο Καναδάς, έχουν εγκαταστήσει συστήματα ψύξης στα δύο τρίτα των κατοικιών τους.

Οι επικριτές της ευρωπαϊκής στάσης απέναντι στα κλιματιστικά θεωρούν ότι τα επιχειρήματα κατά της εγκατάστασής τους δεν ευσταθούν. Πολλοί υποστηρίζουν ότι «παλαιότερα δεν έκανε τόση ζέστη», όμως ο καύσωνας του 2003 στην Ευρώπη προκάλεσε περισσότερους από 70.000 θανάτους.

Άλλοι λένε ότι τα ευρωπαϊκά σπίτια δεν είναι σχεδιασμένα για κλιματισμό, αν και σχεδόν το 80% του οικιστικού αποθέματος της Ευρώπης έχει κατασκευαστεί μετά το 1945.

Σύμφωνα με την ανάλυση της Washington Post, σημαντικό ρόλο παίζουν η νοοτροπία, οι κανονισμοί και το υψηλό κόστος ενέργειας. Σε αρκετές χώρες η εγκατάσταση κλιματιστικών «τρακάρει» σε πολεοδομικούς κανόνες ή πολιτικές ενεργειακής απόδοσης.

Στη Βρετανία, οι κανονισμοί περιορίζουν ουσιαστικά την εγκατάσταση κλιματιστικών σε νέα σπίτια, ενώ στο ελβετικό καντόνι της Γενεύης οι ιδιοκτήτες πρέπει να παρουσιάσουν ιατρική βεβαίωση και να αποδείξουν ανάγκη υγείας για να τοποθετήσουν κλιματιστικό.

Ακόμη και σε νοσοκομεία η εικόνα είναι διαφορετική από άλλες περιοχές του κόσμου. Στη Γερμανία, μόλις το ένα τρίτο των νοσοκομείων διαθέτει κλιματιζόμενα δωμάτια για ασθενείς, παρότι οι ηλικιωμένοι και οι ασθενείς είναι οι πιο ευάλωτοι στη ζέστη.

Οι πολέμιοι του κλιματισμού τονίζουν ότι η αυξημένη χρήση του συμβάλλει στην υπερθέρμανση του πλανήτη. Ωστόσο, οι υποστηρικτές του απαντούν ότι πρόκειται για λάθος προσέγγιση, καθώς η υπερβολική ζέστη ήδη σκοτώνει ανθρώπους.

Επιπλέον, επισημαίνουν ότι οι εκπομπές άνθρακα από την ψύξη είναι πολύ μικρότερες από εκείνες που προκαλεί η θέρμανση, χωρίς όμως να υπάρχει αντίστοιχη συζήτηση για την κατάργηση των συστημάτων θέρμανσης.

Κατά την ίδια άποψη, η θέρμανση και η ψύξη αποτελούν δύο πλευρές της ίδιας ανθρώπινης ανάγκης: την προσαρμογή σε περιβάλλοντα διαφορετικά από εκείνα στα οποία εξελίχθηκε το ανθρώπινο είδος. «Οι πρώτοι Ευρωπαίοι επέζησαν επειδή προσαρμόστηκαν στην κλιματική αλλαγή. Οι σημερινοί Ευρωπαίοι πρέπει να ακολουθήσουν το παράδειγμά τους, διαφορετικά θα συνεχίσουν να πεθαίνουν», καταλήγει η ανάλυση.